İşte çalıştırılacak taşıtların tamamının yükleniciye ait olmayabileceği ihalelerde, şartnamede belirtilen sayıda taşıtı olmayan isteklinin alt yüklenici listesi sunmak zorunda olup olmadığı (KİK)

05.01.2011 tarih ve III.H.39.80.0219/2010-65E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 01.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Mesnevi Turizm Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  17.12.2010 tarih ve 53361 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale konusu işteki alt yüklenicilere ait listenin ihaleye sunulmaması gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;

            a) Adı: Personel taşıma işi

            b) Miktarı ve türü:

            14 adet otobüs, 50 adet midibas

            c) Yapılacağı yer: Ankara

            …” düzenlemesi,

            Teknik şartnamenin 2.1 inci maddesinde; “Dış Ticaret ve Hazine Müsteşarlıkları hizmetinde kullanılmak üzere 8 adet (18)’lik midibas, 18 adet (23)’lük midibas, 24 adet (27)’lik midibas ve 14 adet otobüsün özellikleri ve çalışma şartlarına ilişkin aranan teknik hususlar aşağıda belirtilmiştir.

            a) Minibüs 2002 ve üzeri model (En az 18 kişilik),

            b) Midibas 2002 ve üzeri model (En az 23 kişilik),

            c) Midibas 2002 ve üzeri model (En az 27 kişilik),

            d) Otobüs 1995 ve üzeri model (En az 40 kişilik)” düzenlemesi,

            Teknik şartnamenin 3.6 ncı maddesinde; “İhaleye girecek olan istekli yukarıdaki nitelikleri haiz olan ve bu taşıma işinde kullanacağı taşıtların plaka numaralarını ve modellerini yazılı olarak teklif mektubunda bildirecektir. İhaleyi alan yüklenici, idarenin yazılı müsaadesi olmadan araçları değiştiremeyecektir. Ancak, idarenin vereceği yazılı müsaade doğrultusunda aynı nitelikteki araçlarla değiştirme yapabilecektir.” düzenlemesi,

            Teknik şartnamenin 3.12 nci maddesinde; “İhaleye katılacak isteklinin teklif edeceği 5 adet araç kendi öz malı olacaktır (Okul taşıtı olarak koltuk kapasitesi artırılmış araçlar teklif edilmeyecektir.)” düzenlemesi,

            İdari şartnamenin “Alt yükleniciler” başlıklı” başlıklı 18 inci maddesinde; “18.1. İstekliler, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi,  teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesi,  

            Yer almaktadır.

            İhale konusu işte çalıştırılacak taşıtların bir kısmının isteklinin kendi malı olma koşulunun idari şartname yerine teknik şartnamede aranmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmekle birlikte, bu aykırılığa ilişkin idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, ihale dokümanının bu haliyle kesinleştiği ve bu aykırılığın esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

            İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; teknik şartnamenin ekinde ihale konusu işte çalıştırılacak taşıtların cinsleri ile güzergahlarının belirtildiği, başvuru sahibi Mesnevi Turizm Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında 14 adet otobüs, 50 adet midibasın ihale konusu işte çalıştırılacağına dair taahhütname sunulduğu, ancak bu araçlara ait listelerinin yer almadığı tespit edilmiştir.

            İdare tarafından başvuru sahibine bildirilen 01.12.2010 tarih ve 43339 sayılı yazısında; “Bilindiği üzere, Müsteşarlığımız ve Hazine Müsteşarlığı Personelinin işe gidiş ve gelişlerinin temini için 01.12.2010 Çarşamba günü saat 10.30’da ihalesi yapılan servis taşıma işi ihalesine, firmanız dahil 9 istekli teklif zarfı vererek katılmıştır.

            Sözkonusu ihale ile ilgili tekliflerin değerlendirilmesini teminen ihale komisyonumuzca, isteklilerin huzurunda şartnamenin  30 uncu maddesine istinaden tekliflerin alınması ve açılması işlemine geçilmiş olup, firmanızın 4 sıra numara sayılı teklif zarfının belgelerinin incelenmesi esnasında alt yüklenici listesinin olmadığı tespit edilmiş, bu durumda firmanız adına ihaleye katılan gözlemci temsilciniz Fatih Öztürk’e komisyonumuzca şifahi olarak sorulmuş, temsilcinizce alt yüklenici çalıştırılmayacağı, firmanızın öz malı araçlar ile hizmet yapacağı hususu sözlü olarak beyan edilmiştir.

            Diğer taraftan idari şartnamenin ihaleye katılmaya ilişkin hususlar, ihaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kısmının 7/1-g maddesinde; “Alt yüklenicinin çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, “Alt yüklenicilere yatırmayı düşündüğü işlerin listesini” ihaleye katılabilmeleri için sunmaları gerekir ve 18 inci madde alt yükleniciler kısmında ise “İsteklilerin, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir.” ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini, idarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptırdıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicini sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” denilmektedir.

            Bu çerçevede, idari şartnamenin, isteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenmesine ilişkin 32 inci maddesi uyarınca, ihaleye katılan firma temsilciniz Fatih Öztürk’ün alt yüklenici çalıştırmayacağına dair sözlü beyanına göre; 64 adet C plakalı öz malınız araçların listesinin, tebliğ tarihini müteakip en geç (1) bir gün içinde ivedi olarak Müsteşarlığımıza iletilmesi gerekmektedir.

            Söz konusu listenin belirtilen süre içerisinde Müsteşarlığımıza ulaşmaması halinde, ihale prosedürü devam edecek, bahse konu servis araçları öz malınız olarak değerlendirilecek ve sözleşme imzalanmadan önce 64 adet öz malı C plakalı servis aracı listesinin idaremizin onayına sunulması istenilecek ve bu talebin karşılanamaması halinde firmanızın cezai sorumlulukla karşılaşması sonucu doğabilecektir.

            Bu itibarla konuya ilişkin yazılı açıklama talebimizin firmanıza tebliğinden itibaren bir gün içinde ivedi olarak cevap verilmesi” hususu belirtilmektedir.

            Bu yazıya ilişkin başvuru sahibinin idarenin 02.12.2010 tarih ve 57962 sayı ile kayıtlarına giren dilekçesinde; “İlgi yazınızla her ne kadar tarafımızdan 64 adet C plakalı özmal araçlarımızın listesi istenilmişse de;

            Müsteşarlığınız ve Hazine Müsteşarlığı personelinin işe geliş gidişlerinin temini için 01.12.2010 tarihinde saat 10:30’da yapılan servis taşıma ihalesinde, evraklarımız arasında alt yüklenici listesi olmadığından bahisle tarafımıza yöneltilen alt yüklenici listesinin sunulup sunulmayacağına ilişkin soruya sehven, “Alt yüklenici” den kastetilen konu yanlış anlaşılmış olduğundan hatalı bilgi verilmiştir. Zira tarafımızdan alt yüklenici ibaresi yalnızca başka firmalar olarak değerlendirilmiş olup, bünyemizde çalışan kiralık araçlar, alt yüklenici olarak değerlendirilmemiştir. Ancak, ilgi yazınızdan anladığımız üzere alt yüklenici ibaresi özmal olmayan her türlü aracı kapsadığından, tarafımızca 64 adet C plakalı özmal araç listesi sunulması mümkün değildir. Ancak, tarafımızca yanlış anlaşılan bu hususta, kiralık olarak çalışan alt yüklenici listesi tarafınızca talep edilmesi durumunda sunulacaktır. Kasıtlı olmayan iş bu yanlış anlaşılma, tarafımızca üzüntü ile karşılanmış olup, eksik olan evraklar talebiniz olması halinde ivedilikle tamamlanacaktır. Bu konuda gereğinin yapılması” hususu yer almaktadır.

            İdare tarafından alınan ihale komisyon kararında başvuru sahibinin alt yüklenici listesini ihaleye sunmadığından ötürü başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

            4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Alt yükleniciler” başlıklı 15 inci maddesinde; “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alındığında, idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak taşıtların 5 tanesi haricinde kendi malı olma zorunluluğu getirilmediği ve ihale konusu işte çalıştırılacak taşıtların plaka numaralarını ve modellerinin istekliler tarafından listeler halinde sunulmasının istenildiği, her ne kadar idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak taşıtlardan kiralanacakların sahiplerinin ihale konusu işteki alt yükleniciler olduğu öngörülmüşse de; başvuru sahibi tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak tüm taşıtların kendi malı olmadığı, başvuru sahibinin kendi malı taşıtlarla ve taşıt kiralaması yoluyla yürüteceği anlaşılmakta olup, bunun başvuru sahibinin ihale konusu işte alt yüklenici çalıştıracağı anlamına gelmeyeceği, buna rağmen başvuru sahibinin alt yüklenici listesi sunmadığı gerekçesiyle idare tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.