ÖZET: Ruhsatlandırılmış işyerlerinde meydana gelen değişiklikler, intibak, güncelleme veya yenileme gibi durumlarda izlenmesi gereken prosedürler, mevzuat çerçevesinde belirlenmiştir. İlgili yazıda, Organize Sanayi Bölgesi’nde işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularında arşiv belgelerinin eksik olmasının yarattığı belirsizlikler ele alınmıştır. Bu bağlamda, ruhsat değişikliği veya güncellenmesi için gerekli belgelerin mevcut ruhsat üzerinden mi değerlendirileceği yoksa yeni bir başvuru olarak mı ele alınacağı konusunda tereddütler bulunmaktadır.

Yönetmelik hükümlerine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz. Mevcut ruhsatın güncellenmesi veya intibakı gereken durumlarda, başvuruların en geç üç ay içinde yapılması zorunludur. Ayrıca, işyerinin devri, adres değişikliği veya faaliyet konusunun değişmesi gibi durumlarda da belirli kurallar geçerlidir. Örneğin, adres değişikliği durumunda yeniden ruhsatlandırma yapılması gerekmektedir. Faaliyet konusu değişen işyerlerinde ise mevcut belgeler esas alınarak ruhsatlandırma işlemleri gerçekleştirilebilir.

Sonuç olarak, ruhsatlandırma süreçlerinde mevzuat hükümlerine uyulması, başvuruların eksiksiz ve zamanında yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu sayede, işyerlerinin yasal statüsü korunmuş olur ve olası sorunların önüne geçilir.

Özet: Mevzuata uygun olarak ruhsatlandırılan işyerlerinde değişiklik (intibak, güncelleme,

yenileme vb.) meydana gelmesi durumunda yapılması gereken işlemler hakkında. T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 7118846/622.02/259167 10/12/2020 Konu : Görüş (İşyeri ruhsatlarındaki değişiklikler hk.)

… BAKANLIĞINA

İlgi: … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızda … Organize Sanayi Bölgesinin … tarihli ve … sayılı yazısı ile “ıslah şartlarını yerine getiren … Organize Sanayi Bölgesi alanı içerisinde yer alan işletmelere daha önce belediye tarafından verilmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ait ruhsat ekleri ve başvuru belge arşivlerinin bulunmadığı, bahse konu işletmelerin ruhsat değişikliği gerektiren hallere istinaden yaptıkları işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularında ruhsata esas teşkil eden başvuru arşiv belgelerinin mevcut olmamasından kaynaklı ne şekilde işlem tesis edileceği hususunda tereddüte düşüldüğü belirtildiği” ifade edilmiş olup belediye tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiş fakat devrolunan, yetkili idaresinde arşiv belgeleri bulunmayan işyerlerinin yaptığı başvurularda;
– İşyeri açma ve çalışma ruhsatı değişikliği veya güncellenmesi başvurularında, ruhsat düzenlenebilmesi için mevzuat çerçevesinde yetkili idareye sunulması gereken bilgi ve belgelerle ilgili olarak, işyerine düzenlenmiş olan en son işyeri açma ve çalışma ruhsatına esas teşkil eden belgeler üzerinden mi değerlendirme yapılması gerektiği ya da başvuruların yeni bir ruhsat başvurusu olarak değerlendirilerek, mevzuatça gerekli tüm ruhsat başvuru belgelerinin güncel halinin başvuru sahibi tarafından sunulması mı gerektiği,
– İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunup yetkili idare arşivinde başvuru belgeleri ve ruhsat ekleri bulunmayan işyerlerinde; nevi, tür veya isim değişikliği başvurularında ruhsat ekinin ve ruhsat için gerekli olan başvuru belgelerinin tamamının yeniden düzenlenmesinin mi gerektiği ya da sadece ruhsat belgesi üzerinde değişiklik yapılmasının yeterli olup olmadığı, – Sadece işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerlerinde, işyerinin devir veya satış işleminde ruhsat için gerekli olan bütün evrakların yeniden ilgili idaresine sunulmasının gerekip gerekmediği,
hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsamaktadır.

Yönetmelik’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendi; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik

hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
8 inci maddesi “Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ile ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıkların giderilmesi için en fazla altı aylık süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıklar giderilmediği durumlarda devir işlemi yapılamaz.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.

İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.

İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır.

Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.

İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.

Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir.” hükmünü,
28 inci maddesi “Gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanının değişmesi durumunda yeniden ruhsat alınması zorunludur.

Gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılması veya tesiste yapılan bir değişiklik neticesinde bir alt sınıfa geçen tesislerin yeniden ruhsat alması gerekmez. Ancak gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılmasında yapılan değişiklik neticesinde üst sınıfa geçmiş olan tesislerin bir yıl içinde yeni sınıfa göre açılma ruhsatı alması zorunludur.” hükmünü amirdir.

Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde;
– İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış olan iş yerlerinin yeniden ruhsatlandırılmamasının esas olduğu, ancak Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonraki bir tarihte intibak, güncelleme, yenileme vb. istisnai durumlar hariç yeni veya yeniden ruhsatlandırılacak yerler için faaliyet konusu itibarıyla bu Yönetmelik’e ve bu Yönetmelik uyarınca esas alınması gereken diğer mevzuata uygunluk şartı aranacağı; intibak, güncelleme, yenileme vb. durumlarda mevcut ruhsatın ve ruhsat dosyasının esas alınarak işlemlerin sonuçlandırılması gerektiği,
– Fiilen bir adresten başka adrese taşınmak suretiyle adresi değişen tüm müesseselerde mer’i mevzuat hükümleri esas alınarak yeniden ruhsatlandırma yapılması gerektiği,
– Faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla devredilecek tüm müesseselerde devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği, ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki

durumunda veya ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerinde faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırılıklar veya eksiklikler bulunması halinde bunlar giderilmeden devir işleminin gerçekleştirilemeyeceği, – Faaliyet konusu değişen sıhhi müesseselerde adresin veya işletmecinin değişmemesi ve varsa yeni faaliyet konusu ile ilgili özel şartların karşılanması kaydıyla ruhsat dosyasındaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınıp yeni faaliyet konusu için gerekli olan bilgi ve belgeler temin edilerek ruhsatlandırma yapılabileceği, idare arşivinde ruhsat dosyası bulunamayan iş yerlerinde ruhsatlandırmanın -işletmecinin herhangi bir ihmali veya kusuru bulunmadığından- işletmeci elinde bulunan ve aslı ibraz edilebilen mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı esas alınmak suretiyle gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu,
– Sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde faaliyet alanının değiştiği durumlarda ruhsat dosyasındaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınıp yeni faaliyet alanı için gerekli olan bilgi ve belgeler temin edilerek ruhsatlandırma yapılabileceği, idare arşivinde ruhsat dosyası bulunamayan iş yerlerinde ruhsatlandırmanın -işletmecinin herhangi bir ihmali veya kusuru bulunmadığından- işletmeci elinde bulunan ve aslı ibraz edilebilen mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı esas alınmak suretiyle gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, – Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde faaliyet konusunun değişmesi durumunda mer’i mevzuat hükümleri esas alınarak yeniden ruhsatlandırma yapılması gerektiği,
– Gayrisıhhi müesseselerde faaliyet konusunun veya alanının değişmesi ya da faaliyet sınıfının bir üst sınıfa geçmesi durumlarında mer’i mevzuat hükümleri esas alınarak yeniden ruhsatlandırma yapılması gerektiği,
Değerlendirilmektedir.

Bilgilerini arz ederim.

Bakan a.

Genel Müdür