|
ÖZET: Sayıştay 6. Dairesi, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından belirlenen kasko değerinin %2’sini aşması durumunda kamu zararı doğduğuna hükmetmiştir. İlgili mevzuat gereği, taşıt kiralama bedelinin belirlenmesinde bu kasko değerinin aşılmaması gerektiği vurgulanmıştır. 2014 model Toyota Corolla için belirlenen kasko değeri üzerinden yapılan hesaplamalar sonucunda, kiralama bedelinin yasal sınırları aştığı ve bu nedenle kamu zararının oluştuğu tespit edilmiştir.
Dilekçelerde, piyasa araştırması sonucunda alınan tekliflerin kasko değerinin üzerinde olduğu ve hizmetin aksamaması için kiralamanın yapılmasının zorunlu olduğu iddia edilmiştir. Ancak Sayıştay, bu iddiaların emredici mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu belirterek, yapılan kiralama işleminin hukuka uygun olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, tazmin hükmü verilerek kamu zararının karşılanmasına karar verilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin ihale mevzuatına uygun hareket etmesi gerektiğini ve belirlenen sınırların aşılmasının sonuç doğuracağını göstermektedir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2017 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 45160 |
| İlam No | 47123 |
| Tutanak Tarihi | 8.1.2020 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Konu: Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin kasko sigortası değerinin %2’sini aşması.
129 sayılı İlamın 3. Maddesi ile; Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşması suretiyle sebep olunan toplam …-TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmektedir.
Temyiz Dilekçesi;
Harcama yetkilisi olarak sorumlu tutulan … ve gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulan … tarafından sunulan 12.06.2019 tarihli aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;
Kararın usule, yasaya ve hukuka aykırı olduğu,
23.11.2017 tarihli ve 11911 yevmiye nolu ödeme emri belgesi ile kira bedeli ödenen kiralama işlemine ilişkin; Belediyenin bünyesinde araç parkından yeterli sayıda ve kalitede araç olmadığından işlerin takibi ve gelen misafirlere ve kamu görevlilerine daha iyi hizmet vermek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 22. Maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulü ile 2014 model Toyota Corolla 1.33(73 HP) 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı suretiyle tespit edilmesine ilişkin esas ve usullerin 6’ıncı maddesinin ikinci fıkrasındaki hükümlere göre değil de 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 22. Maddesi d bendi gereği piyasa araştırması yapılarak en düşük teklif veren firma üzerine bırakılarak belirli süre ile iş yapıldığı,
2014 model Toyota Corolla 1.33 (73 HP) aracın kira bedelinin ödenmesi ile ilgili olarak piyasa araştırması sonucunda alınan tekliflerin söz konusu kasko değerinin üstünde çıktığı, hizmetin aksamaması için bahse konu kiralama işleminin yapılmak zorunda kalındığı gerekçesiyle ilgili ilam hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Harcama yetkilisi olarak sorumlu tutulan … ve gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulan … tarafından sunulan 12.06.2019 tarihli aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerine istinaden Başsavcılık Mütalaasında;
“Belediyece, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller ‘in 6. maddesi hükmüne aykırı olarak, aylık kiralama bedelinin araç kasko değerinin % 2’sinin üzerinde belirlenmesi sonucu kamu zararı doğduğu değerlendirilmektedir.
Bu nedenle, gerekçeli Daire kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir. ” denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İlam hükmü ve dosyalar üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aştığı görülmektedir.
17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, taşıtların yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hükme bağlandıktan sonra ikinci fıkrasında,
“…(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick up tipi taşıtların(fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) 1 hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır.
….” denilmektedir.
Bu düzenleme doğrultusunda yakıt ve şoför giderleri hariç yapılacak taşıt kiralamalarında taşıtın aylık kiralama bedeli Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sinden fazla olamayacaktır.
Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde de 2014 model Toyota Corolla 1.33 (73 HP) aracın kasko değeri 52.476,00-TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda, bahse konu araç için ödenmesi gereken aylık kira bedeli KDV hariç en fazla 1.049,52-TL, KDV dahil ise 1.238,43-TL olabilir. Bu nedenle, anılan Belediye tarafından 2014 model Toyota Corolla 1.33 (73 HP) araç, şoför ve yakıt hariç 03.10.2017 tarihinde 30 günlüğüne (KDV) …-TL’ye kiralanması sonucunda KDV dahil … … = …-TL tutarında kamu zararına sebep olunmuştur.
Dilekçiler tarafından dilekçelerinde belirtilen; “…yapılan piyasa araştırması sonucunda alınan tekliflerin söz konusu Kasko Değerinin üstünde çıktığı, hizmetin aksamaması için bahse konu kiralama işleminin yapılmak zorunda kalındığı ve ödemenin de söz konusu şartlar çerçevesinde kiralanan ve belediye hizmetinde kullanılan araç kira bedeli karşılığı olduğu…” iddialar; yukarıda zikredilen emredici mevzuat hükümlerini karşılamadığından yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla; Sayıştay 6. Dairesince 129 sayılı İlamın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (…’nun ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildiği 08.01.2020 tarih ve 47123 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
…’nün karşı oy gerekçesi;
Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşması sonucu neden olunan … TL kamu zararının tazminine hükmedildiği görülmektedir.
Söz konusu kiralama işi ile alım kararı incelendiğinde, yapılan piyasa araştırması sonucunda alınan tekliflerin söz konusu Kasko Değerinin üstünde çıktığı, hizmetin aksamaması için bahse konu kiralama işleminin yapılmak zorunda kalındığı ve ödemenin de söz konusu şartlar çerçevesinde kiralanan ve belediye hizmetinde kullanılan araç kira bedeli karşılığı olduğu görülmektedir.
Her ne kadar Bakanlar Kurulu Kararında, aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağı ifade edilmiş ise de, idarenin ihtiyacını karşılamak için yaptığı piyasa araştırması sonucunda alınan tekliflerin söz konusu Kasko Değerinin üstünde çıktığı, doğrudan temin usulü sürecinde mevzuata aykırı bir işlemin tespitine ilamda yer verilmediği, sırf kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacının, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu gerekçesinden hareketle yargısal bir hüküm vermek uygun olmaz. İhale mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilen, piyasa fiyat araştırması sonucu tespiti yapılan bir bedelle sağlanan hizmet nedeniyle kamu zararının oluştuğu gerekçesiyle tazmin hükmü vermek uygun bulunmadığından, tazmin hükmünün kaldırılmasına hükmedilmesi uygun olur.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Bu konuyu daha iyi anlamak için bazı sorulara yanıt arıyorum.
Sorular: 1. Sayıştay tarafından yapılan açıklamalar ne anlama geliyor? |