|
ÖZET: Büyükşehir belediyelerinin kiraya verdiği işyerlerine ruhsat verme yetkisi, çeşitli mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesi, büyükşehir belediyelerinin, kendi sorumluluğundaki alanlarda işletilen işyerlerine ruhsat verme ve denetleme yetkisini tanımaktadır. Bu kapsamda, gıda ile ilgili birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler gibi belirli işyerleri için ruhsatlandırma işlemleri büyükşehir belediyeleri tarafından gerçekleştirilir.
Aynı zamanda, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, büyükşehirlerde alışveriş merkezleri için yapı ruhsatı ve işyeri açma ruhsatı verme yetkisini büyükşehir belediyelerine vermektedir. Bununla birlikte, 5393 sayılı Belediye Kanunu, gayrisıhhî müesseseler ve umuma açık eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması görevini büyükşehir ilçe belediyelerine atfetmektedir. Sonuç olarak, büyükşehirlerdeki işyeri ruhsatlandırma süreçlerinde, hangi tür işyerlerinin hangi belediyeler tarafından ruhsatlandırılacağına dair net bir ayrım bulunmaktadır. Alışveriş merkezleri ve akaryakıt istasyonları gibi özel alanlar büyükşehir belediyelerinin yetkisi altındayken, diğer sıhhi ve gayrisıhhî müesseseler ilçe belediyeleri tarafından denetlenmektedir. |
Not: Büyükşehir belediyelerinin kiraya verdiği işyerlerine ruhsat verme yetkisi hk. T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı :71188846/622.02/1609512 27/08/2021 Konu :GÖRÜŞ (Ruhsat Vermeye Yetkili İdare Hk.)
…………. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 23.08.2021 tarih ve 7593 sayılı yazınız.
İlgi yazı ile büyükşehir belediyesince yapılan veya işletilen işyerlerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisi konusunda tereddüt hasıl olduğu belirtilerek konu hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında “… d) Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.
…
j) Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek, yiyecek ve içecek maddelerinin tahlillerini yapmak üzere laboratuvarlar kurmak ve işletmek.
…” hükmü çerçevesinde anılan görevlerin büyükşehir belediyeleri tarafından yürütüleceği belirlenmiştir.
Mezkur Kanun’un 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde “Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek,” görevi büyükşehir ilçe belediyelerine verilmiştir.
6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 5 inci maddesi “… (7) Büyükşehirlerde, alışveriş merkezlerine yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Alışveriş merkezi projesi için yapı ruhsatı verilirken, üst meslek kuruluşlarının görüşü alınır. Bu kuruluşlar görüşlerini on beş iş günü içinde bildirir.
…” hükmü,
Öte yandan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı15 inci maddesinde “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
…
c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek.
…
l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.
…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şehirlerarası özel otobüs terminali işletmesi ve akaryakıt istasyonları” başlıklı 80 inci “Belediye sınırları ve mücavir alanları içinde, kara yolu ile yolcu taşıma hakkına sahip gerçek ve tüzel kişilerin şehirlerarası otobüs terminali kurmalarına ve işletmeleri ile her türlü akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebilir. Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında
akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yetkili idarenin “Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini.” ifade ettiği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde büyükşehirlerde alışveriş merkezleri ve akaryakıt istasyonları gibi Kanun ile müstakilen yetki verilen yerler, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler ile büyükşehir belediyesince yaptırılan veya işletilen veya kiraya verilen alanlardaki işyerlerinin büyükşehir belediyesi; sıhhi, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ise ilgili ilçe belediyesi tarafından ruhsatlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür