|
ÖZET: Ortak hizmet projelerinin yürütülmesi için işbirliği protokolü imzalanmasının hukuki çerçevesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve diğer ilgili mevzuatlar doğrultusunda belirlenmiştir. Bu bağlamda, Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Folklor Müzik Gençlik Topluluğu arasında gerçekleştirilecek projede, lisanslı sporcu yetiştirilmesi, gençlerin kötü alışkanlıklardan korunması ve halk oyunlarının yaşatılması gibi hedefler öne çıkmaktadır. Projenin 3 yıllık bir işbirliği protokolü ile desteklenip desteklenemeyeceği konusunda T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşü talep edilmiştir.
5393 sayılı kanunun ilgili maddeleri, belediyelerin diğer kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları ile ortak projeler gerçekleştirebileceğini, ancak bu süreçte belirli şartların yerine getirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle, projelerin belirli bir başlangıç ve bitiş tarihi ile açık bir bütçeye sahip olması, maliyetlerin dengeli bir şekilde paylaşılması ve taşınmaz tahsisi gibi konuların dikkatlice ele alınması gerekmektedir. Ayrıca, diğer dernek ve vakıflarla yapılacak işbirlikleri için yerel mülki idare amirinin izninin alınması şarttır. Sonuç olarak, ortak hizmet projeleri, belirli bir amaç doğrultusunda ve önceden tanımlanmış bir çerçevede yürütülmelidir. Bu tür projelerin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için, ilgili tarafların iş bölümü ve harcama ayrımını net bir şekilde belirlemesi ve bütçelerini buna göre düzenlemesi önem taşımaktadır. |
Not: İşbirliği protokolü imzalanarak ortak hizmet projesinin yürütülüp yürütülemeyeceği
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 7118846/3221093 31/03/2022 Konu : GÖRÜŞ (Protokol İmzalanması)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: 11.01.2022 tarihli ve 2612409 sayılı yazı.
İlgi yazı ve eklerinde; … Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile … (… Büyükşehir Belediyesi Folklor Müzik Gençlik Topluluğu Gençlik ve Spor Kulübü) işbirliğinde gerçekleştirilecek proje ile lisanslı sporcu yetiştirilmesi yarışma, festival ve kültürel faaliyetlerde en başarılı şekilde temsilinin sağlanması, gençlerin ve çocukların kötü alışkanlıklardan uzak tutularak kültürel ve sportif faaliyetlerin içinde tutulması ile halk oyunlarının genç nesillere sevdirilmesi ve yaşatılması amaçlandığı belirtilerek, bu kapsamda 3 yıllık işbirliği protokolünün imzalanabilmesinin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75 inci maddesinin (c) bendi kapsamında mümkün olup olmadığı hususunda Bakanlık görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60 ıncı maddesinde; “Belediyenin giderleri şunlardır:
m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.
…” hükmü,
“Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde; “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.
Afet, kitlesel göç ve teröre maruz kalan yerleşim birimlerinin belediyeleri (…) vali veya belediye başkanı, aksayan belediye hizmetinin başka bir belediye tarafından yerine getirilmesini talep edebilir. Yardım istenilen belediye, meclis kararına gerek olmaksızın İçişleri Bakanının izniyle bu talebi yerine getirebilir.” hükmü yer almaktadır.
5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun “Yardım ve işbirliği” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, siyasi partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunabilirler.
5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler. 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesi çerçevesinde engellilerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyonu, kendi işlerini kurmaları, engellilerin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojilerine ilişkin projeler ile benzeri projelerde bu oran aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 13 üncü maddesin; “Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:
m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.
…” hükmü,
20 nci maddesinde; “Bütçe ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
d) Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. .” hükmü,
29 uncu maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, ortak hizmet projelerinin, niteliği itibarıyla belirli başlangıç ve bitiş tarihi olan, amacı, kapsamı ve bütçesi açıkça tanımlanmış, bir defaya mahsus gerçekleştirilen aktiviteler bütünü olduğu, bu projelerde yapılan işlerin, süreklilik arz edemeyeceği ve proje takvimine göre sonuçlandırılması gerektiği, bu projelerin taşınmaz tahsisi konusunu içeremeyeceği, bu projelerin bütçesinin, başlangıçta belirli olması ve ortak hizmet yapacak taraflar arasında maliyetlerin dengeli olarak dağıtılması gerektiği; diğer taraftan, belediyelerin belediye meclisinin kararı üzerine görev ve sorumluluk alanlarına giren mahalli müşterek nitelikteki somut bir konuda ve iş bölümü çerçevesinde yapacağı anlaşmaya uygun olarak kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projelerigerçekleştirebileceği; diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği; belediye ve diğer dernek ve vakıflar arasında işbirliği protokolü imzalanarak ortak hizmet projesinin yürütülüp yürütülemeyeceği konusu Valiliğin takdirinde olup konuya ilişkin hangi bilgi ve belgelerin isteneceği hususunun da işin mahiyetine göre Valilikçe değerlendirilmesi gerektiği; ortak hizmet projesi uygulanırken gerek belediyenin gerekse de ilgili derneğin/vakfın proje kapsamındaki iş bölümü ve harcama ayrımının önceden belirlenmiş olması gerektiği ve belediyenin bu harcamaları bütçesinde öngörmüş olması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Turan KONAK
Bakan a.
Genel Müdür
Bilgi:
– … Büyükşehir Belediye Başkanlığına