|
ÖZET: Portatif lunaparkların yapı ruhsatı alması ve işyeri mevzuatı çerçevesinde ruhsatlandırma gerekliliği, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda belirlenmiştir. İmar Kanunu, belediye ve mücavir alanlarda inşa edilecek tüm yapıların bu kanuna tabi olduğunu vurgularken, portatif lunapark faaliyetleri için de yapı ruhsatı alınmasının zorunlu olduğunu ifade etmektedir. Muvakkat yapıların, belirli süreli kullanım hakkı ile inşa edilmesi gerektiği ve bu yapıların ruhsatlandırılmasının ilgili idare encümeni kararı ile mümkün olduğu belirtilmektedir.
Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, umuma açık eğlence yerleri arasında lunaparkların da yer aldığını ve bu tür işletmelerin belirli şartlara uyması gerektiğini ortaya koymaktadır. Portatif makinelerle yapılan lunapark faaliyetleri, bu yönetmelik çerçevesinde ruhsatlandırılmalı ve gerekli izinler alınmalıdır. Bu bağlamda, lunapark işletmeciliği için başvuruların, imar mevzuatı ve işyeri ruhsatı gerekliliklerine uygun olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, portatif lunaparkların faaliyet göstermesi için gerekli olan yapı ruhsatı ve işyeri ruhsatı başvurularının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yapılması, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de işletmenin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
Özet: Portatif lunaparkların yapı ruhsatına sahip olması ve işyeri mevzuatı uyarınca ruhsatlandırmaya tabi olduğu hakkında.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846/622.02/E.71689 Konu : Lunapark işletmeciliği
…. VALİLİĞİNE
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü)
İlgi : a) …. tarih ve …. sayılı yazınız.
b) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün …. tarih ve …. sayılı yazısı.
İlgi (b) yazı ekinde alınan (a) yazıyla; portatif makinalar kullanılarak lunapark işletmeciliği için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun imar mevzuatı çerçevesinde belediyelerce farklı şekilde değerlendirildiği ve ruhsat tanzimi noktasında sıkıntılar yaşandığı ifade edilerek; konuyla ilgili Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 2 nci maddesi “Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmünü, 3 üncü maddesi “Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.” hükmünü, 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası “Yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir.” hükmünü, 21 inci maddesi “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir.” hükmünü taşımaktadır.
Öte yandan 03/07/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (ggg) bendinde muvakkat yapı; “Kanun ve bu Yönetmelikle nicelik ve niteliği belirlenen, belirli süreliğine kullanım hakkı öngörülen yapılar,” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin “Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrası “Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz.” hükmünü,
“Muvakkat yapı” başlıklı 61inci maddesi ise “(1) Uygulama imar planlarına göre tamamı veya bir kısmı umumi hizmetlere rastlayan yerler ile Kanunun 18 inci madde hükümleri tatbik olunmadan normal şartlarla yapı izni verilmeyen umumi hizmetlere ayrılan ve müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan taşınmazlara, taşınmazın kamu eline geçişi sağlanıncaya kadar muvakkat yapı izni verilebilir.
Özet: Portatif lunaparkların yapı ruhsatına sahip olması ve işyeri mevzuatı uyarınca ruhsatlandırmaya tabi olduğu hakkında.
(2) İmar planlarında bulunup da, plana göre kapanması gereken yol ve çıkmaz sokak üzerinde bulunan gayrimenkullere, müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan yerlerde muvakkat yapı izni verilebilir.
(3) İmar yoluna mahreci bulunmayan ve komşu parsellerin yapılaşmış olması nedeniyle tevhit imkânı kalmayan parsellerde irtifakla imar yoluna geçiş hakkı bulunması şartıyla; muvakkat yapı yapılabilir. Ancak, bitişiğinde bu parselle tevhidi mümkün olan yapılaşmamış parseller bulunuyor ise bu parsel diğer parsellerden herhangi biri ile tevhit edilerek yola cephe kazandırılmadıkça diğer parsellere de izin verilmez.
(4) Muvakkat yapı izni, ilgili idare encümeni kararıyla verilir.
(5) Yapı tamamlandığında geçici yapı kullanma izin belgesi alınarak kullanılır.
(6) Muvakkat yapı izinleri en fazla 10 yıllık süre için verilir. Uygulama imar planının tatbik olunmaması durumunda bu süre, plan tatbik oluncaya kadar kendiliğinden uzar.
(7) Muvakkat yapıların, imar planına ve bulunduğu bölgenin özelliklerine göre hangi maksatla kullanılabileceği ilgili idare encümenince tayin ve tespit olunur.
(8) Yapı izni verilmeden önce; ilgili idare encümeni kararının tarih ve sayısı, muvakkatlık süresi, kullanım amacı ve gerekli yapılaşma bilgileri ile birlikte, tapu kaydına şerh edilmesi gereklidir. Muvakkatlık süresi, tapu kaydına şerh verildiği günden itibaren başlar.
(9) Yapı sahibince, muvakkat yapıyı, süresi sonunda veya imar planı tatbik olunduğunda ilgili idaresince tebliğ edildiği tarihten bir ay içerisinde yıkacağı ve maksadının dışında kullanmayacağı, hiçbir hak talebinde bulunmayacağı hususlarını içeren noter onaylı taahhütnamenin ilgili idaresine verilmeden muvakkat yapı izni düzenlenmez.
(10)Yasal süresi içinde yapı sahibince yıkılıp kaldırılmayan muvakkat yapılar ilgili idaresince yıkılarak kaldırılır. Yıkım masrafı % 20 fazlasıyla yapı sahibinden tahsil edilir.
(11) İmar planı ile kapanan yollarda, Kanunun ilgili hükümleri uygulanamadığı ve yapı yapılmasına müsait bir durum elde edilemediği takdirde, kamulaştırılıncaya kadar sahiplerince olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
(12) Muvakkat yapıların mümkün mertebe sökülebilir malzemeden ve buna uygun bir sistemle inşa edilmesi esastır.
(13) Muvakkat yapılar tabii zeminden kotlandırılır.
(14) Muvakkat yapılarda bodrum kat düzenlenemez.
(15) İmar planlarıyla veya afet nedeniyle yapı yapılması yasaklanan alanlarda muvakkat yapı yapılmasına izin verilmez.
(16) Muvakkat yapıların toplam yapı inşaat alanı 250 m2’den, kat adedi 2’den ve bina yüksekliği 7.50 metreden fazla olamaz.
(17) Kamulaştırılması gerektiği halde kamulaştırma kararı alınmayan, uygulama imar planına göre üzerinde yapı yapılması mümkün olan taşınmazlarda, malikinin talebi üzerine ilgili yatırımcı kamu kuruluşunun izni ve projeler hakkında uygunluk görüşü alınarak özel tesis olarak işletilmek üzere yürürlükteki imar planının yapılaşma ve kullanım kararlarına uygun yapı inşa edilebilir. Planda idari tesis alanı, resmi kurum, resmi bina veya tesisler alanı olarak belirlenen alanlarda, büro ve hizmet binası yapılabilir. Bu durumda bu maddedeki azami ölçülere uyulma zorunluluğu aranmaz. Ancak, bu yapılarda kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesis edilemez. Bu alanlar kamulaştırılırken üzerindeki yapılarla birlikte kamulaştırılarak hizmetin kesintisiz sürdürülmesi sağlanır.” hükmünü içermektedir.
Öte yandan 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde umuma açık istirahat ve eğlence yeri; “Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak
Özet: Portatif lunaparkların yapı ruhsatına sahip olması ve işyeri mevzuatı uyarınca ruhsatlandırmaya tabi olduğu hakkında.
şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler,” şeklinde tanımlanmakta, 5 inci maddesinde işyerlerinde aranacak genel şartlar, dördüncü kısmında umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile ilgili özel hükümler, Ek-1/H- Tiyatro, Sinema, Düğün Salonları, Sirk, Lunaparklar ve Gösteri Merkezleri bölümünde (e-Sirkler ve lunaparklar) ise özel şartlar yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapıların İmar Kanunu ve ikincil mevzuatına göre inşa edilmesi gerektiği, muvakkat (geçici) yapıların da bu kapsamda ele alınmasının hüküm altına alındığı, dolayısıyla yazıda bahsi geçen ve lunapark faaliyeti için portatif olarak oluşturulacak makinalar için yapı ruhsatı düzenlenmesi gerektiği, ayrıca bu faaliyetin ruhsatlandırılabilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte öngörülen şartlarında karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür