İhale konusu iş ile benzer işin adının aynı şekilde belirlenmesi (KİK)

11.09.2008 tarih ve I.H.303.70.0227/2008-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nce 22.07.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Park ve Orta Refüjlerin Bakım Temizlik Hizmetleri İle Yeşil Alanların Tanzimi” ihalesine ilişkin olarak Mb Altyapı İnş. Taah. Tur. Tem. Güv. Oto. Bilg. Mat. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 19.07.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.08.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  11.08.2008 tarih ve 22575 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamede belirlenmiş olan benzer işin ihale konusu işin tanımıyla aynı olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının da benzer iş kapsamında yer alması gerektiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu ve ihaleye katılımın daraltıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı, “2008-2009 yılı Park ve Orta Refüjlerin Temizlik Hizmetleri ile Yeşil Alanların Tanzimi” olarak, fiziki miktarı ve türü “Park ve Orta Refüjlerin Temizlik Hizmetleri ile Yeşil Alanların Tanzimi işlerinin 500 kişi ile 12 ay süreyle yaptırılması” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

            Aynı şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde isteklilerden tutarı teklif bedellerinin %50’sinden az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgelerini sunmaları istenmiş olup, 7.4 üncü maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “Park veya yeşil alanların temizliği veya tanzimi işleri” olduğu ifadesine yer verilmiştir.

  Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgeleri” başlıklı 42 nci maddesinde; “İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.

…İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali  güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir.

Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

İdarelerin , anılan yönetmelik hükümleri ışığında, işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer işi belirlemeleri gerekmekte olup, ihale konusu iş ile aynı işin benzer iş olarak belirlenmesi rekabet koşullarının genişletilmesine olanak vermediğinden, idarelerin benzer işi anılan şekilde belirlemeleri mevzuata uygun görülmemektedir.

İhale konusu işin adı ve türü incelendiğinde; park ve orta refüjlerin temizlik hizmetleri ile yeşil alanların tanzimi olarak bir bütün olduğu, idarenin benzer iş tanımında ihale konusu işle aynı işin tarif edilmemesi durumuna özen göstererek park veya orta refüjlerin temizlik hizmetleri veya yeşil alanların tanzimi işlerinin üçünün de ayrı ayrı benzer iş tanımına alındığı tespit edilmiştir.

            İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, iki isteklinin ihaleye teklifte bulunduğu, isteklilerden Alsancak Çelik Konstrüksiyon İnş. Enerj. Temz. Turz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklfi dosyasında iş deneyim belgesi veya eş değer belgelerin yer almadığı, diğer istekli olan Gülen Temizlik Güvn. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise aynı idarenin 2006 yılında yapmış olduğu aynı konulu işe ait belgesini sunduğu tespit edilmiş olup, ihaleye iş deneyim belgesi tutarı ve konusu yeterli olan tek isteklinin katıldığı anlaşılmıştır.

            Şikayete konu ihalenin teknik şartnamesinin “İşin tanımı” başlıklı 1 inci maddesinde; “Kayseri Büyükşehir Belediyesine bağlı İnönü parkları, Beştepeler, Demirciler, Pastırmacılar, Gesi, Kıranardı, Erkilet, Ali Dağlı Mesire alanı, Asfalt Şantiyeleri, Fuar, Gültepe, Mimar Sinan, Zümrüt, Yesevi, Fidanlık, Sera, Belediye çevresi, Çevreyol, Sivas Caddesi, Havaalanı, Nazım Bey, Erkilet Cad. İnönü Bulvarı, Hobi Bahçeleri v.b. gibi park ve orta refüjlerden oluşan hizmet alanlarının temizliği, tanzimi, sulama, çim biçme ve gübreleme işlerini yapmak üzere iş gücü teminini kapsar” düzenlemesi yer almakta olup, anılan düzenlemeden ihale konusu işin esası itibariyle özellik gerektirmeyen personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

            İhale konusu işin tanımı, yaklaşık maliyet, idari şartnamede belirlenmiş olan %50 lik iş deneyim oranı, ihaleye teklif veren isteklilerin sayısı ve bu isteklilerden yalnızca tekinin iş deneyimi ile ilgili idari şartnamede belirtilen yeterlik kriterlerini sağladığı hususları birlikte düşünüldüğünde, idare tarafından benzer işin rekabeti arttırıcı şekilde belirtilmediği tespit edilmiş olup şikayete konu ihalede eşitlik ve rekabet ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının da benzer işi kapsamına alınmasının uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklara aşağıda yer verilmiştir.

             1) İdari şartnamenin 7.3.1 maddesinde isteklilerden tutarı teklif bedellerinin %50 sinden az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin olarak iş deneyim belgelerini sunmaları istenmiş olup, aynı şartnamenin 27 maddesinde teklif bedellerinin %3 ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminatlarını teklifleri kapsamında sunmalarının istendiği de tespit edilmiştir.

            İhaleye teklif vermiş olan isteklilerden Alsancak Çelik Konstrüksiyon İnş. Enerj. Temz. Turz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasının incelenmesi sonucunda, iş deneyim belgesini tevsik edici belgelerin  ve geçici teminatın yer almadığı anlaşılmış olup, idare tarafından düzenlenmiş olan “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nda da söz konusu hususların tespit edildiği görülmüştür. Anılan isteklinin idari şartnamede yer alan yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olan iş deneyim belgesini ve geçici teminatını teklifi kapsamında sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

  2) İdari şartnamenin “İsteklinin bilançosu ve eşdeğer belgeleri” başlıklı 7.2.2  nci maddesinde; “İstekli ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini, yoksa bunlara eşdeğer belgelerini getirecektir. Buna göre;   a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak  öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

Bu şartları bir önceki yılda sağlayamayan istekliler, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler, bu takdirde belgeleri sunulan son iki yılın ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gereklidir.

  Yayınlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen istekliler yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler.

Serbest meslek erbabının vereceği ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, toplam gelir/toplam gider oranının; son yılının veya son iki yıllık ortalamasının en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir onaylı olması gerekir. Bu durumda yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz.

            İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen şartları sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

            İsteklilerden Gülen Temizlik Güvn. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası incelendiğinde, 2006 ve 2007 yılına ait serbest muhasebeci mali müşavir onaylı ayrıntılı bilançolara ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanmış olan oranların yeterli olduğuna ilişkin belgeye yer verildiği tespit edilmiştir.

            İdari şartnamenin anılan maddesinde ve Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde belirtildiği  üzere Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri ve Hakediş gelirlerinin bilançolarda yer almasının zorunlu tutulduğu, cari oranın ve öz kaynak oranının hesaplanırken söz konusu maliyet ve hakediş gelirlerinin hesaplamalara katılması gerektiği  anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından sunulmuş serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanmış ve idari şartnamede belirlenmiş olan kriterlerin sağlandığı belirtilen belgenin incelenmesi sonucunda, cari oran hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin hesaplamalara katılmadığı tespit edilmiştir.

            Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda Gülen Temizlik Güvn. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifleri kapsamında sunulan ayrıntılı bilançolardan, söz konusu isteklinin idari şartnamenin 7.2.2 nci maddesinde yer alan asgari yeterlilik kriterlerini sağlamadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, şikayete konu ihaleye iki isteklinin teklif sunduğu, söz konusu tekliflerin yukarıda açıklanan nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespit edilmiş olup şikayete konu ihalede geçerli teklif kalmadığı ve benzer işin mevzuata uygun olarak belirlenmediği anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.