İş deneyim belgesinde, benzer iş kapsamında yer almayan işlerin bulunması durumunda, bu işlerin tutarları değerlendirmeye esas alınacak mıdır? (KİK)

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Trakya Bölge Müdürlüğütarafından 23.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mavi Koruma ve Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.nin 03.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.02.2014tarih ve 6723sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2014/868sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. 

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiğine ilişkin şikâyet başvurularının ardından idarece gerekli güncellemenin yapıldığı, ancak bu sefer iptal gerekçesi olarak ödenek yetersizliğinin gösterildiği, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

2) İş deneyim belgelerinin uygun olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, Kurul kararlarına göre iş deneyim belgelerinin silahlı/silahsız ayrımı yapılarak istenilmesinin uygun olmaması nedeni ile belgelerine konu işin silahsız olarak gerçekleştirilmiş olmasının gerekçe olarak gösterilemeyeceğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinin (a) bendinde ihale konusu hizmetin adı “Koruma ve Güvenlik Hizmet alımı”, Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde işin süresi “01.03.2014 – 28.02.2017” olarak belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “… (4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

            (5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.”hükmü,

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”açıklaması yer almaktadır.

            Yapılan incelemede 20.12.2013 tarihli ihale onay belgesinde yaklaşık maliyetin 14.164.686,40 TL olarak belirlendiği, 20.12.2013 tarihli Bölge Müdürlüğü Olur’unda 14.164.686,40 TL tutarındaki ödeneğin idareye verilmesinin uygun görüldüğü,

            Başvuru sahibi tarafından 27.01.2014 tarihli şikâyet başvurusunda yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği ve yaklaşık maliyetin güncellenmesi durumunda firmalarının teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin altında olacağının iddia edildiği, bunun üzerine idarece alınan 29.01.2014 tarihli kararda şikâyet başvurusunun ihale komisyonu kararı isteklilere tebliğ edilmeden yapıldığı, bu sebeple söz konusu başvurunun değerlendirmeye alınmadığının belirtildiği,

            Başvuruya konu 23.01.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 (teşekkür mektubu sunan firma hariç) isteklinin katıldığı, başvuru sahibi ile birlikte 2 isteklinin tekliflerinin muhtelif gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifleri değerlendirme dışı bırakılmayan 4 istekli ile başvuru sahibinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak iş bitirme belgesinin ihale dokümanında belirtilen esaslara uygun olmaması ve bilanço bilgileri KİK standart formunun bulunmaması hususlarının gösterildiği, 23.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile “isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetimize göre yüksek olması, ekonomik açıdan avantajlı teklif bulunmaması ve bu iş için ayrılan ödeneğin yetersiz olması” gerekçeleri ihalenin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın 24.01.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı,

            28.01.2014 tarihli yazı ile ihalenin iptaline ilişkin idarece alınan kararın başvuru sahibine bildirilmesi üzerine başvuru sahibinin ihalenin iptaline ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine karşı 03.02.2014 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu,

            Bunun üzerine idarece alınan 12.02.2014 tarihli kararda, yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16’ncı maddesinde yapıldığı, yaklaşık maliyetin ilgili maddede belirtildiği gibi güncellendiği, ödeneğin 2013 yılı içerisinde Hazine Müsteşarlığı’ndan alındığı, tahsis edilen ödeneğin güncellenmiş yaklaşık maliyete ulaşmadığı, anılan Tebliğ açıklamasına uyarıca ek ödenek tahsisinin mümkün olmaması ve kamu ihale mevzuatına göre ödeneği olmayan hiçbir işin ihalesinin yapılamayacağı ilkesi dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığının belirtildiği, ayrıca başvuru sahibinin iş deneyim belgelerinin uygun olduğu yönündeki iddia da yerinde bulunmazken bilanço bilgileri KİK standart formuna ilişkin iddiasının yerinde bulunduğu tespit edilmiştir.

            Bu itibarla başvuruya konu ihalede ödeneğin yaklaşık maliyete eşit olarak belirlendiği, başvuru sahibi ile birlikte geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin dolayısı ile de ödeneğin üzerinde olduğu, yaklaşık maliyetin güncellenmesi durumunda da yaklaşık maliyetin ödeneğin üzerinde olması durumunun değişmeyeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan şikâyete ilişkin idarece alınan kararda ek ödenek tahsisinin mümkün olmadığı da belirtilmiştir. Bu çerçevede idare tarafından ihalenin iptali amacı ile öne sürülen gerekçelerin nesnel, makul ve geçerli gerekçeler olduğu anlaşıldığından idarenin iptal kararının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.”düzenlemesi,

            7.6’ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair Kanun Kapsamında, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile özel sektörde sözleşme ile bağıtlanmış silahlı  Özel Güvenlik ve Koruma Hizmeti olarak kabul edilecektir.”düzenlemesi yer almaktadır.

            Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından Lüleburgaz Belediyesi Başkanlığı tarafından “Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi” için düzenlenen 06.01.2014 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgenin açıklama bölümünde özel güvenlik hizmetinin silahsız olarak yapıldığının belirtildiği tespit edilmiştir.

            İncelenen iddianın ihale dokümanına yönelik süresinde yapılan bir itiraz olmadığı, iddianın tekliflerin değerlendirilmesine yönelik olduğu, başvuru sahibinin ve diğer isteklilerin teklif mektuplarında ihale dokümanını okuyup kabul ettiklerini beyan ederek teklif verdikleri, idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesinin ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alınarak yapılmasının şart olduğu göz önünde bulundurulduğunda, somut durumda tekliflerin değerlendirilmesinin mevcut diğer bir ifade ile kesinleşen ihale dokümanına göre yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

            Bu durumda İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “…silahlı  Özel Güvenlik ve Koruma Hizmeti …” olarak belirlendiği, ancak başvuru sahibi tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin “silahsız” bir özel güvenlik işine ait olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından sunulan belgeye konu işin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde tanımlanan benzer işe uygun bir iş olmadığı, dolayısı ile başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

           
1 ) A1 Özel Güvenlik Ltd. Şti. tarafından Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından 2011/84032 İKN’li iş için düzenlenen iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işin tanımının “… 92 silahlı ve 158’i silahsız olmak üzere … güvenliğin sağlanması işidir.” şeklinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu belgeye konu işte İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde tanımlanan benzer iş olarak kabul edilecek işler kapsamında yer almayan işlerin bulunması nedeni ile benzer iş olarak kabul edilecek işler kapsamında yer alan işlerin tutarının tespit edilerek istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının sağlanıp sağlanmadığının idarece araştırılması gerekmekte ise de yukarıda ulaşılan sonuç nedeni ile buna gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

           
2 ) AR Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında sunulan 15.12.2011 tarihli iş bitirme belgesinin TEİAŞ 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belgede kamu ihale mevzuatına aykırı olarak belge konusu işin kabul tarihine yer verilmediği görülmüştür. Bu durumda söz konusu belgenin kamu ihale mevzuatına aykırı olarak kabul tarihi belirtilmeksizin düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu belgenin iptal edilerek mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

           
3 ) Murat Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında sunulan 06.11.2013 tarih ve 499 sayılı iş bitirme belgesinin Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlendiği ve belgedeki tutarlara fiyat farkının dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür. Bu durumda söz konusu belgenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesine aykırı olarak fiyat farkları dahil düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu belgenin iptal edilerek mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2) TEİAŞ 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından AR Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 15.12.2011 tarihli iş bitirme belgesinin iptal edilerek mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi hususunun anılan idareye bildirilmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.