ÖZET: Belediyelerin personel gider oranlarının hesaplanmasına dair mevzuat hükümleri, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddeleri çerçevesinde belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, belediyelerin yıllık toplam personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilen miktarın belirli bir yüzdesini aşamaz. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk, diğerlerinde ise yüzde otuz olarak uygulanmaktadır. Ayrıca, personel giderlerinin bu oranları aşması durumunda yeni personel alımı yapılamaz.

İl özel idareleri ve belediyelerin bağlı kuruluşları, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri, doğrudan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirebilir. Bu bağlamda, şirket personeli de dahil olmak üzere, yıllık toplam personel giderleri, idarenin bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile artırılması sonucu belirlenen miktarın yüzde kırkını aşamaz. Büyükşehir belediyeleri için bu oran yüzde otuz olarak uygulanmaktadır.

Sonuç olarak, belediyelerin personel alımları, belirlenen gider oranları çerçevesinde gerçekleştirilmelidir. Bu durum, kamu zararının önlenmesi ve mali disiplinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

NOT: Büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyelerinin personel gider oranlarının hesaplanması hakkında

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-3558522 28/04/2022

Konu: Görüş (Personel Gider Oranı)

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.

Belediyenizin yer aldığı grup itibariyle memur, sözleşmeli personel, işçi alımları ile Belediyeniz şirketi personel alımlarında uygulanacak personel gider oranı hakkında görüş talep eden ilgi yazınız incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm Kadro ve Personel İstihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin 8 inci fıkrası; “Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. Personelin her türlü alacakları zamanında ve öncelikle ödenir.” hükmünü amirdir.

Öte yandan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 20 nci maddesinde; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların;

“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Usul ve Esasların uygulanmasında;

Destek personeli: İşçiler ve yöneticiler dışında kalan şirket personelini,

İdare: Şirketin sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte veya ayrı ayrı sahip olan il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerini,

İşçi: Şirketlerde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında idareye hizmet sunmak üzere iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan kişiyi,

ç) Şirket: İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idareleri ve belediyelerin üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketi,

Şirket personeli: Yöneticiler, işçiler ve destek personelini,

…” hükmü,

“Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz. Bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik eki Cetvellerde C-7 grubunda yer alan ili Belediyesinin nüfusunun 10.000’in üzerinde olması nedeniyle;

Belediyenize memur, sözleşmeli personel, daimi işçi ve geçici işçi alımlarında personel gider oranının, Belediyenizin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesince tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşmayacak şekilde, Belediyeniz şirketine personel alımlarında ise şirket personel giderleri de dahil edilerek hesaplanan personel gider oranının en son gerçekleşen bütçe gelirlerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan tutarın yüzde kırkını aşmayacak şekilde istihdamı mümkün bulunmaktadır.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.

Bakan a.

Yerel Yönetimler Genel Müdürü