|
ÖZET: Büyükşehir statüsüne sahip ilçelerdeki yolların bakım ve onarım sorumluluğu üzerine yapılan değerlendirmelerde, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 6360 sayılı Kanun’un hükümleri dikkate alınmaktadır. Bu çerçevede, ilçe belediyeleri, 6360 sayılı Kanun öncesi mahalle olan yerlerdeki şehir içi yolların bakımından sorumlu iken, 6360 sonrası ilçeye bağlanan mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yolların sorumluluğu büyükşehir belediyesine aittir. Ayrıca, köyden mahalleye dönüşen yerlerdeki yollar da büyükşehir belediyesinin yetki alanında bulunmaktadır.
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri, tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla çeşitli hizmetlerde bulunabilirler. Ancak, 6360 sayılı Kanun öncesi köy olan yerlerle ilgili özel bir yetki verilmediğinden, bu alanlarda yolların bakım ve onarım sorumluluğu ilçe belediyelerine aittir. Büyükşehir belediyeleri, tarım faaliyetlerini desteklemek amacıyla gerekli hizmetleri sunma yetkisine sahip olup, bu kapsamda kalan yolların bakımını da üstlenebilir. Sonuç olarak, büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesi konusunda uyum ve koordinasyon sağlanmakta; herhangi bir ihtilaf durumunda büyükşehir belediye meclisi yönlendirici kararlar alma yetkisine sahiptir. Bu durum, yerel yönetimlerin işleyişinde önemli bir düzenleyici rol oynamaktadır. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846/250/ 118431 17/06/2020 Konu : Büyükşehir İçindeki Yolların Sorumluluğu
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : a) …. Belediye Başkanlığının …. tarihli ve …. sayılı yazısı.
b) .. Büyükşehir Belediye Başkanlığının .. tarihli ve .. sayılı yazısı.
İlgi yazılar ile 2014 yılında büyükşehir statüsü verilen ..’taki ilçelerdeki yayla, mera ve tarım arazilerine ait yollarının bakım, onarım işlerinin hangi idarede olduğu ile ilgili tereddüde düşüldüğünden Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7 nci maddesi
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
g) (Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; …
Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l), (s), (t) bentlerindeki görevleri ile temizlik hizmetleri ve adres ve numaralandırmaya ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler. .
İlçe (.)(1) belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunabilirler.” hükmünü,
27 nci maddesi “Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir.
(.)(2) büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir.” hükmünü,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü maddesi “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) ., ulaşım gibi kentsel alt yapı;. çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; . hizmetlerini yapar veya yaptırır.” hükmünü amirdir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri kapsamında, ilçe belediyeleri merkezindeki 6360 sayılı Kanun’un yürürlüğü öncesi mahalle olan yerler ile 6360 sonrası ilçeye bağlanan mahallerin içindeki şehir içi yolların sorumluluğunun ilçe belediyesinde bulunduğu, 6360 sayılı Kanun ile ilçeye bağlanan ve köyden mahalleye dönüşmüş mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar ile bu mahalleleri birbirine bağlayan yolların sorumluluğunun büyükşehir belediyesinde bulunduğu değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan 6360 sayılı Kanun öncesi köy iken köy bağlısı (yazlık-kışlık kullanım dâhil) ve köy tarlası vb. hükümdeki yerlerle ilgili büyükşehirlere kanunla verilen özel bir yetki ve sorumluluk olmadığından belediyelerin şehir içi yol yapımıyla ilgili genel yetkisine istinaden; mahalle bağlıları ve tarlaları ile mahalle merkezleri arasındaki yollar ile aynı mahallenin bağlılarını ve tarlalarını birbirine bağlayan yolların sorumluluğunun ilçe belediyesinde bulunduğu değerlendirilmektedir.
Son olarak, büyükşehir belediyelerinin tarımı ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyette ve hizmette bulunabileceğinden bu kapsamda kalan yolların da yapım, bakım ve onarımını üstlenebileceği; öte yandan büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon büyükşehir belediyesi tarafından sağlanmakta olduğundan büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisinin yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkili olması nedeniyle konuyla ilgili büyükşehir belediyesince yönlendirici ve düzenleyici karar verilebileceği değerlendirilmektedir.
Bilgilerinize rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür