|
ÖZET: Muhtarların ikamet koşulları ve görevlerine ilişkin yapılan değerlendirmelerde, köy muhtarlarının ikamet yerlerini değiştirmeleri durumunda görevlerinin sona erip ermeyeceği konusu ele alınmaktadır. 442 sayılı Köy Kanunu’nun 33. maddesi, muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinin görevlerine son verilmesi için ikamet şartını düzenlememektedir. Ancak, muhtarların köyde ikamet etmemesi, görevlerini etkileyen bir durum olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, muhtarın köyde ikamet etmemesi halinde, 442 sayılı kanunun 41. maddesi çerçevesinde işlem yapılabileceği düşünülmektedir.
Ayrıca, muhtarların seçilme yeterliliği için en az altı ay süreyle köyde ikamet etme şartı bulunmaktadır. Ancak, muhtarlık seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığı için, seçilme yeterliliğiyle ilgili itirazlar seçim öncesinde yapılamamaktadır. Seçim sonrasında bu yeterliliğin kaybedilmesi durumunda, muhtarlık görevinden çıkarma işlemi il ve ilçe idare kurulları tarafından gerçekleştirilmektedir. Sonuç olarak, muhtarlarla ilgili itirazların seçim sonrası belirli bir süre içinde ilçe seçim kuruluna yapılması gerektiği, bu süreçte idari mercilerin yetkisinin sınırlı olduğu ve 442 sayılı Köy Kanunu’nun 33. maddesinin ihlali durumunda gerekli işlemlerin yapılacağı vurgulanmaktadır. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
SAYI : B050MAH060003/61556 KONU: GörüŞ.
16/ 08 / 2004
ANTALYA VALİLİĞİNE
( İl Mahalli İdareler Müdürlüğü )
İLGİ : a) 27.04.2004 tarihli ve 61263 sayılı yazımız. b) 12.07.2004 tarihli ve 2555 sayılı yazınız.
İlgi yazınızla; İliniz ….. Köyü Muhtarı ……..’in; ara sıra köye gelmesi ve köy dıŞında ikamet etmesinden dolayı köy muhtarlığından düŞürülüp düŞürülemeyeceği konusunda Bakanlığımız görüŞü sorulmaktadır.
442 sayılı Köy Kanununun 286 sayılı kanunla değiŞik 33 üncü maddesinde, muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliğine seçildikten sonra, seçildiği yerden ayrılarak ikamet yerinin değiŞtirilmesi durumunda muhtarlık ve ihtiyar heyeti üyeliği görevlerine son verileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak aynı Kanunun 34-48 inci maddelerinde köy muhtarının görevleri sayılmaktadır. Köyde ikamet etmeyen bir kiŞinin bu görevlerini usulüne uygun olarak yerine getirmesi mümkün görülmemektedir.
Bu durumda; Şartlar gerçekleŞmiŞse, 442 sayılı Köy Kanununun 41 inci maddesine göre iŞlem yapılabileceği düŞünülmektedir.
Necip ÇAKMAK
Bakan a.
Genel Müdür V.
T.C
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
SAYI :B050MAH060003/61317 KONU :GörüŞ.
HATAY VALİLİĞİNE
(İl Mahalli İdareler Müdürlüğü)
İLGİ : 28.04.2004 tarihli ve 2045 sayılı yazınız.
İlgi yazınızla; …….. tarafından İliniz Altınözü Kaymakamlığına sunulan 15.04.2004 tarihli dilekçe ile, …….. Köyü Muhtarı ……’ın, son altı ay seçim bölgesinde ikamet etmediğinden dolayı muhtarlığının düŞürülmesi ve yeniden seçim yapılmasının talep edildiği belirtilerek konuyla ilgili Bakanlığımız görüŞü talep edilmektedir.
Yüksek Seçim Kurulunun, ilgi yazınız ekinde gönderilen 1992/67 sayılı ve diğer (20.07.1996 tarihli ve 256 sayılı) Kararlarında “… seçilebilmek için o köyde en az 6 aydan beri oturma Şartının tam kanunsuzlukhallerinden olmadığından dolayı,bu konudaki iddia ve ihbarları değerlendirme görevinin idari mercilere ait” olduğu belirtilmiŞtir
2972 sayılı Mahalli İdarelerin Seçimi Hakkında Kanunun; Adaylık ve Seçilme Yeterliliği baŞlıklı 31 inci maddesinin 2 nci fıkrasında, (değiŞik 02.03.1984 – 2986/3) muhtar, ihtiyar meclisi ve ihtiyar heyeti üyeliğine seçilebilmek için en az 6 aydan beri o mahalle veya köyde oturma Şartı getirilmiŞtir. Ancak muhtarlık seçiminde adaylık usulü olmadığı için seçilme yeterliliğiyle ilgili itirazlar seçimden önce yapılamamaktadır. Seçilme yeterliliğinin seçimden sonra kaybedilmesi durumunda ise, 442 Sayılı Köy Kanunun (değiŞik 18.07.1963 – 286/2) 33 üncü maddesine göre muhtarlıktan çıkarma iŞlemi il ve ilçe idare kurulu tarafından yapılmaktadır.
Anayasamızın 127. maddesinin 4. paragrafında; mahalli idarelerin seçilmiŞ organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına iliŞkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusunda denetimin, yargı yoluyla yapılacağı hüküm altına alınmıŞ olup, bu yetki idari birimlere bırakılmamıŞtır. Ayrıca 442 sayılı Köy Kanununun 33.maddesinde İlçe İdare Kurulunca hangi hallerde muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerinin görevlerine son verileceği açıklanmıŞ olup bu konuda il/ilçe idare kurullarına yetki verilmemiŞtir
Sonuç olarak; …… Köyü Muhtarı …… ile ilgili itirazın, seçimlerden sonra süresi içinde ilçe seçim kuruluna yapılması gerektiği halde ilçe idare kuruluna yapıldığı, yukarıdaki izahlardan da anlaŞılacağı üzere bu konudaki itirazın ve itiraz konusunun da tam kanunsuzluk hali olmadığından dolayı konuyla ilgili yapılacak bir iŞlem bulunmamaktadır. Ancak 442 sayılı Köy Kanununun 33 üncü maddesi ihlal edildiği takdirde il/ilçe idare kurullarınca gerekli iŞlem yapılacaktır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Kayhan KAVAS Bakan a.
Genel Müdür