Kamu idaresinin yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sigorta giderlerini karşılaması zorunlu uygulama olarak değerlendirildi (Sayıştay)

Konu: Bütün riskler sigorta bedelinin, Kurum bütçesinden ödenmesi.

122 sayılı ilamın 6 ncı maddesinde, … … Hizmet Binası Yapım işi ile İkmal İnşaatı arasındaki süreye ait olan ve … … Sigorta Aracılık Hiz.Ltd.Şti.’ne yaptırılan bütün riskler sigorta bedelinin, Kurum bütçesinden ödenmesi nedeniyle …. TL. ye tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlu dilekçesinde, “… … Hizmet Binaları Yapım İşi” sözleşmesinin 26.10.2009 tarihinde imzalandığını, İşin süresinin 500 takvim günü olup iş bitim tarihinin süre uzatımı dâhil 01.07.2011 olduğunu, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine idarenin, sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh etmek zorunda kaldığını, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin “İşin ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17/3 maddesinde; “Yüklenicinin, işyerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda, Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümleri uygulanır” hükmü yer aldığını,

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin kamu ihale sözleşmelerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu, Şartnamenin 9/8 maddesinde; “Sözleşmenin feshi veya tasfiye halinde bu sigortalar; fesih veya tasfiye olur tarihinden başlamak üzere iş, yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ait sigorta giderleri idare tarafından karşılanır.” hükmü düzenlendiğini,

Sözleşmenin, haklı nedenlerle feshedildiğini, sözleşmesi feshedilmiş yüklenici tarafından yapılmış olan Ali risk sigortasının da sona erdiğini, idarenin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9/8 maddesi hükmünü esas alarak sigorta, deprem, su baskını, yangın, diğer doğal afetler, hırsızlık, sabotaj vb. riskler için işyerini Ali risk sigortası yaptırdığını, İdare tarafından yapılan sigortanın, sözleşmenin fesih tarihinden ikmal ihalesine kadar olan yani 21/03/2012 17/09/2012 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığını, Yapılan sigorta işleminin inşaat faaliyetlerini, inşaat sahasındaki malzemeyi ve sözleşme ile birlikte tüm ihtimal dahilinde olan riskleri kapsadığını,

İlamda belirtildiği gibi hizmet alımı şeklinde temin edilen güvenliğin, sadece kötü niyetli üçüncü kişilerden gelebilecek zararlara karşı alınabilecek bir önlem olduğunu, yapılan işlemde idarenin uğramış olduğu bir zararı olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “….

… ……Hizmet Binası Yapım işinin feshi ile tamamlama inşası ihalesi arasındaki 21.03.2012-17.09.2012 tarihlerini kapsayan risk sigorta bedelinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 464. maddesi, 2012 Yılı Merkez Yönetim Bütçe Kanunun “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalarına İlişkin Esaslar Başlıklı E cetvelinin 26. maddesi gereği ödenmesi mümkün değildir.

Bu durum karşısında tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi uygun olur” şeklinde görüş belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “İl özel idaresinin giderleri” başlıklı 43 üncü maddesinde;…..

g) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderlerinin ödenmesine imkan tanınmıştır.

Kanun hükmü, geneli itibarı ile il özel idarelerinin hangi giderleri yapabileceğini belirleyen bir madde olup, mevzuatın izin verdiği veya zorunlu kıldığı sigorta giderlerini bu hüküm kapsamında değerlendirmek mümkündür.

4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre, Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözlemleri Kanunu’nun uygulamalarına yönelik ikincil mevzuatı oluşturmak, Kamu İhale Kurumunun yetkilerindendir. Bu nedenle adı geçen kurum tarafından düzenlenen Yapım İşleri Genel Şartnamesi de kamu ihale sözleşmelerinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

……….

(8) Sözleşmenin feshi veya tasfiye halinde bu sigortalar; fesih veya tasfiye olur tarihinden başlamak üzere iş, yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ait sigorta giderleri idare tarafından karşılanır” denilmek suretiyle, sözleşmenin feshi halinde idareye sigorta yapma yükümlülüğü getirmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, “… … Hizmet Binası Yapım işi”ne ait sözleşmenin feshedildiği, İdare tarafından yapılan sigortanın, sözleşmenin fesih tarihinden ikmal ihalesine kadar olan 21/03/2012 17/09/2012 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığı, dolayısıyla mevzuata uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalara göre sorumlu iddialarının kabulü ile 122 sayılı ilamın 6 ncı maddesiyle, …… TL. ye tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Oybirliği ile,

Karar verildiği 30.11.2016 tarih ve 42424 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.