Toplu iş sözleşmesiyle mevzuatın öngördüğü tavanı aşan sosyal denge tazminatı ödenmesi ve hukuki çerçevesi (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Sayıştay, 2017 yılında … Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünde çalışan personele, 14.07.2016 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesine dayanarak mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla sosyal denge tazminatı ödenmesini incelemiştir. İlgili ilamda, sosyal denge tazminatının tavan tutarının aşılması nedeniyle … TL tutarında tazmin hükmü verilmiştir.

Kararda, sorumluların iddialarının reddedilmesi ve tazmin hükmünün tasdik edilmesi yönünde oyçokluğuyla karar verilmiştir. Bu durum, toplu iş sözleşmesinin geçerliliği ve sosyal denge tazminatının ödenmesi konusundaki hukuki çerçeveyi netleştirmiştir.

Sonuç olarak, Sayıştay, 6085 sayılı Kanunun 57. maddesi gereği kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde düzeltme talep edilebileceğini belirtmiştir. Bu karar, sosyal denge tazminatının ödenmesi ve toplu iş sözleşmelerinin uygulanabilirliği açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2017
Dairesi 6
Karar No 45174
İlam No 47761
Tutanak Tarihi 1.7.2020
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Konu: Tavan tutarı aşan sosyal denge ödemesi.

9- 172 sayılı ilamın 33. Maddesiyle; … Belediye Başkanlığı ile … Sendikası (…) arasında akdedilen ve 14.07.2016 tarihinden itibaren geçerli olan Toplu İş Sözleşmesiyle, … Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünde çalışan … üyesi personele 2017 yılında mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla tutarda sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucu … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam hükmüne ilişkin dilekçe ve Başsavcılık karşılaması işbu tutanağın/ilamın 1’inci maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yer alan gerekçelerle; sorumluların iddialarının reddedilerek 172 sayılı ilamın 33. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (işbu tutanağın/ilamın 1’inci maddesinde belirtilen …. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ün ayrışık görüş gerekçesi aynı kalmak üzere) oyçokluğuyla

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 01.07.2020 tarih ve 47761 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
Sorular:

1) Belediye Başkanlığı ile sendikası arasında akdedilen toplu iş sözleşmesinin türü nedir?

Cevap:
Toplu iş sözleşmesi; işçilerin bir kesimi tarafından, kendi üyeleri arasında, çalışılan işyerinin özelliklerini ve çalışma koşullarını göz önüne alarak, işveren ile ortak bir görüşme yapılarak, önceden belirlenen sürelerde, ücretler, sosyal yardımlar, güvence ve diğer hususlarda anlaşmaya varılmasıdır. Bu anlamda akdedilen sözleşmenin türü toplu iş sözleşmesi türündedir.

2) Tavan tutarı aşan sosyal denge ödemesi ne demektir?

Cevap:
Tavan tutarı aşan sosyal denge ödemesi; mevzuat tarafından belirlenen sosyal denge tazminatının, akdedilen toplu iş sözleşmesinde belirlenen tutarın üzerinde ödenmesi durumudur. Bu anlamda Tavan tutarı aşan sosyal denge ödemesi, işçilerin daha yüksek bir maaş almasını sağladığı için önemli bir hak olarak görülmektedir.

3) Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarih nedir?

Cevap:
İmgalanan toplu iş sözleşmesinin 14.07.2016 tarihinde imzalanmış olması, ilgili ilamın 33’ncü maddesinde belirtildiği gibi, bu tarihte itibaren geçerli olacağı anlamına gelmektedir.

4) Sosyal denge ödemesi tutarı ne kadardır?

Cevap:
İmgalanan toplu iş sözleşmesiyle, … Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünde çalışan … üyesi personele 2017 yılında mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla tutarda sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucu … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

5) Sosyal denge tazminatı ne demektir?

Cevap:
Sosyal denge tazminatı, toplu iş sözleşmesiyle işçilerin daha yüksek bir maaş almasını sağlayan haklardan biri olarak görülmektedir. Bu tutar, mevzuat tarafından belirlenen tutardan daha yüksek olacağı için işçilere ek maaş olarak ödenmektedir.

6) İlam hükmüne ilişkin dilekçe ve Başsavcılık karşılaması işbu tutanağın/ilamın 1’inci maddesinde belirtildiği gibi olup nedir?

Cevap:
İlam hükmüne ilişkin dilekçe ve Başsavcılık karşılaması; ilgili ilamın 33’ncü maddesinde belirtildiği gibi, bu tutanakta yer alan gerekçelerle; sorumluların iddialarının reddedilerek, 172 sayılı ilamın 33. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün tasdikine yönelik bir işlem olduğundan bahseden maddesidir.

7) Tutanak Tarihi nedir?

Cevap:
Tutanak tarihine ilişkin bilgi, işbu tutanağın/ilamın 1’inci maddesinde belirtildiği gibi; söz konusu tutanak tarihi 01.07.2020 olarak belirlenmiştir.