|
ÖZET: Edirne İli Sultaniçe Köyü Muhtarlığı’nın öğrenci taşıma ihalesi alması üzerine, Enez İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından muhtarlıktan Ticaret Sicili ve Oda kaydı talep edilmiştir. Ticaret Sicili Tüzüğü’nün 75. maddesi, amme hükmi şahısları ve umumi menfaate hizmet eden dernekler tarafından kurulan işletmelerin tescilinde belirli şartların sağlanması gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda, işletmenin sermaye miktarı, ödenme şekli ve değer biçme raporunun sunulması zorunludur. Değer biçme raporu, yetkili bilirkişiler tarafından hazırlanmalı ve amme hükmi şahıslarının ticari işletme kurabilmesi için gerekli izinlerin belgeleriyle birlikte sicil memuruna ibraz edilmesi gerekmektedir.
Köylerin ticari işletme kurma yetkisi, 442 sayılı Köy Kanunu’nda açıkça düzenlenmemiştir. Ancak, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 26. maddesi, yerel idarelerin Bakanlar Kurulu’nun izniyle ticari kuruluşlar kurabileceğini ifade etmektedir. Bu durum, Anayasa’nın 127. maddesi çerçevesinde, köylerin de yetkili organlarının kararıyla Bakanlar Kurulu’ndan izin almak şartıyla ticari işletme kurma yetkisine sahip olabileceğini göstermektedir. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B050MAH060002/2068/61006 22/01/2009
Konu: GörüŞ
SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞINA
(İç Ticaret Genel Müdürlüğü)
İlgi : 27/10/2008 tarih ve 5195 sayılı yazınız.
İlgi yazınızda; Edirne İli Sultaniçe Köyü Muhtarlığının Köy Tüzel KiŞiliği adına öğrenci taŞıma ihalesi aldığı, Enez İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce Muhtarlıktan Ticaret Sicili ve Oda kaydı istendiği,
Ticaret Sicili Tüzüğünün 75 inci maddesinde; “Devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmi Şahıslarıyla umumi menfaate hadim dernekler tarafından kurulan iŞletmelerin tescilinde bunlara ayrılan sermayenin miktarı, hem para, hem ayın sermayesi söz konusu olan hallerde paranın miktarı ile ayni sermayenin değeri ve mahiyeti ve bu değerin ne gibi esaslara dayanılarak biçilmiŞ olduğu, ödenmiŞ kısmın ne Şekilde ödendiği ve ödenecek kısmın ne Şekilde ve hangi tarihte ödeneceği, sicil memuruna sermayenin tahsisine ait kararla beraber bildirmek ve değer biçmeye ait rapor ibraz edilmek Şarttır. İŞletmenin tescilinde bu cihetler dahi sicile geçilir.
Değer biçme raporu, umumi menfaate hadim cemiyetlerde Umumi Heyet veya İdare Heyeti tarafından seçilmiŞ bilirkiŞi veya bilirkiŞiler, amme hükmi Şahıslarında ise onların selahiyetli makamları tarafından vazifelendirilmiŞ bilirkiŞi veya bilirkiŞiler tarafından verilir. Amme hükmi Şahsının bir ticari iŞletme kurabilmesi, bir makamın iznine veya tasdikine bağlı olan hallerde izni veya tasdiki gösteren vesikanın örneğinin de iŞletmenin kurulmasına ait kararın örneği ile beraber sicil memuruna ibrazı mecburidir. Bu örnekler amme hükmi Şahsının salahiyetli makamı tarafından tasdik edilir.” hükmünün yer aldığı belirtilerek, köy tüzel kiŞiliklerinin ticari iŞletme kurup kuramayacakları, bunun mümkün olması halinde herhangi bir izin gerekip gerekmediği hususunda Bakanlığımız görüŞü istenilmektedir.
442 sayılı Köy Kanunu’nda köylerin ticari iŞletme kurmaları hususunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak 4046 sayılı ÖzelleŞtirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 26 ncı maddesinde, mahalli idarelerin Bakanlar Kurulu’nun izni ile ticari kuruluŞ kurabilecekleri ifade edildiğinden, Anayasanın 127 nci maddesine göre bir mahalli idare birimi olan köylerin Bakanlar Kurulundan izin almak kaydıyla yetkili organlarının kararıyla ticari iŞletme kurabilecekleri değerlendirilmektedir.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.
Genel Müdür
…/…/2009 şef : M.ÇAYAN
…/…/2009