Köy hizmetleri işçilerinin başlangıç derece ve kademelerinin yanlış hesaplanması ve toplu iş sözleşmesine aykırılık nedeniyle hükmün düzeltilmesi gerektiği (Sayıştay)

Özel İdare ile Köy Hizmetlerinin 2005 yılında birleşmesinden önce Köy Hizmetlerinde çalışan işçilere geriye doğru 5 yıllık alacakları, kesinleşen mahkeme kararı ile belirlenen tutar üzerinden yapılan uzlaşmaya istinaden ödenmiş olmasına rağmen bilirkişi tarafından eksik hesaplama yapıldığı gerekçesi ile yeniden ödeme yapılması ve bu hesaplamaya konu olan başlangıç derece ve kademelerinin iş pozisyonlarına göre olması gereken derece ve kademelerinden fazla olması

6-) 216 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile, Özel İdare ile Köy Hizmetlerinin 2005 yılında birleşmesinden önce Köy Hizmetlerinde çalışan … ve … isimli işçilere geriye doğru 5 yıllık alacakları, kesinleşen mahkeme kararı ile belirlenen tutar üzerinden yapılan uzlaşmaya istinaden ödenmiş olmasına rağmen bilirkişi tarafından eksik hesaplama yapıldığı gerekçesi ile yeniden ödeme yapılması ve bu hesaplamaya konu olan başlangıç derece ve kademelerinin iş pozisyonlarına göre olması gereken derece ve kademelerinden fazla olması nedeniyle …-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam’da Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan …’nin 40441 sayılı dosyada, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …’nun 40439 sayılı dosyada yer alan ve aynı iddiaların yer aldığı temyiz dilekçelerinde özetle,

Yapılan işlemin yeniden hesaplama değil, Mahkeme (Bilirkişi) hesaplamasında sehven yapılan hatadan dolayı düzeltme olduğunu; mahkemenin hazırladığı tablo ve kendi hazırladıkları tabloya bakınca hatanın nerden kaynaklandığının görüldüğünü; Düz İşçi …’ün 2001 yılında derece ve kademesinin 1/1 olması gerektiğinin belirtildiğini; oysaki ismi geçen şahsın mevsimlik işçi olduğu yıllarda topograf olarak görev yaptığından, 02.02.2001 yılında kadroya geçerken en son aldığı baz yevmiyesi üzerinden düz işçinin başlangıç derecesi olan 1. dereceden başlatıldığını; fakat kademesinin baz yevmiyesine denk gelen kademeden başlatıldığını; bu nedenle de başlangıç derecesinin 1 olduğunu, fakat kademesinin yüksek çıktığını;

Derece terfiine hak kazanan işçinin, kademe ilerlemesi yapıldıktan sonra bulunacak gündeliğine, bulunduğu derece ile yükselebileceği derecenin birinci kademe gündelikleri arasındaki fark ilave edilmek suretiyle bulunacak rakam, yükseleceği derecenin kademeleri arasında mevcutsa bu kademeye, değilse bu rakama en yakın lehte kademeye intibak ettirildiğini; TÜHİS ve Yol-İş Sendikası arasında yapılan toplu iş sözleşmesinin derece terfii ile ilgili 99’uncu maddesi uyarınca her yıl bir kademeden fazla, 2 kademede verilebileceğinin ihtimal dahilinde olduğunu;

Kazanılmış hak kavramına istinaden yevmiyesi düşürülemeyeceğinden, düz işçinin başlangıç derecesi olan 1. derecenin içinde işçinin yevmiyesine denk gelen yevmiye bulunarak buna göre işlem yapıldığını; … 1987 yılında kadroya geçtiğinden ve ekteki tablo incelendiğinde herhangi bir hata olmadığını ve yapılan işlemin Yargıtay tarafından onanan emsalleri örnek alınarak yapıldığını belirtmişlerdir.

Başsavcılığın 40441 sayılı dosyada yer alan karşılama yazısında;

“… İl Özel İdaresi 2013 yılları hesabının 1 inci Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 216 sayılı ilamın 7. maddesinde yer alan tazmin hükmünü Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz eden …’nin ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.

Dilekçesinde: “Özel İdarelerinde çalışan Köy Hizmetleri kökenli işçilerinin Mahkeme kararı dayanağı bilirkişi hesaplamamasında derece ve kademelerinin sehven hata yapıldığını ve hatanın dilekçe ekinde sunulan hesaplamaları içeren tabloların tetkikinden anlaşılacağı üzere düzeltilmesi sonucu yapılan ödemenin yasal olduğunu ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını” istemektedir.

Belirtilen hususlar yargı raporunun düzenlenmesi sırasında da ortaya konulmuş olup, yargılama aşamasında Daire tarafından dikkate alınmıştır. Bu itibarla adı geçenin temyiz talebinin reddi ile daire kararının tasdikine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

TÜHİS ile Yol –İş Sendikası arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin “Derece Terfii” başlıklı 99’uncu maddesinde, derece terfiine hak kazanan işçinin kademe ilerlemesi yaptırıldıktan sonra bulunacak gündeliğine, bulunduğu derece ile yükseltileceği derecenin birinci kademe gündelikleri arasındaki fark ilave edilmek suretiyle bulunacak rakamın yükseltileceği derecenin kademeleri arasında mevcutsa bu kademeye, değilse bu rakama en yakın lehte kademeye intibak ettirileceği hükme bağlanmıştır.

Buna göre, Düz İşçi … mevsimlik işçi olduğu yıllarda topograf olarak görev yaptığından, 02.02.2001 yılında kadroya geçerken en son aldığı baz yevmiyesi üzerinden başlangıç derecesi olan 1. dereceden başlatılması, kademesinin ise baz yevmiyesine denk gelen kademeden intibak ettirilmesi gerekir. Aynı şekilde, Seyyar Tamir Ustası olan …’nın pozisyon derece ve kademesinin de 6/14 olarak hesaplanması gerekmektedir.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 216 sayılı İlam’ın 7’nci maddesi ile verilen hükmün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, 6085 sayılı Kanunun 26’ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle;

(…’ın, “Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, Düz işçi olan …’ün başlangıç derece ve kademesinin 1/8 olarak hesaplamaya konu olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu kişinin başlangıç derece ve kademesi 1/1 olup 8 rakamı o dönemin toplu iş sözleşmesine göre gelebileceği azami derecedir. Bu durumda bu işçiye tam 8 yıl kıdem eklemesi yapılmış ve başlangıç derece ve kademesi hesaplamaya yanlış olarak dahil edilmiştir.

Aynı şekilde Seyyar Tamir Ustası olan …’nın pozisyon derece ve kademesi 6/14 olarak hesaplamaya konu olmuştur. Ancak bu kişinin başlangıç derece ve kademesi 6/1 olup 14 rakamı o dönemin toplu iş sözleşmesine göre gelebileceği azami derecedir. Bu durumda bu işçiye tam 14 yıl kıdem eklemesi yapılmış ve buna göre hesaplama yapılmak suretiyle yevmiyesi toplu iş sözleşmesine ve iş kanunlarına aykırı bir şekilde artırılmıştır.

Ayrıca, sorumluların göndermiş olduğu dilekçe ekindeki belgelerin yargı raporunun düzenlenmesi sırasında ortaya konulduğu ve yargılama aşamasında da Daire tarafından dikkate alındığı görülmüştür.

Köy Hizmetleri kökenli işçiler, 2001 yılında geçici işçilikten asli kadroya geçtiklerinde iş pozisyonlarının gereği olan başlangıç derece ve kademeden işe başlamışlardır. Mahkeme kararı ile ilk kadroya geçtiklerinde sayılmayan ve geçici oldukları dönemdeki çalışma süreleri kıdemden sayılmıştır. Ancak söz konusu işçilere ait kıdem tabloları incelendiğinde iş mevzuatı ve toplu iş sözleşmesine aykırı bir şekilde fazladan kıdem eklendiği görülmüştür.

Bu nedenle, tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)