ÖZET: Sadece müşterilere yemek üreten ve sunan iş yerlerinin, sınai nitelikte ve kapasitede olmamak kaydıyla, sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan bir değerlendirmeye dayanmaktadır. İlgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda, iş yerlerinin açılması için gerekli olan ruhsatların alınması zorunludur. Ruhsat alınmadan açılan iş yerleri, yetkili idareler tarafından kapatılabilir.

Yönetmeliğin 4. maddesinde, iş yerlerinin hangi koşullarda ruhsatlandırılacağına dair detaylar yer almaktadır. İkinci sınıf gayrisıhhî müesseseler, belirli şartların sağlanması halinde açılabilirken, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işletme faaliyetinde bulunulması yasaktır. Ayrıca, sıhhi müessese olarak kabul edilen iş yerlerinin, belirlenen genel ve özel şartları karşılaması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yalnızca müşterilere yemek sunan iş yerleri, sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılmalı ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak faaliyet göstermelidir. Bu durum, hem halk sağlığını korumak hem de işletmelerin yasal çerçevede faaliyet göstermesini sağlamak amacı taşımaktadır.

Not: Sınai nitelikte ve kapasitede bulunmamak koşuluyla, yalnızca müşteriler için üretilen yemeğin satışının ve sunumunun yapıldığı iş yerlerinin, Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince sıhhi müessese kapsamında ruhsatlandırılması gerektiği hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-622.02/8114550 05/12/2023 Konu : Görüş (Yöresel ürünler yemekhanesi hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.

İlgide kayıtlı yazı ile Bakanlığımıza iletilen … tarihli ve … sayılı yazınızda; … Mahallesi, … Sokak, No … adresinde bulunan … unvanlı yemekhane olan iş yeri hakkında çevresindeki vatandaşlara gürültü, koku, ve trafik ile ilgili CİMER ve dilekçe şikayetlerinin bulunduğu belirtilmiş olup söz konusu yemekhaneye verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (d) bendi kapsamına girip girmediği hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,”, (d) bendi “İkinci sınıf gayrisıhhî müessese: Konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gerekmeyen, bununla birlikte müessesenin faaliyetinin gerektirdiği durumlarda izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin esenlik ve istirahati hususunda konumu, tesisatı ve vaziyeti itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gerekli müesseseleri,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,

9 uncu maddesi “Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.

…” hükmünü amirdir.

Ayrıca Yönetmelik’in 5 inci maddesinde “İşyerlerinde aranacak genel şartlar”, Yönetmeliğin eki (EK-1)’de “Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler” ve aynı ekte yer alan “D- LOKANTA, AYAKTA YEMEK YENİLEN YERLER, KAFETERYA, YEMEĞİ PAKETTE SATAN YERLER VE BENZERİ İŞYERLERİ” bölümünde lokanta, ayakta yemek yenilen yerler, kafeterya, yemeği pakette satan yerler ve benzeri işyerlerinde ortak hükümlere ilave olarak aranacak özel şartlar yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; sınai nitelikte ve kapasitede bulunmamak koşuluyla, yalnızca müşteriler için üretilen yemeğin satışının ve sunumunun yapıldığı iş yerlerinin, Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince sıhhi müessese kapsamında ruhsatlandırılması ve faaliyet konusuyla ilgili asgari ortak ve genel şartlar ile özel şartları karşılaması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür