Birim fiyat tarifine uygun yapılmayan imalat nedeniyle oluşan kamu zararının tazmin hükmü ve yargılamanın iadesi yoluyla sorumlular üzerinden kaldırılması değerlendirmesi (Sayıştay)

İş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmaması;

5- 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (F) bendiyle; … İhale Kayıt Numaralı, …’ne açık ihale ile yaptırılan … TL+KDV sözleşme bedelli “… İşi”‘nde (1, 2 ara ve 3 son nolu hakediş evrakı ve eklerinin incelenmesi sonucunda); 18.138/D7 poz no.lu Suya ve Yangına Dayanıklı Alçı Duvar Levhaları ile tek iskeletli taş yünü levha dolgulu bölme duvar yapılması iş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmadığı (18.138/B5 Alçı duvar levhaları ile tek iskeletli taş yünü levha dolgulu bölme duvar yapılması pozundan imalat yapıldığı halde bedelinin 18.138/D7 pozundan ödendiği) gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak aynı sıfatla temyiz talep eden 44819 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Anıtlar Müdür Vekili … ve 44821 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen İnşaat Mühendisi …’ın dilekçelerinde de tamamen aynı olmak üzere) temyiz dilekçesinde özetle; hazırlanan 12.11.2018 tarihli kesin hakediş ile kamu zararı olarak belirlenen tutarın, iş azalışı olarak hakedişe dahil edildiğini ve bu hakedişin yüklenici tarafından imzalanmasından sonra Genel Müdürlükçe onaylandığını ve Harcama Yetkilisi tarafından onaylanarak Kültür … Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 17.12.2018 tarih ve E.34947 sayılı (dilekçe ekindeki) (EK 4) yazısı ile Müdürlüklerine gönderildiğini, onaylanan kesin hesapta bu bedel düşülmüş olduğundan kamu zararı oluşmadığını, kamu zararının oluşmamasından dolayı üzerlerine atılı bulunan tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini dile getirmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak Hakediş Kapağını Onaylayan-Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44824 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen İdari ve Mali İşler Daire Başkanı …, İlamın bu maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesinde özetle; konunun esası yönünden; kontrolör mühendislerin yapmış oldukları savunmalara katıldığını ifade etmiş, sorumluluk yönünden ise (A) bendine ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamaları aynen tekrar etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak Hakediş Kapağını Düzenleyen-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44825 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Müdür Yardımcısı …, temyiz dilekçesinde özetle; kontrol mühendislerinin yapmış oldukları savunmalara katılmakla beraber, ihalenin Genel Müdürlüklerince yapılmasından dolayı ihale şartnameleri Müdürlüklerinin bilgisinde olmadığından ve Müdür Yardımcısı sıfatı ile Kontrol Teşkilatı tarafından hazırlanan hakedişleri Kurum Yetkilisi olarak, imzalamış olmamakla birlikte, bu konuların branşı dışında olduğunu ifade etmek suretiyle (Harcama Yetkilisi olan … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’in sorumlukları kaldırılırken kendi sorumluluğunun devam etmesine ilişkin yukarıda …’in yapmış olduğu itirazları aynen tekrar etmekle birlikte) tazmin hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuz bilgisine sunmuştur.

Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede hem sorumluluğa yönelik hem de konunun esasına ilişkin itirazların yer aldığı,

(… ve … için de geçerli) A- Sorumluluğa ilişkin olarak;

(A) bendi için verilen mütalaa doğrultusunda sorumluluğa ilişkin talebinin reddine karar verilmesinin,

(Diğer sorumlular için de geçerli) B- (İlamın 6/F maddesi için) Konunun esasına ilişkin olarak ise;

Sorumlunun kontrolör mühendislerin yapmış olduğu savunmaya katıldığı ve ilgililer tarafından yapılan temyiz başvurusunda; 8.138/D7 poz nolu ‘‘Suya ve yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile tek iskeletli taş yünü levha dolgulu bölme duvar yapılması (Çift profil-60 cm aks aralığı) ” iş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle … TL nin tazminine hükmolunmuş ise de, bu tutarın 12.11.2018 tarihli kesin hakedişte iş azalışı olarak gösterilmek suretiyle gerekli düzeltmenin yapıldığı hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; dilekçe ekinde yer alan belgelerden, 18.138/D7 poz nolu iş kaleminde gerekli düzeltmenin yapılarak, kamu zararının hüküm tarihinden önce ortadan kalktığının anlaşıldığı, düzeltmenin hüküm tarihinden önce yapılmış olması nedeniyle tazmin hükmünün yargılamanın iadesi yoluyla sorumlular üzerinden kaldırılmasını teminen, dosyanın dairesine tevdiine karar verilmesinin

Uygun olacağı belirtilmiştir.

Aynı ilam maddesinde sorumluluğu bulunan ve 44824 sayılı dosyayla duruşma talebinde bulunan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

İlam maddesinin (C) bendi için yapılan açıklamalar, işbu bendi için de geçerli olup; tazmin hükmünde sorumluluk yönünden hukuki bir isabetsizlik söz konusu değildir.

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

İşin kontrolünü yapan mimar ve mühendislerce gönderilen temyiz dilekçelerinde imalatın birim fiyat tarifine uygun yapılmadığı kabul edilmiştir.

Bu kabul doğrultusunda, tazmin hükmünde konunun esası yönünden de bir hukuki isabetsizlik söz konusu değildir.

Yapılan Tahsilat Yönünden İnceleme:

Tazmin hükmünün sorumluluk ve konunun esası yönünden yerinde olmasına rağmen, (İşin Kontrolünü Yapan-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluk yüklenen) sorumlularca, birim fiyat tarifine uygun yapılmayan 18.138/D7 poz no.lu Suya ve Yangına Dayanıklı Alçı Duvar Levhaları ile tek iskeletli taş yünü levha dolgulu bölme duvar yapılması iş kaleminden kaynaklanan kamu zararının kesin hakedişten iş azalışı yapılmak suretiyle tenkis edildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeler dilekçe ekinde gönderilmiş bulunmaktadır.

Bu belgelerden açıkça görüleceği üzere; birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmayan imalat bedeli farkı, kamu zararı hesabındaki hesap yöntemiyle 12.11.2018 tarihli kesin hakedişte iş azalışı olarak hakedişe dahil edilmiş, yüklenici tarafından imzalanmasından sonra Genel Müdürlükçe onaylanmış ve Harcama Yetkilisi tarafından onaylanarak … Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 17.12.2018 tarih ve E.34947 sayılı (dilekçe ekindeki) yazısı ile … Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne gönderilmiştir. (*Kesin hesap sonucunda, İdare toplamda … TL alacaklı çıkmış, İdarenin bu alacağı, 30.11.2018 tarihli 30637 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile yüklenicinin geçici teminatından kesilerek gelir kaydı oluşturulmuştur.)

Dolayısıyla, İlamda kamu zararı tutarı olarak hesaplanan … TL tamamen tahsil edilmiş durumdadır. Ancak, dilekçe ekinde yer alan belgelere göre bahse konu kesinti, 30.11.2018 tarihli 30637 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile muhasebeleştirilmiş olduğundan; hüküm tarihi olan 15.11.2018 tarihinden sonra yapılmıştır.

Sonuç itibariyle, sorumluluk ve konunun esası yönünden; 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (F) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, yapılan tahsilat yönünden ise; -İlamdaki konuyla ilgili olduğu tahsilat belgesinden açıkça anlaşılan- hükümden sonra yapılan bu tahsilat, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olacağından; temyiz dilekçesi hakkında Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 12.02.2020 tarih ve 47203 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.