|
ÖZET: İl özel idareleri tarafından jeotermal su kullanımına ilişkin idare payı ve ödeme yükümlülükleri hakkında açıklamalar yapılmıştır. 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 10. maddesi, akışkanın kullanıldığı tesislerin gayrisafi hasılatının %1 oranında idare payı ödemesi gerektiğini belirtmektedir. Bu pay, her yıl Haziran ayı sonuna kadar ilgili idareye iletilmelidir. Ayrıca, bu tutarın beşte biri, kaynağın bulunduğu yerel yönetimlere aktarılacaktır.
Kanunun 17. maddesi, turizm belgeli tesislerin jeotermal su kullanım bedelinin, kullanılan su miktarına göre belirleneceğini ifade etmektedir. Uygulama yönetmeliği, idare payının tanımını ve ödenmesi gereken süreleri net bir şekilde ortaya koymaktadır. Jeotermal su kullanım miktarları, debi ölçerler aracılığıyla belirlenmekte ve bu ölçümler yılda en az dört kez yapılmaktadır. Tesislerin kullandığı su miktarı belirlendikten sonra, ilgili idare tarafından belirlenen birim fiyat üzerinden ödeme alınacaktır. Sonuç olarak, jeotermal kaynakların kullanımıyla ilgili olarak tüm tesislerin idare payı ve su kullanım bedelini ödemesi zorunludur. Kanunda bu yükümlülükten muaf tutulacak herhangi bir kurum veya tesis bulunmamaktadır. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/2951-40042 Konu: İdare payı hakkında.
2/ 2 /2009
AFYONKARAHİSAR İL ÖZEL İDARESİNE
İlgi: a) 9/9/2008 tarihli ve 1057 sayılı yazınız.
b) Kültür ve Turizm Bakanlığının 7/10/2008 tarihli ve 181729 sayılı yazısı.
İlgi yazınızda, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği gereğince il
özel idareleri tarafından alınması gereken idare payı ile jeotermal su kullanım bedellerinin
hangilerinin turizm belgeli tesisler tarafından ödeneceği hususu sorulmaktadır.
5686 sayılı Kanunun idare payını düzenleyen 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinde; “İdare payı: Akışkanındoğrudan ve/veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayrisafi
hasılatının % 1’i tutarında idare payı, her yıl Haziran ayı sonuna kadar idareye ödenir.
Tahsil edilen tutarın beŞte biri, idare tarafından, kaynağın bulunduğu belediye veya köy tüzel
kiŞiliğine bir ay içerisinde ödenir,” denilmektedir.
Yine aynı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Turizm
belgeli tesislerin su kullanım bedeli, kullanılan jeotermal su miktarına göre belirlenir,”
hükmü yer almaktadır.
Uygulama yönetmeliğinin tanımlar baŞlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (m)
bendinde; “İdare payı: AkıŞkanın doğrudan ve/veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayrisafi
hâsılatının % 1’i tutarında her yıl Haziran ayı sonuna kadar idareye ödenen pay,” olarak
tanımlanmıŞtır.
Söz konusu yönetmeliğin idare payını düzenleyen 20 nci maddesinin birinci fıkrası ile “Jeotermal kaynakların konut, iŞ yeri, balıkçılık, sera, kaplıca, termal kür merkezi gibi, ısıtma ve diğer amaçlı doğrudan kullanıldığı alanlar ve/veya dolaylı olarak yararlanıldığı elektrik enerjisi üretimi, kuru buz, mineral tuz eldesi, kurutma, soğutma gibi durumlarda tesisin gayrisafi hâsılatının % 1’i tutarında idare payı alınır. Bu pay, her yıl Haziran ayı sonuna kadar idareye ödenir” ve 25 inci maddesinin altıncı fıkrasında da; “Turizm belgeli tesislerde jeotermal su miktarı, metreküp birim cinsinden hesaplanmak suretiyle debi ölçer, sayaç ve benzeri teknik aletlerle yılda en az dört kez olmak üzere belirli periyotlarda ölçülür ve ölçümü takiben iki ay içerisinde jeotermal su kullanım bedeli tahsil edilir. Turizm belgeli tesislerin kullandığıjeotermal su miktarı belirlendikten sonra her bir Kültür ve Turizm Koruma ve GeliŞim Bölgesi ile Turizm Merkezi için; jeotermal kaynak üretim ve dağılım yöntemi, maliyeti ve jeotermal kaynağın özelliklerine göre ilgili idare tarafından ayrı ayrı belirlenen birim fiyat üzerinden jeotermal su kullanım bedeli alınır. Debi ölçme iŞlemi için kullanılacak teknik aletler sondaj çıkıŞ noktalarına veya akıŞkanın bir dağıtım Şebekesiyle dağıtılması halinde tesislere giriŞ noktasındaki bağlantı noktasına takılır. Jeotermal akıŞkanın doğal cazibesi ile çıktığı yerlerde debimetre ile ölçümün mümkün olmaması halinde akıŞkanın kullanım miktarı, turizm belgeli tesise ait proje ve mevcut kullanım miktarı dikkate alınarak
yapılır. Jeotermal akıŞkan birim fiyatı her takvim yılı baŞında İlgili İdarece yeniden belirlenir. Jeotermal akıŞkanın ilk kullanımı ile entegre kullanımlar sonrasındaki kullanımlarında ayrı birim fiyat uygulaması yapılabilir,” Şeklinde düzenlenmiŞtir. Kanunun 4 üncü maddesine göre, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular devletin hüküm ve tasarrufu altında olup bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.
Dolayısıyla kanunda idare payını ve su kullanım bedelini ödemeyecek kurum ve tesislere iliŞkin hiçbir istisna hüküm olmadığından, akıŞkanı doğrudan ve/veya dolaylı kullanan tüm tesislerin idare payını ve su kullanım bedelini ödemesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.
Genel Müdür