İhale mevzuatına aykırı inşaat işinde su yalıtım örtüsü bedelinin ödenmesi nedeniyle kamu zararının tazmini ve sorumluluk değerlendirmesi (Sayıştay)

İş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmaması;

3- 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (D) bendiyle; … İhale Kayıt Numaralı, …’ne açık ihale ile yaptırılan … TL+KDV sözleşme bedelli “… İşi”‘nde (1, 2 ara ve 3 son nolu hakediş evrakı ve eklerinin incelenmesi sonucunda); Y.18.245/003 poz no.lu Eğimli çatılarda, çatı örtüsü altına, su buharı geçişine açık su yalıtım örtüsü ile su yalıtımı yapılması iş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmadığı (iş kalemi uygulanmadığı halde bedelinin ödendiği) gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak aynı sıfatla temyiz talep eden 44821 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen İnşaat Mühendisi … ve 44822 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Mimar …’ın dilekçelerinde de tamamen aynı olmak üzere) temyiz dilekçesinde özetle; hazırlanan 12.11.2018 tarihli kesin hakediş ile kamu zararı olarak belirlenen tutarın, iş azalışı olarak hakedişe dahil edildiğini ve bu hakedişin yüklenici tarafından imzalanmasından sonra Genel Müdürlükçe onaylandığını ve Harcama Yetkilisi tarafından onaylanarak … Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 17.12.2018 tarih ve E.34947 sayılı (dilekçe ekindeki) (EK 4) yazısı ile Müdürlüklerine gönderildiğini, onaylanan kesin hesapta bu bedel düşülmüş olduğundan kamu zararı oluşmadığını, kamu zararının oluşmamasından dolayı üzerlerine atılı bulunan tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini dile getirmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak Hakediş Kapağını Onaylayan-Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44824 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen İdari ve Mali İşler Daire Başkanı …, İlamın bu maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesinde özetle; konunun esası yönünden; inşaat ile ilgili fotoğrafların yazı ekinde sunulduğunu, ayrıca ahşap ve kiremitlerin görüntülerinin savunması ekinde olduğunu ifade etmiş, sorumluluk yönünden ise (A) bendine ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamaları aynen tekrar etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak Hakediş Kapağını Düzenleyen-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44825 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Müdür Yardımcısı …, temyiz dilekçesinde özetle; kontrol mühendislerinin yapmış oldukları savunmalara katılmakla beraber, ihalenin Genel Müdürlüklerince yapılmasından dolayı ihale şartnameleri Müdürlüklerinin bilgisinde olmadığından ve Müdür Yardımcısı sıfatı ile Kontrol Teşkilatı tarafından hazırlanan hakedişleri Kurum Yetkilisi olarak, imzalamış olmamakla birlikte, bu konuların branşı dışında olduğunu ifade etmek suretiyle (Harcama Yetkilisi olan … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’in sorumlukları kaldırılırken kendi sorumluluğunun devam etmesine ilişkin yukarıda …’in yapmış olduğu itirazları aynen tekrar etmekle birlikte) tazmin hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuz bilgisine sunmuştur.

Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede hem sorumluluğa yönelik hem de konunun esasına ilişkin itirazların yer aldığı,

(… ve … için de geçerli) A- Sorumluluğa ilişkin olarak;

(A) bendi için verilen mütalaa doğrultusunda sorumluluğa ilişkin talebinin reddine karar verilmesinin,

(Diğer sorumlular için de geçerli) B- (İlamın 6/D maddesi için) Konunun esasına ilişkin olarak ise;

İnşaatla ilgili fotoğraflar ile ahşap ve kiremitlerin görüntülerinin savunma ekinde yer aldığı belirtilmekte ise de ekler arasında anılan belgelere rastlanılmadığı ifade edildikten sonra; diğer sorumluların temyiz dilekçeleri ekinde yer alan belgelerden kamu zararına esas tutarın 12.11.2018 tarihli kesin hakedişte iş azalışı olarak gösterilmek suretiyle gerekli düzeltmenin yapıldığı ve kamu zararının ortadan kalktığının anlaşıldığı, düzeltmenin hüküm tarihinden önce yapılmış olması nedeniyle tazmin hükmünün yargılamanın iadesi yoluyla sorumlular üzerinden kaldırılmasını teminen, dosyanın dairesine tevdiine karar verilmesinin

Uygun olacağı belirtilmiştir.

Aynı ilam maddesinde sorumluluğu bulunan ve 44824 sayılı dosyayla duruşma talebinde bulunan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

İlam maddesinin (C) bendi için yapılan açıklamalar, işbu bendi için de geçerli olup; tazmin hükmünde sorumluluk yönünden hukuki bir isabetsizlik söz konusu değildir.

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

Hakediş kapağında imzası bulunan Onaylayan-Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluk yüklenen sorumlu tarafından inşaat ile ilgili fotoğrafların yazı ekinde sunulduğu iddia edilmekte ise de; işin kontrolünü yapan mimar ve mühendislerce gönderilen temyiz dilekçelerinde imalatta su yalıtım örtüsünün olmadığı kabul edilmiştir.

Bu kabul doğrultusunda, tazmin hükmünde konunun esası yönünden de bir hukuki isabetsizlik söz konusu değildir.

Yapılan Tahsilat Yönünden İnceleme:

Tazmin hükmünün sorumluluk ve konunun esası yönünden yerinde olmasına rağmen, (İşin Kontrolünü Yapan-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluk yüklenen) sorumlularca, birim fiyat tarifine uygun yapılmayan Y.18.245/003 poz no.lu Eğimli çatılarda, çatı örtüsü altına, su buharı geçişine açık su yalıtım örtüsü ile su yalıtımı yapılması iş kaleminden kaynaklanan kamu zararının kesin hakedişten iş azalışı yapılmak suretiyle tenkis edildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeler dilekçe ekinde gönderilmiş bulunmaktadır.

Bu belgelerden açıkça görüleceği üzere; birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmayan imalat bedeli farkı, kamu zararı hesabındaki hesap yöntemiyle 12.11.2018 tarihli kesin hakedişte iş azalışı olarak hakedişe dahil edilmiş, yüklenici tarafından imzalanmasından sonra Genel Müdürlükçe onaylanmış ve Harcama Yetkilisi tarafından onaylanarak … Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 17.12.2018 tarih ve E.34947 sayılı (dilekçe ekindeki) yazısı ile … Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne gönderilmiştir. (*Kesin hesap sonucunda, İdare toplamda … TL alacaklı çıkmış, İdarenin bu alacağı, 30.11.2018 tarihli 30637 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile yüklenicinin geçici teminatından kesilerek gelir kaydı oluşturulmuştur.)

Dolayısıyla, İlamda kamu zararı tutarı olarak hesaplanan … TL tamamen tahsil edilmiş durumdadır. Ancak, dilekçe ekinde yer alan belgelere göre bahse konu kesinti, 30.11.2018 tarihli 30637 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile muhasebeleştirilmiş olduğundan; hüküm tarihi olan 15.11.2018 tarihinden sonra yapılmıştır.

Sonuç itibariyle, sorumluluk ve konunun esası yönünden; 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (D) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, yapılan tahsilat yönünden ise; -İlamdaki konuyla ilgili olduğu tahsilat belgesinden açıkça anlaşılan- hükümden sonra yapılan bu tahsilat, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olacağından; temyiz dilekçesi hakkında Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 12.02.2020 tarih ve 47201 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.