ÖZET: Büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenen araç park yerlerinden elde edilen gelirlerin dağıtımına ilişkin olarak, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde bazı belirsizlikler ortaya çıkmıştır. İlgili yazıda, ilçe belediyelerinin park yerlerinden toplanan gelirlerin %50’sini doğrudan alma talepleri nedeniyle yaşanan tereddütler dile getirilmiştir. Bu durum, gelirlerin dağıtımında uygulanacak yöntemlerin netleştirilmesi ihtiyacını doğurmuştur.

5216 sayılı Kanun’un 7. maddesi, büyükşehirlerin ulaşım planlaması ve araç park yerlerinin belirlenmesi gibi görevlerini tanımlarken, 23. madde ise bu park yerlerinden elde edilen gelirlerin dağıtımını düzenlemektedir. Bu çerçevede, toplanan gelirlerin %50’sinin ilçe ve ilk kademe belediyelerine nüfus oranlarına göre dağıtılması gerektiği, kalan %50’nin ise büyükşehir belediyesinin hesabına aktarılması gerektiği belirtilmiştir.

Mevzuatta bu gelirlerle ilgili başka bir düzenleme bulunmadığı için, belirlenen yöntem doğrultusunda hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, büyükşehir belediyelerinin gelir yönetimi açısından önemli bir kılavuz niteliği taşımaktadır.

Özet: Büyükşehir belediyelerinin belirlediği araç park yerlerinin gelir dağıtımı esası hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı :71188846-227936

Konu : İstişari Görüş

(Araç Park Yeri Gelirlerinin Dağıtımı)

…. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BAŞKANLIĞINA

İlgi : .. tarihli ve .. sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile 5216 sayılı Kanun’un 7/1/f maddesine istinaden İdarenizce belirlenen araç park yerlerinden elde edilen gelirin dağıtımında mezkur Kanun’un 23 üncü maddesi hükümleri uyarınca işlem tesis edildiği, ancak bazı ilçe belediyelerinin araç park yerinin bulunduğu ilçe belediyesinin sınırları içindeki park yerinden toplanan gelirin doğrudan %50’sini alması gerektiği yönünde talepleri bulunduğundan bahisle tereddüte düşüldüğü belirtilmiş ve konuyla ilgili uygulamaya esas Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi; “Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;…” hükmünü,

23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ise “7 nci maddenin (f) bendine göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin ilçe ve ilk kademe belediyelerine, nüfuslarına göre dağıtılacak %50’sinden sonra kalacak %50’si.” hükmünü amirdir.

Öte yandan, söz konusu gelirlerle ilgili mevzuatta başkaca özel bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri kapsamında, İdarenizce belirlenmiş araç park yerlerinden tahsil edilen gelirlerin %50’sinin bir havuzda toplanarak İdareniz yetki sınırları içerisindeki belediyelere nüfusları oranında pay edilmesi, kalan %50’lik miktarın da İdareniz hesabına aktarılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerinize rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür