İş Zamanında Bitirilemediği Halde Gecikme Cezası Alınmaması (Sayıştay)

…ihale kayıt numaralı, ..A.Ş.’ne Açık İhale Usulü (4734 Sayılı Kanunun 19’uncu maddesi) ile ihale edilen …TL+KDV sözleşme bedelli “..Yapım İşi”ne ilişkin ödeme evrakı ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunan sorumlularca yapılan sözlü açıklamaların dinlenilmesi sonucunda;

B) Denetçi sorgusunda; iş zamanında bitirilemediği halde gecikme cezası alınmadığı ifade edilmekteyse de;

Birim fiyatlar üzerinden farklı pozlarda idarenin tahmini olarak yaptırabileceği metrekare imalat öngörüleri üzerinden teklif alınmak suretiyle ihale edilmekte olan İdarenin yol çizgi yapım işi ihtiyaçlarının, işin kapsamında bulunan bulvar, cadde ve sokaklarda, öngörülmeyen sebepler nedeniyle altyapı tamiri, bakımı, onarımı ya da yapımı nedeniyle kazı vs. çalışmalarının, kavşak düzenlemelerinin yapılması, geliş gidişli olan yolların tek yöne dönüştürülmesi, asfalt programının kesin olarak belli olmaması ve ivedilik arz eden durumlarda değişkenlik göstermesi v.b. sebeplerle iş kalemlerinde değişiklik yapma zorunluluğu ortaya çıkabildiği, dolayısıyla ön veya kesin projeler hazırlanarak ihale edilen anahtar teslim yapım işleri gibi uygulaması belirtilen nedenlerden dolayı yapılamadığı, çizgi çalışmaların mücavir alan sınırları içerisinde yapılacağı göz önüne alındığında yüklenici firmalara mücavir alan sınırları içerisinde asfaltların uygun bölümlerinde alana uygun pozlarda imalat yapılacağı (asfaltı çok kötü alanların yatay işaretlemesiz kalmaması için uygun fiyatlı ve garanti süresi en fazla 6 ay olan imalatlar yapılabildiği, sözleşme dosyasında örneği olduğu üzere uygun yollar bulunduğunda 5 yıl dayanım sağlayabilecek kalitede boyalarda imal ettirildiği anlaşıldığı) bilgilendirilerek birim fiyat üzerinden sözleşmesi imzalandığı, alanların yer tesliminin yapıldığı,

Sorguya konu ihalede ise “… sözleşmede çok açık bir şekilde düzenlendiği üzere yükleniciye ek süre verilebilmesinin tek gerekçesi “havanın yağışlı olması” durumu olup, bunun dışındaki hava sıcaklığı ile ilgili gerekçelerin geçerli olmadığı, kaldı ki 2010 yılı içerisinde yapılan yeni ihalede sadece 15 Ekim – 15 Nisan tarihleri arasında imalat yapılmayacağı belirtilerek, bunun dışındaki zaman dilimlerinin imalata uygun olduğunun kabul edilmiş bulunduğu, bu nedenle, imalata elverişli dönemlerin yükleniciye ek süre olarak verilmesi (bu çerçevede işin durdurulması) imkanının bulunmadığı, bu nedenle İdare tarafından verilen ek sürelerin hiç birinin kabul edilmediği (ancak rapor aşamasında işin devamı süresince yağışlı havaların ispat edilmesi durumunda ek süre olarak verilmesi kabul edilebilecektir.) ve…” denilerek, sözleşmenin sadece yüklenici bakımından işin süresinde bitirilememesi halinde ceza alacağı durumların incelendiği ve Olurlarda yazan diğer maddelerin kabul edilmeyeceği yorumlanarak kamu zararı hesabı yapıldığı,

Ancak aynı sözleşmenin 18.2. maddesi “… 18.2. İdareden kaynaklanan nedenler

18.2.1. İdarenin, işin sözleşmesinde ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır…” ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29. maddesi işin süresi ve sürenin uzatılması alt bendi “… 6) Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır…” hükümleri dikkate alınarak İdare tarafından iş durdurma Olurları ve süre uzatımı Olur yazılarında yer alan gerekçelerde yükleniciden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı işin durdurulması ve süresinin uzatılması hususlarının sorgu maddesinde göz ardı edildiği,

Sözleşme hükümlerinde açıkça belirtildiği üzere yükleniciden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı İdareye işi durdurma ve süre uzatımı verme yetkisinin tanımış olduğu, işi durdurma ve süre uzatımı ile ilgili olurlar incelendiğinde imalatlarının yapılamamış olmasının yüklenici kusurundan kaynaklanmadığı,

Bunun yanında sorguda belirtildiği üzere, İdarenin iklim şartlarından dolayı çalışılamayan dönemleri bir sonraki dosya olan 2010 yılı dosyasında düzenleyerek, yağışın yanı sıra hava ve zemin sıcaklığının yol işaretlemesi için uygun şartlarda olmadığı 15 Ekim – 15 Nisan dönemlerini çalışılamayacak günler olarak belirlemiş olduğu, bu dosyada da hemen hemen bu dönemlerde iklim şartlarından dolayı yavaşlayan ve hatta imalat yapılamayan dönemlerin olduğu, durdurma ve süre uzatımlarında bu durumun da dikkate alındığı,

Sözleşme konusu dosyada yer alan imalatların 5 yıl gibi uzun bir garanti süresi içermesi, nedeniyle işin sağlıklı olarak yürütülebilmesi ve kalıcı olabilmesi için uygun zemin ve iklim şartlarının oluşmaması, uygun zeminlerin idare ile ilgili birimlerce teslim edilememesi nedenleri işin durdurulması ve süresinin uzatılması işlerinin zorunlu hale geldiği, bu sebeplerle sözleşme hükümlerine uygun işlem yapıldığı, iş durdurma ve süre uzatımlarından herhangi bir kamu zararı olmadığı görülmüş ve anlaşılmış bulunmakla ilişilecek husus bulunmadığına,