Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin işyeri açma izni verme yetkilerinin sınırlarının belirlenmesine ilişkin (Danıştay)

Temyiz isteminde Bulunan: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı

Karşı Taraf: …

İstemin Özeti : Davacı derneğin lokalinin kapatılmasına ilişkin 11.10.1991 gün ve 127.35/06.2419 sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; Karşıyaka Kaymakamlığından alınmış içki kullanma ve Karşıyaka Belediyesinden alınmış İşyeri açma izinleri olan elemek lokalinin çevreyi rahatsız ettiğine ilişkin herhangi bir olay ya da belirli bir saptamanın olmadığı, işyeri Açma ve Çalışma İzinlerine ilişkin Yönetmeliğin 14. maddesi uyarınca, demek lokalinin en az 3. sınıf niteliğine sahip olmasının yeterli olduğu, ayrıca lokanta ruhsatı alınmasına gerek olmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlemi iptal eden İzmir 1. İdare Mahkemesinin 24.4.1992 günlü ve 467 sayılı kararının, dava konusu işyeri için izin verme yetkisinin büyükşehir belediyesine ait olduğu, işyeri hakkında apartman sakinlerinden şikayet alındığı ve sağlıksız bir ortamda çalışan işyerinin kapatılmasında hukuka aykırılık olmadığı öne sürülerek 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti: Yanıt verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi: İbrahim Özdemir

Danıştay Savcısı H. Erol Çanga”nın Düşüncesi: Karşıyaka Kaymakamlığınca dernek üyelerine hizmet verme koşulu ile 467/3-A nolu tapu kayıtlarına dükkan olarak kayıtlı bağımsız bölüme alkollü içki kullanma ve lokal açma izni verilmiştir.

Karşıyaka Belediyesince 26.9.1991 gün ve 47/47 sayılı demek lokali açma izni ile açılan işyeri kat maliklerinin şikayetine dayalı olarak 1580 sayılı Yasanın 15/19 maddesi uyarınca büyükşehir belediye encümeni kararı ile kapatılmıştır.

Yapı kullanma izni ve tapu kayıtlarında dükkan olarak kayıtlı işyerlerine lokanta ve benzeri işyeri açma izni verilmesinde diğer kat maliklerinin rızası aranmaz. Bu nedenle diğer kat maliklerinden bazılarının bu konuda razılarının bulunmaması başlı başına tapuda dükkan olarak gösterilen bağımsız bölümde faaliyet gösteren işyerinin açma izninin geri alınarak kapatılma nedeni olamaz.

öte yandan Yalı Caddesi (Cemal Gürsel Caddesi) ye yaya kaldırımlarında her türlü belediye zabıta önlemlerini alma ve belediye hizmetlerini yerine getirme görevi 3030 sayılı Yasanın Uygulama Yönetmeliğinin 13/D maddesi uyarınca büyükşehir belediyesine ait ise de, caddeden giriş alan taşınmazların bina ve arsa vergi gelirleri Karşıyaka Belediyesine ait olup, bu bina ve arsalara yönelik belediye hizmetlerini ifa görevi de Karşıyaka Belediyesinindir.

Bununla beraber büyükşehir belediyesinin bu binalardaki işyerlerinde 1580 sayılı Yasanın 15/19. maddesi uyarınca önlem içerikli zabıta tedbirleri alma yetkisi bulunmaktadır.

Ancak, büyükşehir belediye zabıta elemanlarının yaptıkları tespitlere ilişkin raporlar ile aldıktan önlemleri içeren belgeleri bu konuda işlem tesisine yetkili bağlı belediyeye en kısa sürede iletmeleri ve kesin işlemin yetkili belediye encümenince tesis edilmesi gerekirdi.

Öte yandan bazı kat maliklerinin şikayetleri dışında, dernek lokalindeki faaliyetlerin çevreyi rahatsız ettiğine ilişkin tespitler bulunmadığı gibi dosyada derneğin, üye ve üye misafirleri dışındakilere hizmet verdiğine ilişkin belge ve bilgide bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle sonucu itibariyle yerinde görülen mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulması isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma istemi reddedilerek işin gereği görüşüldü:

Uyuşmazlık, Karşıyaka Yalı Caddesi üzerinde bulunan ve Karşıyaka Belediyesinden alınmış işyeri açma izni olan demek lokalinin, dernek ruhsatı ile içkili lokanta çalıştırıldığı gerekçesiyle kapatılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Encümen kararının iptali isteminden doğmuştur.

3030 sayılı Yasanın 6/p maddesinde, büyükşehir belediyesince işletilen alanlarda zabıta hizmeti ile diğer belediye hizmetlerini ve izin verme işlemlerini yürütmek, büyükşehir belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır.

Aynı yasanın Uygulama Yönetmeliğinin 13/D maddesinde, büyükşehir belediyelerinin, yapım, bakım ve onarımı kendisine ait olan meydan ve yolların alt ve üstleri ile doğal eklentisi olan yaya yolları üzerindeki her türlü tasarruf hakkını kullanacağı ve bu konularda yasalarla verilen diğer görevleri yapacağı 27. maddesinde ise 3030 sayılı Yasa kuralları ve bu yönetmeliğe göre idare ve işletmeleri büyükşehir belediyelerine bırakılan yer ve alanlarda zabıta hizmetleri ile diğer belediye hizmetleri ye hertürlü izin verme iş ve işlemlerinin büyükşehir belediyelerince yürütüleceği kurala bağlanmıştır.

Bu kuralların değerlendirilmesi sonucunda, Karşıyaka Yalı Caddesi üzerinde bulunan işyerinin idare ve işletilmeleri büyükşehir belediyesine bırakılan yer ve alanların içinde olması nedeniyle işyeri açma izni verme yetkisinin, Karşıyaka Belediyesine değil, İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu açıktır.

Öte yandan idare mahkemesi kararında, demek lokantasının en az 3. sınıf niteliklere sahip olmasının yeterli olduğu, ayrıca lokanta ruhsatı alınmasına gerek olmadığı belirtilmiş, ise de; İşyeri Açma ve Çalışma İzinlerine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinde, “işyeri açma ve çalışma izni almadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz” kuralı yer almakta olup, aynı yönetmeliğin 14. maddesindeki, derneklere ait lokallerde yemek verilmesi halinde lokantaların en az 3. sınıf niteliklerinin aranacağı yolundaki kuralın bu gibi işyerlerinin izne tabi olmadıklarını değil, sadece işyeri açma izni verilebilmesi için taşımaları gereken en az koşulları gösterdiği açıktır.

Bu durumda, İzmir Büyükşehir Belediyesi ekiplerince yapılan denetimlerde, derneğe ait lokalden alınan bazı yiyecek örneklerinin bozuk ve kokmuş olduğunun ye söz konusu lokalin işyeri açma izni vermeye yetkili İzmir Büyükşehir Belediyesince verilmiş bir izin olmadan çalıştığı saptanması üzerine 1580 sayılı Belediye Yasasının 15/19. maddesi uyarınca kapatılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle İzmir 1. İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın anılan idare mahkemesine gönderilmesine 16.2.1993 gününde oybirliğiyle karar verildi.