ÖZET: Sayıştay kararında, genel sekreter yardımcısının maaşının belirlenmesinde 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 36. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun hükümleri arasında bir uyum sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. Genel sekreter yardımcısının, bakanlık daire başkanları ile aynı usul ve esaslar dahilinde maaş alması gerektiği belirtilmiş, bu durumun hukuki dayanağının 5302 sayılı Kanun’un 36. maddesinde yer alan düzenlemeler olduğu ifade edilmiştir.

Kararda, 11.06.2013 tarihli 6487 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemelerin genel bir çerçeve sunduğu, ancak bu düzenlemenin İl Özel İdaresi Kanunu’na özel bir hüküm getirmediği, dolayısıyla genel sekreter yardımcılarının maaşlarının belirlenmesinde farklılıkların ortaya çıkmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, genel sekreter yardımcısının maaşında yapılan farklılıkların giderilmesi gerektiği ve bu nedenle tazmin hükmünün onaylandığı ifade edilmiştir. Bu durum, kamu görevlileri arasında eşitlik ilkesinin sağlanması açısından önem taşımaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2013
Dairesi 1
Karar No 40439
İlam No 42299
Tutanak Tarihi 18.10.2016
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Genel Sekreter Yardımcısına % 385 özel hizmet tazminatı ve 10.000 gösterge rakamından daha yüksek oran (%400) ve gösterge (12.000) üzerinden maaş ödenmesi

9-) 216 sayılı İlam’ın 10’uncu maddesi ile, Genel Sekreter Yardımcısı …’ya, daha önce aldığı ve almaya devam ettiği % 385 özel hizmet tazminatı ve 10.000 gösterge rakamından daha yüksek oran (%400) ve gösterge (12.000) üzerinden maaş ödenmesi nedeniyle …-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam’da Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan …’nin 40441 sayılı dosyada, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …’nun 40439 sayılı dosyada yer alan ve aynı iddiaların yer aldığı temyiz dilekçelerinde özetle,

İl Özel İdaresi Kanunun 36’ncı maddesinde “(Ek fıkra: 24/10/2011-KHK-661/62 md.) Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık bağımsız daire başkanları, 1.hukuk müşaviri ve daire başkanı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar; diğer illerde ise genel sekreter kadrosuna atananlar genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık bağımsız daire başkanları, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanırlar. Genel sekreter olarak atananların bu görevde geçen süreleri mesleki kıdemlerinde geçmiş sayılır.” denildiğini;

11.06.2013 tarih ve 28674 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6487 Sayılı Kanununun 13’üncü maddesinde “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (II) sayılı Cetvelin; “4. BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA” bölümünde yer alan “Genel Müdürlük ve Başkanlık Daire Başkanı, Millî Eğitim Bakanlığı Grup Başkanı,” ibareleri ile “5. YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM KURULUŞLARINDA” bölümünde yer alan “Daire Başkanı, Gelir İdaresi Grup Başkanı,” ve “Grup Başkanı ve” ibareleri metinden çıkarılmış, aynı Cetvelin “1. BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA” bölümüne “Serbest Bölge Müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Genel Müdürlük ve Başkanlık Daire Başkanı, Milli Eğitim Bakanlığı Grup Başkanı,” ibaresi, “2. YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM KURULUŞLARINDA” bölümüne “Türkiye İstatistik Kurumu Bölge Müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Daire Başkanı, Gelir idaresi Grup Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Grup Başkanı,” ibaresi eklenmiştir.” denildiğini;

İl Özel İdaresi Kanununun, kurumun görev yetki ve çalışma esas ve usullerini belirleyen özel bir kanun; 6487 sayılı Kanunun genel bir kanun olduğunu; bu genel kanunda yapılan düzenlemede İl Özel İdare Genel Sekreter Yardımcıları hariçtir şeklinde bir hüküm bulunmadığını; Kanun koyucunun İl Özel İdaresi Kanununu bu genel düzenlemeye uyarlamamasının memurun bu haktan faydalanmaması sonucunu doğurmayacağını; hal böyleyken 657 sayılı yasa kapsamında memurlara tevdii edilen her türlü ödeme kaleminin her kurumun görev yetki ve işleyişini düzenleyen kanunlara ilave edilmesi gerektiği hususunun temel hukuk ilkelerine aykırı bir durum olduğunu; bu minvalde 6487 sayılı kanunla yapılan düzenlemenin genel olup, bu düzenlemenin İl Özel İdaresi Kanununa işlenmesine dair bir esas bulunmadığını; İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcılarının maaşlarının belirlenmesine dair hükmün İl Özel İdaresi Kanununun 36. maddesi ile kıyas yöntemi kullanılarak uygulandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 36’ncı maddesine 24.10.2011 tarihli ve 661 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 62’nci maddesiyle eklenen dördüncü fıkrada;

“Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık bağımsız daire başkanları, 1. hukuk müşaviri ve daire başkanı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar; diğer illerde ise genel sekreter kadrosuna atananlar genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık bağımsız daire başkanları, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanırlar.” denilmektedir.

Genel sekreter yardımcısı maaşına esas alınan genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanının makam tazminatını belirleyen 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 26’ncı maddesiyle Kanuna ekli IV Sayılı Cetvelde yer alan gösterge rakamı 2000, görev tazminatını belirleyen 2008/13694 Sayılı BKK ile verilen gösterge rakamı ise 8000 olup toplam ödenecek tutar, 10000 rakamının aylık katsayı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutardır.

Genel sekreter yardımcısı maaşına esas alınan özel hizmet tazminatı oranı ise, 2006/10344 Sayılı BKK ile Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli Özel Hizmet Tazminatı başlıklı (I) Sayılı Cetvelin 6 ncı Grubunun 1 inci sırasında yer alan daire başkanının karşılığı olan %200 ile 02.11.2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 666 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli 1 sayılı Cetvelin A-e kısmında daire başkanının ek ödemesi %185 olarak geçmektedir.

Temyiz dilekçesinde, genel sekreter yardımcısının maaşının ödenmesinde 11.06.2013 tarih ve 28674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6487 sayılı Kanununun 13’üncü maddesiyle tüm daire başkanlarının ek göstergelerini 3600 rakamında eşitleyen düzenlemenin esas alındığı ileri sürülmüş olsa da, 11.06.2013 tarih ve 28674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6487 sayılı Kanunun 13’üncü maddesiyle daire başkanları arasındaki ek göstergeden kaynaklanan fark ortadan kaldırılarak daire başkanı unvanı taşıyan tüm personelin 3600 ek göstergede eşitlenmesi sağlanmıştır. Ancak büyükşehir olmayan illerdeki genel sekreter yardımcısının maaşına esas alınan genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanlarının özel hizmet tazminatı ile makam ve görev tazminatı rakamlarında bir değişikliğe gidilmemiştir.

Bu nedenle, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında geçen “… ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dâhilinde yararlanırlar.” hükmü karşısında maaşı kıstas alınan bakanlık daire başkanının maaşında sadece ek göstergede artış yapıldığı, bunun dışındaki kalemlerde bir değişiklik olmadığı halde aynı şartlarda maaş alması öngörülen genel sekreter yardımcısının maaşının farklı olması mümkün değildir.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 216 sayılı İlam’ın 10’uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oybirliği ile,

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1- Ek gösterge ne demektir?

Cevap:
Ek göstergenin temel anlamı, belirli bir kademe ve unvanda görev yapana ek olarak ödenecek maaş artışının belirleyicisi olan rakamdır.

2- Makam tazminatı nedir? Nasıl hesaplanır?

Cevap:
Makam tazminatının temel anlamı, bir memurün sahip olduğu makam ve unvanına bağlı olarak ödenecek ücrettir. 657 Sayılı Kanununun Ek 26 ncı maddesiyle birlikte kamu görevlilerinin maaşını belirleyen IV Sayılı Cetveldeki gösterge rakamı ile görev tazminatını belirleyen BKK ile verilen gösterge rakamının çarpımı ile hesaplanır.

3- Makam tazminatının hesabında kullanılan gösterge rakamları nelerdir?

Cevap:
Makam tazminatının hesabında, 657 Sayılı Kanununun Ek 26 ncı maddesiyle birlikte kamu görevlilerinin maaşını belirleyen IV Sayılı Cetveldeki gösterge rakamı ve görev tazminatını belirleyen BKK ile verilen gösterge rakamının katsayı ile çarpımı kullanılır.

4- Görev tazminatı nedir?

Cevap:
Görev tazminatı, kamu görevlilerinin belli bir görev ve unvanda bulunmalarına bağlı olarak ödenecek ücrettir. Bu tutar, BKK’da belirlenen gösterge rakamının katsayı ile çarpımından oluşur.

5- Makam ve görev tazminatında gösterge rakamı nedir?

Cevap:
Makam ve görev tazminatında kullanılan gösterge rakamı, 2000 ve 8000’dir. Bu iki gösterge rakamı arasındaki fark, makam tazminatını oluşturur.

6- Makam tazminatının özel hizmet tazminatı ile ilgisi nedir?

Cevap:
Makam tazminatının hesabında kullanılan göstergelerin çarpımı sonucu elde edilen tutar, özel hizmet tazminatına esas olan gösterge rakamı ile çarpılır. Bu şekilde hesaplanan tutar makam tazminatı olarak ödenir.

7- Makam ve görev tazminatında yaşanan farklılık neden olur?

Cevap:
Makam ve görev tazminatında yaşanan farklılığın temel nedeni, farklı göstergelerin kullanılmış olmasıdır. Görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlilerinin makam tazminatları farklı olmasının temel nedeni budur.

8- Makam tazminatında yaşanan farklılığın hukuki sonucu ne olur?

Cevap:
Makam tazminatında yaşanan farklılık nedeniyle, görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlileri arasında makam tazminatı farkı oluşur. Bu durumun hukuksal sonucu olarak da bu farklılığın giderilmesi gerekir.

9- Makam tazminatında yaşanan farklılığın giderilmesinde nasıl bir yaklaşım uygulanmalıdır?

Cevap:
Makam tazminatında yaşanan farklılığın giderilmesinde, görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlilerinin makam tazminatlarındaki farklılıkların düzeltilmesi gerekir. Bu durumun hukuksal sonucunu da bu şekilde gerçekleşecektir.

10- Makam tazminatında yaşanan farklılığın hukuksal sonucu ne olur?

Cevap:
Makam tazminatında yaşanan farklılığın hukuksal sonucunun temel nedeni, görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlilerinin makam tazminatlarındaki farklılıkların giderilmesi gerekir. Bu durumun hukuksal sonucunu da bu şekilde gerçekleşecektir.

11- Makam tazminatı ile ilgili olarak hangi düzenlemeler yapılmış olmalıdır?

Cevap:
Makam tazminatı ile ilgili olarak, 657 Sayılı Kanununun Ek 26 ncı maddesiyle birlikte kamu görevlilerinin maaşını belirleyen IV Sayılı Cetveldeki gösterge rakamı ve görev tazminatını belirleyen BKK ile verilen gösterge rakamının katsayı ile çarpımının makam tazminatı hesabında kullanılması gerekir.

12- Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı neden olur?

Cevap:
Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı, görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlilerinin makam tazminatlarındaki farklılıkların giderilmesinde uygulanması gereken hukuksal yaklaşım nedeniyle meydana gelir.

13- Makam tazminatında yaşanan farklılığın hukuksal sonucunu nasıl değerlendirmek gerekir?

Cevap:
Makam tazminatında yaşanan farklığın hukuksal sonucunu, görevi ve unvanı aynı olan kamu görevlilerinin makam tazminatlarındaki farklılıkların giderilmesinde uygulanması gereken hukuksal yaklaşım nedeniyle değerlendirmek gerekir.

14- Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı hangi düzenlemeler ile giderilir?

Cevap:
Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı, 657 Sayılı Kanununun Ek 26 ncı maddesiyle birlikte kamu görevlilerinin maaşını belirleyen IV Sayılı Cetveldeki gösterge rakamı ve görev tazminatını belirleyen BKK ile verilen gösterge rakamının katsayı ile çarpımının makam tazminatı hesabında kullanılması suretiyle giderilir.

15- Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı hangi düzenlemeler ile giderileceği hususunda nasıl bir açıklama yapılmalıdır?

Cevap:
Makam tazminatı hesabında kullanılan göstergelerin farklılığı, 657 Sayılı Kanununun Ek 26 ncı maddesiyle birlikte kamu görevlilerinin maaşını belirleyen IV Sayılı Cetveldeki gösterge rakamı ve görev tazminatını belirleyen BKK ile verilen gösterge rakamının katsayı ile çarpımının makam tazminatı hesabında kullanılması suretiyle giderilir.