|
ÖZET: Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir firmanın işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile çatıya kurulu güneş enerjisi santrali için ruhsat düzenlenip düzenlenemeyeceği konusunda T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan görüş talep edilmiştir. İlgili yönetmeliklere göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. Güneş enerjisi santralleri, belirli koşullar altında ruhsata tabi olmayabilir, ancak bu sistemlerin binanın kendi ihtiyacından fazla enerji üretmesi durumunda, ruhsat alınması gerekmektedir.
Yönetmeliklerin belirttiği üzere, güneş enerjisi sistemleri, bina projelerine uygun olarak ve gerekli izinler alınarak kurulmalıdır. Ayrıca, bu sistemlerin yangın güvenliği açısından da belirli standartlara uyması gerekmektedir. Eğer güneş enerjisi santrali, binanın enerji ihtiyacını aşarsa, bu durumda işyeri açma ruhsatı alınması zorunludur. Dolayısıyla, güneş enerjisi sistemlerinin kurulumu sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar, ilgili yönetmeliklerle belirlenmiştir. Sonuç olarak, güneş enerjisi santrali kurulumu için ruhsat gerekliliği, sistemin niteliğine ve üretim kapasitesine bağlıdır. İlgili idarelerin belirlediği şartlar sağlandığında, bu tür sistemlerin ruhsatsız kurulumu mümkün olabilmektedir. Ancak, ticari amaçla yapılan fazla üretim durumunda, ruhsatlandırma süreci devreye girmektedir. |
NOT: Organize Sanayi Bölgesinde bulunan firmanın ‘mobilya ve dekorasyon ürünleri imalatı’ sanayi faaliyetinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe istinaden işyeri çatısına kurulu güneş enerjisi santraline işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenemeyeceği hk.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-5688564 20/03/2023 Konu : Görüş (Çatı Uygulamalı Lisanssız GES Projesi)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : a) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli ve E-72177222-045.01-2807675 sayılı yazısı.
b) … Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi (b)’de kayıtlı yazı ile Bakanlığımıza iletilen … tarihli yazınızda, … Organize Sanayi Bölgesinde bulunan … Tasarım Restorasyon İç Mimarlık İnşaat Turizm Sanayi Tic. Ltd. Şti. firmasının ‘mobilya ve dekorasyon ürünleri imalatı’ sanayi faaliyetinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe istinaden işyeri çatısına kurulu güneş enerjisi santraline işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenemeyeceği, düzenlenebilir ise hangi evrakların idareye sunulması gerektiği hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği gibi 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü içermektedir.
Güneş enerji santralleri ile ilgili Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünden daha önce alınan ilgi (a) yazıda “Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin “Yapı ruhsatı gerekmeyen inşai faaliyetler” başlıklı 59. maddesinin 2. fıkrasında “Taşıyıcı sistemi etkilememek ve 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınmak kaydıyla; binalarda enerji kimlik belgesi sınıfı en az “C” olacak şekilde mesleki yeterlilik sertifikalı uygulayıcılar tarafından yapılacak ısı yalıtımı uygulamaları ile binanın kendi ihtiyacı için yapılacak güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemleri ruhsata tabi değildir. Bunlara ait uygulama projelerinin hazırlanması ve fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname ile birlikte ilgili idareye sunulması, binanın
projesindeki mimari görünüşlere bağlı kalınması ve idaresinden izin alınması zorunludur.” hükmü,
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasında “Projeler, kanuni düzenlemeler yanında, yangına karşı güvenlik bakımından bu Yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise yapı ruhsatı verilmez. Yeni yapılan veya proje tadilatı ile kullanım amacı değiştirilen yapılarda bu Yönetmelikte öngörülen esaslara göre imalat yapılmadığının tespiti hâlinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez.” hükmü,
2. fıkrasında “Tasarımcılar tarafından, bu Yönetmelikte hakkında yeterli hüküm bulunmayan hususlarda ve metro, marina, helikopter pisti, tünel, stadyum, havalimanı ve benzeri kullanım alanlarının yangından korunmasında Türk Standartları, bu standartların olmaması hâlinde ise Avrupa Standartları esas alınır. Türk veya Avrupa Standartlarında düzenlenmeyen hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen standartlar da kullanılabilir.” hükmü,
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 11. maddesinin 3. fıkrasında, “… Güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri ancak çatı ve cephe uygulamaları olarak gerçekleştirilebilir.” hükmü,
Ayrıca çatı üzeri ve yerüstü fotovoltaik güneş enerji (PV)sistemleri uygulamalarında “NFPA 1 Fire Code 2021” dokümanında “11.12 Photovoltaic Systems” başlığı bulunmaktadır.
Bu kapsamda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 59/2 maddesi kapsamında yapılacak güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin ruhsata tabi olmadığı, söz konusu maddedeki şartlar sağlanmak kaydıyla yapılacak güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapının kullanma amacını değiştirmeyeceği, bahse konu sistemin binanın kendi ihtiyacından fazla bir üretim yapması halinde yapı ruhsatına tabi olacağı,
Yapı ruhsatı talep edilen GES (Güneş Enerji Santrali) yapılarında; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında alınacak yangın tedbirlerine ilişkin uygulamaların öncelikle Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmesi, anılan Yönetmelikte yeterli hüküm bulunmayan hususlarda Türk Standartları, bu standartların olmaması hâlinde ise Avrupa Standartlarının esas alınması, Türk veya Avrupa Standartlarında düzenlenmeyen hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen standartların da kullanılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.” şeklindeki değerlendirmesinde uygulamaya ilişkin Genel Müdürlüğümüzce eklenecek bir husus bulunmamaktadır.
Ayrıca, niteliği itibarıyla binanın kendi ihtiyacı için tesis edilmiş olan ve imar mevzuatı uyarınca yapı ruhsatına tabi olmayan güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinde bu niteliğin dışına çıkılarak binanın kendi ihtiyacından fazla üretim yapılmaya başlanması ve bunun sonucu ticarete yönelik faaliyet gösterilmesi durumunda, gerek yapı ruhsatına tabi olacağı gerekse İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan iş yeri tanımı kapsamına gireceği, dolayısıyla bu durumda olan yerlerin anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsatlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı
Dağıtım:
Gereği: Bilgi:
… Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü
… Valiliğine (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)