Belediye’ye ait taşınmazların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen gelirlerin, kamu hizmetine tahsis edilmesinin, hacze engel olup olmayacağı (Danıştay)

Temyiz Eden: Fatih Belediye Başkanlığı

Karşı Taraf: Fatih Vergi Dairesi Müdürlüğü

İstemin Özeti: Davacı belediyenin 1990 ve 1991 yıllarına ait vadesinde ödenmeyen gelir (stopaj) yergisi borçlarından dolayı Mehmet Akif Ersoy parkındaki büfenin kira gelirine uygulanan haciz işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. İstanbul 4. Vergi Mahkemesinin 5.3.1992 günlü ve E:1991/2451, K:1992/503 sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu gayrimenkul kira gelirleri belediyeye ait vergi, resim ve harç niteliğinde olmadığından ve Belediye Gelirleri Kanunu veya diğer kanunlarla belediyeye verilen paylardan da sayılamayacağı kamu alacağının cebren tahsili maksadıyla gayrimenkul kira gelirine hacız uygulanmasında kanuna aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı kurum kira gelirlerinin kamu hizmetine tahsis edilmesi nedeniyle haczinin mümkün olamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir.

Savunmanın özeti: Yasal dayanaktan yoksun bulunan temyiz isteminin reddi gerekeceği yolundadır.

Danıştay Savcısı: Öznur Aliefendioğlu

Düşüncesi: Uyuşmazlık, Fatih Belediyesinin 1990 ye-1991 yıllarına ait gelir (stopaj) ve damga vergisi borçlarını ödememesi nedeniyle kira gelirlerine uygulanan haciz işleminden doğmuştur.

Olayda, haciz işlemine karşı açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulması istenilmekte ise de, belediyenin elde ettiği kira gelirleri 1580 sayılı Belediye Kanunu”nun 19/7 nci maddesi ile 277 sayılı Yasanın 1 inci maddesi kapsamında nitelenemeyeceğinden, haciz işlemine karşı açılan davanın reddinde yasaya aykırılık görülmemiştir.

Bu nedenle, temyiz isteminin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince Tetkik Hakimi Nilgün İpek”in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1580 sayılı Belediye Kanunu”nun 19 uncu maddesinin 7 nci bendinde “belediye vergi ve resimleri” üzerine haciz konulmaması, belediyelerin hak, salahiyet ve imtiyazları arasında sayılmıştır. Bu haliyle belediyelerin özel mülkiyetindeki gayrimenkul gelirlerinin haczine bir engel bulunmadığı, amme emlâkinden olup umuma tahsis edilen yerlerden sağlanan gelirler ise, kamu geliri niteliğinde bulunduğundan kural olarak haciz işlemine konu edilemeyecekleri anlaşılmaktadır. Bununla beraber, mevzuatta ve uygulamadaki değişiklikler nedeniyle, umuma mahsus bu yerlerin, sözleşmeye dayalı olarak üçüncü kişilerin istifadelerine terk edildiği de görülmektedir. Özellikle, 2886 sayılı Devlet ihale Kanunu”nun 74 üncü maddesinde “Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi mülkiyetin gayri ayni hak tesisi Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” denilmekte, amme emlâkinden sayılan yerlerin de kiralanabileceği öngörülmektedir.Taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı kiralama nedeniyle elde edilecek gelirin, belediye vergi ve resimi başka bir ifadeyle kamu geliri niteliğinde olmadığından kuşku duyulamaz. Kiralanan yerin amme emlâkinden bulunması, sözleşmeye dayalı bu gelirin, belediyenin haczi mümkün özel geliri niteliğinde sayılmasına engel değildir. Amme emlâkinin işgali nedeniyle Belediye Gelirleri Kanunu”nun 52 ve devam eden maddelerine göre hesaplanıp tahsil olunan işgal harcı dışındaki kira gelirlerinin kamu harcamalarına tahsis edilmesi nedeniyle, haciz işlemine konu edilemeyeceği yolundaki iddia kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bu nedenle temyiz isteminin reddine 20.4.1993 gününde oybirliğiyle karar verildi.