ÖZET: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64. maddesi çerçevesinde köylere hizmet götürme birlikleri ile il özel idaresi arasında yapılan protokollerle ilgili olarak, Bartın İl Özel İdaresi’nin yürüttüğü işler hakkında yapılan incelemelerde bazı hukuki belirsizlikler tespit edilmiştir. Mülkiye müfettişleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, köylere hizmet götürme birliklerinin il özel idaresine işlerin bedelini aktarmasıyla ilgili herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, bu birliklerin 5302 sayılı Kanun’un 64. maddesi kapsamında il özel idaresi aracılığıyla iş yapmasının hukuken mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Bununla birlikte, KÖYDES projesinin başarıyla uygulanmasında il özel idaresinin önemli bir rol oynadığı vurgulanmıştır. Bu durum, il özel idaresi ile köylere hizmet götürme birlikleri arasında gelecekteki işbirlikleri ve protokoller konusunda tereddüt yaratmaktadır. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, köylere hizmet götürme birliklerinin KÖYDES projeleri kapsamında asfalt yapım işlerini gerçekleştirebileceği, 5302 sayılı Kanun’un 64. maddesinin (a) bendi uyarınca il özel idareleri ile protokol yaparak mümkün olduğu değerlendirilmektedir.

T.C.

İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü

Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/1831-40050 19 / 01 / 2011 Konu : 5302 sayılı Kanunun 64 üncü Maddesi
(a) bendi.

BARTIN İL ÖZEL İDARESİNE

İlgi : 29/12/2010 tarihli ve 387 sayılı yazınız.

İlgi yazınızda; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64 üncü maddesine istinaden köylere hizmet götürme birliği ile il özel idaresi arasında yapılan protokol çerçevesinde iŞlerin il özel idaresi araç, gereç ve personeli ile yürütüldüğü, bu yöntemle Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatlarına göre %51 e varan oranlarda tenzilat yapıldığı, ancak İçiŞleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen mülkiye müfettiŞlerince KÖYDES çalıŞmalarına iliŞkin olarak yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan 13/08/2010 tarihli ve İ.Y. 101/63, H.N.A. 94/67 sayılı inceleme raporuna göre, birliklerin tabi olduğu 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununda ve Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliğinde iŞlerin bedelinin il özel idaresine aktarılması suretiyle yaptırılabileceği yönünde herhangi bir hüküm bulunmadığı, ayrıca köylere hizmet götürme birlikleri yapım iŞlerinin 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesindeki düzenleme çerçevesinde protokolle ödeneklerin aktarılması suretiyle il özel idaresi tarafından yapılmasının da hukuken mümkün olmadığının değerlendirildiği; Bartın İl Özel İdaresinin genel iŞ ve yürütümünü teftiŞ eden mülkiye baŞmüfettiŞlerince hazırlanan 29/08/2007 tarihli ve M.A.27/27, A.G:157/69 sayılı teftiŞ raporuna göre ise KÖYDES projesinin merkez ve ilçeler bazında baŞarılı olmasında il özel idaresinin büyük payının bulunduğunun belirtildiği, bu durumda il özel idaresi ve köylere hizmet götürme birliklerinin KÖYDES projelerinin bundan sonraki uygulamalarında birliklerle il özel idaresi arasında protokol yapılmak suretiyle iŞ yaptırıp yaptırılamayacağı hususunda tereddüt oluŞtuğundan bahisle Bakanlığımız görüŞü sorulmaktadır.

5302 sayılı Kanunun il özel idaresinin görev ve sorumlulukları baŞlıklı 6 ncı maddesinin (b) bendinde; “İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında yapmakla görevli ve yetkilidir.”hükmü;
Aynı Kanunun 64 üncü maddesinde; “İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaŞmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; (a) Diğer kamu kurum ve kuruluŞlarına ait yapım, bakım, onarım ve taŞıma iŞlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluŞlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleŞtirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iŞ, iŞin yapımını üstlenen kuruluŞun tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.”hükmü;
5355 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında; a) Mahallî idare: İl özel idaresi, belediye ve köyü, b) Mahallî idare birliği: Birden fazla mahallî idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini, c) Birlik: Mahallî idare birliğini ifade eder.” hükmü bulunmaktadır.

Bu çerçevede; 5355 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre bir kamu tüzel kiŞisi olan köylere hizmet götürme birliklerinin KÖYDES projesi kapsamındaki köy yollarını asfalt yapım iŞini, 5302 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca il özel idareleri ile protokol yaparak gerçekleŞtirebileceği değerlendirilmektedir.

Yavuz Selim KÖşGER
Bakan a.

Genel Müdür