|
ÖZET: Mülkiyeti bir belediyeye ait olan bir taşınmazın, Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından hizmet binası olarak kullanılmak üzere devralınması talep edilmiştir. Ancak, bu devir işleminin, Başbakanlık tarafından yayımlanan 2007/3 sayılı Genelge çerçevesinde belirlenen tasarruf tedbirlerine aykırı olup olmadığı konusunda tereddüt yaşanmaktadır. Bu nedenle, Bakanlık görüşü talep edilmiştir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesi, kamu tüzel kişileri arasında taşınmaz devrinin belirli kurallara tabi olduğunu belirtmektedir. İlgili idare, ihtiyaç duyduğu taşınmaz için bedel tespit ederek mal sahibi idareye başvurmalı; eğer mal sahibi devre muvafakat etmezse, anlaşmazlık Danıştay tarafından çözüme kavuşturulmalıdır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu idarelerinin ihtiyaç fazlası taşınmazlarını diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devretmesine olanak tanımaktadır. Sonuç olarak, belediyelerin, Cumhurbaşkanlığından izin almadan hizmet binaları veya ilgili taşınmazları satın alması, kamulaştırması veya kiralaması mümkün değildir. Ancak, ihtiyaç fazlası taşınmazların bedelsiz devri için ek bir izin gerekmemektedir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846/250/125601 23/06/2020 Konu : Taşınmaz Devri
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : …. Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün …. tarihli ve …. sayılı yazısı.
İlgi yazı ile mülkiyeti .. Belediyesine ait olan taşınmaz üzerindeki binanın .. Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından hizmet binası olarak kullanılmasının planlandığı, söz konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi uyarınca ilgili Belediyeden devralınmak istendiği, ancak uygulamanın Başbakanlığın 2007/3 sayılı “Tasarruf Tedbirleri” konulu Genelgesinin “Gayrimenkul Edinilmesi ve Kiralanması” başlığı altındaki düzenlemeye aykırılığı nedeniyle taşınmaz devrinde tereddüde düşüldüğünden Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30 uncu maddesi “Kamu tüzelkişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzelkişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz.
Taşınmaz mala; kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci madde uyarınca bedeli tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi takdirde devreden idare, 23 üncü madde uyarınca taşınmaz malı geri alabilir. Bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.” hükmünü,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 45 inci maddesi “…
Kamu idareleri, ihtiyaç fazlası taşınırları ile görmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinde kullanılacağına ve amacına uygun kullanılmaması halinde geri alınacağına dair tapu kütüğüne şerh konulması kaydıyla taşınmazlarını diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredebilir. Devredilmeyecek taşınır ve taşınmazlar ile devir ve kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenir.” hükmünü,
Başbakanlığın 18/1/2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2007/3 sayılı Genelgesi “.
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yurt içinde ve yurt dışında hiçbir surette hizmet binası, lojman, her ne adla olursa olsun memur evi, kamp, kreş, eğitim, dinlenme ve benzeri sosyal tesis ve bunlarla ilgili arsa ve arazi satın alınmayacak, kamulaştırılmayacak, kiralanmayacak ve yeni inşaat yapılmayacaktır.
Bu genelgenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi için Başbakanlıktan izin alınacaktır.
.” hükmünü amirdir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediyelerin ve bağlı idarelerin Cumhurbaşkanlığından izin almadan hiçbir surette hizmet binası veya bununla ilgili arsa ve arazi satın alamayacağı, kamulaştıramayacağı, kiralayamayacağı veya yeni inşaat yapamayacağı, dolayısıyla mezkûr İdare tarafından 2942 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi uyarınca yapılacak devir işlemleri için Bakanlığımız üzerinden Cumhurbaşkanlığından izin alınması gerektiği;
Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun’un 45 inci maddesi uyarınca kamu kurumlarının ihtiyaç fazlası taşınmazlarını, başka bir kamu kurumuna görmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinde kullanılması için ilgili Kanun’un bu maddesi ve uygulama yönetmeliği hükümlerine uygun olarak bedelsiz devir edebileceği, bununla ilgili ayrıca bir izin alınmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerinize rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür
Dağıtım:
Gereği:
…. Su ve Kanalizasyon İdaresi
Genel Müdürlüğü