27Haziran 2007 tarihinde Tahran’da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti – İran İslam Cumhuriyeti Yüksek Hudut Komisyonu 24 üncü Dönem Toplantısı Tutanağı”nın onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 12/11/2007 tarihli ve HUMŞ/1596 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 26/11/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEKH. YAZICIN. EKRENM. S. YAZICIOĞLU
Devlet Bak. veBaşb. Yrd.Devlet Bak. veBaşb. Yrd.Devlet Bak. veBaşb. Yrd.Devlet Bakanı V.
M. BAŞESGİOĞLUB. YILDIRIMN. ÇUBUKÇUN. EKREN
Devlet BakanıDevlet Bakanı V. Devlet BakanıDevlet Bakanı V.
M. S. YAZICIOĞLUM. A. ŞAHİNM. V. GÖNÜLB. ATALAY
Devlet BakanıAdalet BakanıMillî Savunma Bakanıİçişleri Bakanı
B. ATALAYK. UNAKITANH. ÇELİKF. N. ÖZAK
Dışişleri Bakanı V.Maliye BakanıMillî Eğitim BakanıBayındırlık ve İskân Bakanı
R. AKDAĞB. YILDIRIMM. M. EKERF. ÇELİK
Sağlık BakanıUlaştırma BakanıTarım ve Köyişleri BakanıÇalışma ve Sos. Güv. Bakanı
M. Z. ÇAĞLAYANM. H.GÜLERE. GÜNAYV. EROĞLU
Sanayi ve Ticaret BakanıEnerji ve Tabii Kaynaklar BakanıKültür ve Turizm BakanıÇevre ve Orman Bakanı
TÜRKİYE CUMHURİYETİ – İRAN İSLAM CUMHURİYETİ
YÜKSEK HUDUT KOMİSYONU
24 ÜNCÜ DÖNEM TOPLANTISI TUTANAĞI
TAHRAN, 25-27 HAZİRAN 2007
Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki 14 Mart 1937 tarihli “Hudut Mıntıkasının Emniyetine ve Mezkur Mıntıkada Çıkan Hadise ve İhtilafların Tesviyesine Ait Mukavelename” gereğince, Türkiye Cumhuriyeti – İran İslam Cumhuriyeti Yüksek Hudut Komisyonu (YHK) 24 üncü Dönem Toplantısı EK-1 listedeki heyetlerin katılımıyla 25-27 Haziran 2007 tarihlerinde Tahran’da yapılmıştır.
Taraflar arasında önceden varılan mutabakat çerçevesinde, 23-24 Haziran 2007 tarihlerinde Hudut Olayları Uzmanlar Komitesi toplanmıştır.
Taraflar 5 gün süreyle dostane bir ortamda ve aşağıda belirtilen gündeme göre müzakerelerde bulunmuşlardır.
1 – Bugüne kadar Komisyon’a gönderilen hudut olaylarının çözümlenmesi amacıyla müzakereler yapılması (23 üncü YHK Toplantısı Tutanağı’nın 6’ncı Maddesi’nin konusu),
2 – İki ülke hudut makamları arasında çok sayıda dosyanın Komisyon’a gönderilmesinin önlenmesi amacıyla uygun bir çözüm yolu bulunması için müzakere yapılması,
3 – İki ülkenin hudut bölgesindeki yolların karşı tarafin toprağına sapmasına ilişkin 23 üncü YHK Tutanağı’nın 10 uncu maddesindeki hususların takip edilmesi,
4 – Hudut bölgesinin güvenliği ve sözkonusu bölgede meydana gelen olay ve ihtilafların giderilmesi ile “Hudut Mıntıkasının Emniyetine ve Mezkur Mıntıkada Çıkan Hadise ve İhtilafların Tesviyesine Ait Mukavelename”nin 19 uncu maddesinin uygulanması,
5 – Hudut bölgelerinde organize kaçakçılığın önlenmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınması,
6 – Ortak olay yeri incelemelerinin hızlandırılması için iki ülke hudut yetkililerince kullanılan telefon ve faks numaralarının teatisi (23 üncü YHK Toplantı Tutanağı’nın 2’nci maddesi konusu), ayrıca Türk tarafınca önerilen davetiye formunun teatisi,
7 – 39-40 ve 71-72 Numaralı Hudut Taşları arasındaki hudut hattı geçişleri konusundaki müzakerelerin sürdürülmesi.
24 üncü Türkiye-İran Yüksek Hudut Komisyonu Toplantısı
Mutabakatı
Madde 1:
Taraflar dostane bir ortamda yaptıkları ayrıntılı müzakerelerin ardından ve uzun süre önce gerçekleşmiş olan, zarar görenin bulunmadığı veya zarar gören kişinin dava açmadığı aşağıda kayıtlı hudut olayları dosyalarının, karşı tarafın yetkili adli mahkemelerine başvurma hakkını saklı tutmak suretiyle, YHK’nın gündeminden çıkartılması konusunda mutabık kalmışlardır.
a. Yasadışı büyük ve küçükbaş hayvan geçişleri ve hırsızlıkları konularında, 1 Ocak 2000 tarihinden önce meydana gelen ve EK-2 listede gösterilen olaylar YHK gündeminden çıkarılmıştır.
b. Taraflar arasında meydana gelen yangın olaylarının EK-3 listede gösterilen dosyaları YHK gündeminden çıkarılmıştır.
c. Türk tarafınca hudut makamları arasında yapılan görüşmelere getirilen insan kaçırma olayları mağdurları kendiliklerinden ülkeye döndükleri için, EK-4 listede kayıtlı olaylar YHK gündeminden çıkarılmıştır.
d. Müteferrik olaylarla ilgili EK-5 listede gösterilen olaylar, YHK gündeminden çıkarılmıştır.
e. Meydana geldiği tarihten günümüze kadar şikayetçisi olmayan ve hudutta yaralama ile sonuçlanan olaylardan, EK-6 listede kayıtlı olaylar YHK gündeminden çıkarılmıştır.
Madde 2:
Taraflar ayrıca, bölücü ve yıkıcı terörist örgütlerin faaliyetleri nedeniyle her iki taraf güvenlik görevlilerinin şehadet ve yaralanmaları ile sonuçlanan olaylara ait dosyaların; faillerin yakalanması, tutuklanması ve mahkumiyetlerine kadar gündemde tutulması, bu gibi olayların tekerrürüne meydan verilmemesi için gerekli her türlü tedbirin alınması, bu bağlamda olabilecek gelişmeler konusunda (faillerin yakalanması, tutuklanması, mahkumiyeti) karşılıklı bilgi verilmesi ve faillerin 1937 tarihli İade-i Mücrimin Anlaşması’na göre geri verilmesi hususlarında mutabık kalmışlardır.
YHK, terörist gruplar tarafından hudut güvenlik kuvvetlerine karşı yapılan saldırılarla ilgili olarak iki ülke arasında mevcut Güvenlik Komisyonları’nca yürütülen çabaları desteklediğini ifade etmiştir.
Madde 3:
Taraflar, “Hudut Mıntıkasının Emniyetine ve Mezkur Mıntıkada Çıkan Hadise ve İhtilafların Tesviyesine Ait Mukavelename” nin tadiline duyulan ihtiyaç ile ilgili olarak YHK’da yapılan görüşmeleri müteakip, iki ülke arasındaki hudut işbirliğinin kolaylaştırılması amacıyla, sözkonusu Anlaşma’nın gözden geçirilmesi ve tadiline ilişkin önerilerin karşılıklı olarak sunulması hususunda mutabakata varmışlardır.
Madde 4:
Taraflar, hudut bölgelerindeki mayınlar konusunda görüş teati etmişlerdir.
İran tarafı, hudut bölgelerindeki mayınlar konusundaki önerilerini diplomatik yoldan iletecek, bu öneriler Türk tarafınca incelenecektir.
Madde 5:
Taraflar, 23 üncü YHK Toplantısı Tutanağı’nın 10 uncu maddesinin takibi ve uygulanmasının önemini vurgulamışlardır.
Taraflar, hudut bölgesindeki yolların inşası sırasında, hudut hattı topografyasının zarar görmemesi amacıyla, bu yolları mümkün olduğunca hudut hattına uygun uzaklıktan geçireceklerdir.
Bu yolların hudut hattı yakınından geçirilmesinin zorunlu olduğu durumlarda ise; herhangi bir ihtilafa yol açılmaması amacıyla, gerekli çalışmaları karşı tarafla eşgüdüm içerisinde yürüteceklerdir.
Madde 6:
Taraflar, iki ülke hududunun yeniden işaretlenmesi konusunda parafe edilmiş olan “Temel Anlaşma”nın iki ülke makamları tarafından imzalanması sürecine yönelik gerekli eşgüdümü sürdüreceklerdir.
Madde 7:
Taraflar, 23 üncü YHK Toplantısı Tutanağı’nın 9 uncu maddesinin uygulanmasının önemine işaret ederek, söz konusu maddenin uygulanmasında gösterdikleri özen nedeniyle her iki ülkenin hudut makamlarına ve yetkililerine teşekkür etmişlerdir. Ayrıca, bu hususlara tam olarak uyulmaya devam edilmesinin gereğini vurgulamışlardır.
Madde 8:
İran tarafı, 23 üncü YHK Toplantısı Tutanağının 13 üncü maddesinin yürütülmesi ile ilgili olarak, Türk tarafının 39-40 ve 71-72 Numaralı Hudut Taşları bölgelerindeki hudut hattı geçişleri konusundaki önerilerini almış ve yanıtlarını diplomatik kanaldan resmi nota ile Türk tarafına bildirmiştir.
Bu çerçevede, İran tarafının anılan konuya ilişkin önerileri, altı aylık süre içerisinde diplomatik kanaldan Türk tarafına iletilecektir.
Müteakiben, mutabık kalınması halinde, konuya ilişkin inceleme ve toplantılara hudut bölgesinde devam edilecektir.
Toplantıların yeri ve zamanı diplomatik yolla belirlenecektir.
Madde 9:
İran tarafı, hudut yetkilileri arasında yapılan görüşmelere rağmen çözümlenemeyen üç hudut olayının listesini, Türk tarafı da, görüşmeleri tamamlanamayan onaltı hudut olayının listesini, incelenmeleri ve sonuçlarının diplomatik kanallarla bildirilmesi amacıyla karşı tarafa sunmuşlardır. (EK-7, EK-8)
Madde 10:
Türk tarafında Kaymakamlar, İran tarafında Komiser Yardımcıları tarafından yapılan ortak olay yeri incelemelerinin hızlandırılması amacıyla, tarafların telefon ve faks numaraları teati edilmiştir. (EK-9, EK-10)
Bildirilen numaralarda değişiklik olması durumunda, yeni numaralar mümkün olduğunca kısa süre içinde ilgili makama iletilecektir.
İki taraf, olay mahallinde ortak incelemelerde bulunmak amacıyla, 1 Ağustos 2007 tarihinden itibaren ilişikteki standart davetiye formlarını kullanacaklardır. (EK-11)
Madde 11:
Taraflar, bölücü ve yıkıcı terör örgütleri ile suç şebekelerinin, iki ülke ortak hududunda yaptıkları kaçakçılığın muhtelif şekilleri ile mücadele etmenin ve bu konuda ciddi ve kesin önlem alınmasının gerekliliğini vurgulamışlardır.
Madde 12:
Taraflar, 25 inci dönem YHK Toplantısı’nın, 2008 yılı içerisinde, diplomatik kanaldan belirlenecek tarihlerde Ankara’da yapılması konusunda anlaşmışlardır.
Bu tutanak, Türkçe ve Farsça dillerinde, aynı derecede geçerli iki örnek olarak düzenlenmiş ve 27 Haziran 2007 tarihinde Tahran’da imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİİRAN İSLAM CUMHURİYETİ
HEYET BAŞKANIHEYET BAŞKANI
Berki DİBEKHossein PANAHIAZAR
BüyükelçiBüyükelçi
Dışişleri BakanlığıDışişleri Bakanlığı
İkili Siyasi İşler ve Denizcilik-HavacılıkUluslararası Hukuk İşleri Genel Müdürü
Genel Müdür Vekili
EK-1
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HEYETİ
Berki DİBEKDışişleri Bakanlığı, İkili Siyasi İşler ve Denizcilik-Havacılık Genel Müdürü, Büyükelçi,
Heyet Başkanı
Ayhan NASUHBEYOĞLUHakkari Valisi
Saim Saffet KARAHİSARLIIğdır Valisi
Özdemir ÇAKACAKVan Valisi
H. İbrahim AKPINARAğrı Valisi
Remzi AKÇİNGümrük Müsteşarlığı, Gümrükler Genel Müdür Yardımcısı
Mehmet TERZİOĞLUEmniyet Genel Müdürlüğü, Yabancılar, Hudut İltica Dairesi Başkanı, Birinci Sınıf
Emniyet Müdürü
T. Ercan ÖZTENDışişleri Bakanlığı, Hudut Dairesi Başkanı
A. İlker ARISOY(E.) Müh. Albay, Dışişleri Bakanlığı, Hudut Dairesi Danışmanı
Onur LENKDr. Müh. Kd. Albay, Genelkurmay Başkanlığı Temsilcisi
T. Gökhan ORHANP. Yarbay, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Temsilcisi
Şenol ÇİFTÇİJ. Binbaşı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Temsilcisi
Mücahit BAYIRKÖYLÜİsth. Binbaşı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Temsilcisi
İbrahim NALCIMüh. Binbaşı, MSB Harita Genel Komutanlığı Temsilcisi
İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HEYETİ
Hossein PANAHI AZARBüyükelçi, Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Hukuk İşleri Genel Müdürü,
Heyet Başkanı
Kazem SHEIKH FOROOTANDışişleri Bakanlığı Hudut Dairesi Başkanı
Albay Jafar PILEHVARSınır Polisi İstihbarat ve Operasyon İşlerinden Sorumlu Komutan Yardımcısı
Albay Asghar BANAİFARBatı Azerbaycan Eyaleti Sınır Polisi Komutanı
Albay Mohammad Ali
JAHANBAKHSHSınır Yetkilisi ve Makü Sınır Alay Komutanı
Albay Sheikh Ali ZAKERSınır Yetkilisi ve Hoy Sınır Alay Komutanı
Albay Ebrahim
KARIMKHANISınır Yetkilisi ve Salmas Sınır Alay Komutanı
SeyyedMohammad Ali
SHAMSIPOURSınır Dairesi Başkan Yardımcısı
Jabbar VATANFADAEnerji Bakanlığı Temsilcisi
Mahdi GHARALIİçişleri Bakanlığı Sınır İşleri Uzmanı
Abolfazl POURBAFERANİSilahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı Temsilcisi
Abdolmajid FEKRIDışişleri Bakanlığı Teknik Danışmanı
Hamid EBRAHIMIDışişleri Bakanlığı Teknik İşler Uzmanı
Mühendis Sardar
SOLEIMANIFARDSilahlı Kuvvetler Harita Genel Komutanlığı Temsilcisi
Albay Ebrahim CHERAGHIDanışman
Mühendis Hamidreza IZADSınır Polisi Teknik İşler ve Eğitim Yardımcılığı Temsilcisi
Reza DEHGHANIDışişleri Bakanlığı Sınır Dairesi Uzmanı
Alireza DELKHOSHDışişleri Bakanlığı Batı Asya Genel Müdürlüğü Temsilcisi
Saeid SAKHAVANDİran Heyetinin Tercümanı
Bu Andlaşmanın Farsça dilindeki metni 15/12/2007 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.