Aşırı düşük açıklamasında sunulan proforma fatura üzerindeki meslek mensubu beyanından açıklamanın maliyete mi / satışa mı ilişkin olarak yapıldığı anlaşılamadığında, yapılacak işlem (KİK)

06.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[1953].(0022)./2012-35Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Samsun İl Özel İdaresi Alt Yapı Daire Başkanlığıtarafından 10.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İş Makinası Operatörü ve Sürücü Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Şükürcan Grup Otomasyon Tem. Hiz. Gıda Yem. İnş. Med. Turz. San. Ltd. Şti.’nin 03.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.05.2012tarih ve 18574sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1) İdari şartname 25 inci madde uyarınca giyim hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının 1.159.181,93 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan Galaksi Bilgisayar-Hasan Cula’nın teklif fiyatının bu tutardan sadece 6,73 TL yüksek olması nedeniyle, bu fark ile 255 adet giyim bedelinin karşılanmasının imkansız olduğu, buna ilişkin olarak yapılan açıklama kapsamında, maliyet satış tutarı tespit tutanağının, SMMM oda faaliyet belgesinin ve proforma faturayı düzenleyen kişinin imza sirkülerinin araştırılması gerektiği, 

2) Galaksi Bilgisayar-Hasan Cula’nın Elektrikçiler Elektronikçiler Odasına kayıtlı bir mükellef olduğu, ihale konusu işin bu firmanın faaliyet alanında bulunmadığı, bu ihaleye katılamayacağı, iştigal alanında değişiklik yapıldı ise bunun kayıtlara geçirilmesi gerektiği,

3) Galaksi Bilgisayar-Hasan Cula’nın sunduğu iş deneyim belgesinin, ortak girişim olarak elde edilmiş olabileceği, istenilen tutarın karşılanması açısından bu konunun araştırılması gerektiği, idarenin sadece EKAP üzerinden araştırma yapmasının yeterli olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“2.1.İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İş makinası operatörü ve Sürücü çalıştırılması

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Samsun il sınırları dahilinde bulunan İl Özel İdaresine ait çalışma yerleri.” şeklinde düzenleme yapılmış olup, idari şartnamenin ekindeki tablo aşağıdaki gibidir:

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

            İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin % 30 fazlası ödeme yapılması öngörülmüştür.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün, yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (3,50 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (6,00 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yemek ve yol gideri personele nakti olarak ödenecektir.
Yüklenici söz konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personellerin yapılan işin niteliğine göre kıyafetlerini karşılayacaktır. Giyilecek kıyafetler her bir grup için tek renk yada modelde olacaktır. Buna göre;
Tüm personellerin iş kıyafeti: askılı tulum (kolsuz, pamuklu gabardin kumaş ve mavi renkte) olacaktır. Her bir personel için birer adet olmak üzere, 85 adet iş tulumu, 85 adet ayakkabı (kapalı-siyah, burun çelik maskaratlı, iş güvenliğine uygun) ve sarı renkte 85 adet baret verilecektir.
Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin (İş makinesi operatörleri ) iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3 (üç) ,Personelin (sürücü(Şoför)) iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3 (üç) olarak tespit edilmiştir.”

            Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

            Bu veriler doğrultusunda KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak tespit edilen (% 30 asgari ücret fazlası, yemek, yol, %3 dahil) teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 1.159.181,93 TL olup, bu tutara ayni olarak karşılanacak giyim maliyeti (Her bir personel için birer adet olmak üzere, 85 adet iş tulumu, 85 adet ayakkabı (kapalı-siyah, burun çelik maskaratlı, iş güvenliğine uygun) ve sarı renkte 85 adet baret verilecektir.) ilave edilmelidir.

            İhale konusu iş personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı ihalesi olup, idarece belirlenen giyim bedeli (4.683,93 TL) dahil kârsız yaklaşık maliyet (1.389.859,22-225.993,37=) 1.163.865,86 TL’dir.

            İdarece kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 5 istekliden 13.04.2012 tarihli yazılar ile “…İdari şartnamenin 25. Maddesi doğrultusunda tespit ederek vermiş olduğunuz teklif mektubunuzdaki, teklifinizi oluşturan bileşenler ile teklifinize eklediğiniz personele ayni olarak verilecek giyim bedeli tutarının tespit edilme şeklinin belgelendirilmesi” şeklinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiştir.

Onur Taşıma Gıda Temizlik Sanayi Tic. Ltd. Şti. ve Almira Tmz. Özl. Sağ ve Sos. Hiz. Yem. Ürt. Hiz. Bil. İlç. Tic. açıklama sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmış; açıklama sunan 3 istekliden Aşar Temizlik Güvenlik İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu EK-0.7 Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 maddesine uygun şekilde imzalanıp kaşelenmediği tespit edilmiş ve açıklaması yeterli görülmediğinden değerlendirme dışı bırakılmış; Galaksi Bilgisayar-Hasan CULA ve başvuru sahibi Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları uygun görülmüştür.

            Açıklamaları uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Galaksi Bilgisayar-Hasan Cula’nın 1.159.188,66 TL’lik teklif fiyatına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

            İş makinesi operatörü 55 kişi: 757.860,40

            İş makinesi operatörü  7  kişi:   84.398,09

            Sürücü 23 kişi                       : 316.923,44

Toplam işçilik maliyeti           : 1.159.181,93

           % 3 dahil 85 personelin giyimi : 4,38

            Firma karı                                : 2,35

            Olmak üzere 1.159.188,66 TL teklif sunulduğu görülmüştür.

            Giyim (85 adet askılı tulum, 85 adet ayakkabı, 85 adet baret) bedeline ilişkin olarak Eymen Kurumsal Hizmetler –Muradiye Taşkelik’ten alınmış (4,25 TL’lik) 17.04.2012 tarihli proforma fatura sunulmuş olup, belgede, firmanın kaşesi ve imza ile TÜRMOB kaşesi, SMMM kaşesi ve imzası, SMMM’nin “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki beyanı bulunmaktadır.

Açıklama kapsamında ayrıca, her sayfası imzalı ve kaşeli EK-O.5 nolu Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, mükellefin imza beyannamesi, SMMM faaliyet belgesi de bulunmaktadır.

Sunulan EK-O.5 nolu Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, ilgili vergi beyanname döneminin 2012 (işletme defteri) olarak belirtildiği görülmüştür. İhale tarihi 10.04.2012 olup, son geçici vergi beyanname dönemi 2012’nin 1. dönemi olduğundan, tutanağın son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu anlaşılmıştır.

İsteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, giyim bedeline ilişkin olarak sundukları proforma faturalar ile Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

İsteklinin açıklamaları idarece de uygun görülmüş, ancak proforma fatura ve EK-0.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki fiyatların ticari hayatın olağan durumuna uygun olmadığı düşünülerek ilgili belgeler idarenin 27.04.2012 tarihli yazısı ile isteklinin bağlı bulunduğu Bafra Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne gönderilmiştir. Bu nedenle, Kurumumuzca ayrıca bildirim yapılmasına gerek görülmemiştir.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli Galaksi Bilgisayar-Hasan Cula’nın teklif dosyasında, Elektrikçiler ve Elektronikçiler Odası Başkanlığı –Bafra Şubesinden alınmış 09.04.2012 tarihli oda faaliyet belgesi bulunmakta olup, belgede isteklinin ticaret ünvanı, “Galaxy Bilgisyar (Hasan Cula)” olarak belirtilmiş; faaliyet konusu ise,

“Bilgisayar Yazılım Donanım Hizmet,

Bilgisayar Veri Giriş Hizmetleri,

Bilgisayar Program Yazılımları Satışı,

Bilgi-İşlem Malzeme ve Çevre Birimleri Satışı,

Temizlik Personeli Çalıştırma Hizmetleri

Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet İşleri”

            Olarak sayılmıştır. İhale konusu iş, personele çalıştırmaya dayalı hizmet alımı ihalesi olup, isteklinin faaliyet konuları arasında sayıldığından, ihaleye katılımında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

           
3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.5.1 maddesinde;“İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.”düzenlemesi ve 7.6 ncı maddesinde, benzer iş olarak kabul edilecek işler; “Kamu ya da özel sektöre sunulan her türlü personel çalıştırma hizmeti işi.” olarak belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı 1.159.188,66 TL olup, bunun en az %30’u tutarında (347.756,598 TL) ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyim belgesi sunması gerekmekte olup, teklif dosyasında iki adet iş deneyim belgesi sunulduğu görülmüştür.

Belgelerden bir tanesi, Samsun Gazi Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 01.08.2011 tarihinde düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belge tutarı 371.097,40 TL’dir. İş ortaklığının bulunmadığı belge üzerinde belirtilmiştir. Diğer belge ise, Samsun Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 04.01.2012 tarihinde düzenlenmiş iş bitirme belgesi olup, belge tutarı 621.123,63 TL’dir. Belge üzerinde, işin ortak girişim tarafından gerçekleştirildiği ve Galaxy Bilgisayar-Hasan Cula’nın hisse oranı olan % 70’e karşılık gelen deneyim tutarının 434.786,55 TL olduğu belirtilmiştir.

Her iki belge üzerinde de “aslı idarece görülmüştür” kaydı bulunmakta olup, her iki belgedeki tutarlar ayrı ayrı yeterli olduğundan, iddia yerinde görülmemiştir.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ve aykırılıklar ile buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Birinci iddia yönünden diğer 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde;

“79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura/fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.”

şeklinde açıklamalar yapılmıştır.

– Açıklamaları uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi istekli Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 1.162.036,10 TL’lik teklif fiyatına ilişkin açıklamaları incelendiğinde,

İş makinesi operatörü 55 kişi : 757.860,40

            İş makinesi operatörü  7  kişi :   84.398,09

            Sürücü 23 kişi                        : 316.923,44

            Toplam işçilik maliyeti           : 1.159.181,93

            % 3 dahil 85 personelin giyimi : 2.801,60

            Ara toplam                                : 1.161.983,53

            Firma karı                                : 52,57

            Olmak üzere 1.162.036,10 TL teklif sunulduğu görülmüştür.

            Giyim (85 adet askılı tulum, 85 adet ayakkabı, 85 adet baret) bedeline ilişkin olarak Gaye Dikim Evi – Embiya Yılmaz’dan alınmış (2.720 TL’lik) 18.04.2012 tarihli proforma fatura sunulmuş olup, belgede, firmanın kaşesi ve imza ile TÜRMOB kaşesi, SMMM kaşesi ve imzası, SMMM’nin,

“ ‘Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.’ veya ‘Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.’”

şeklindeki beyanı bulunmaktadır.

Açıklama kapsamında Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmamıştır. Proforma fatura üzerindeki meslek mensubu beyanından açıklamanın maliyete mi satışa mı ilişkin olarak yapıldığı anlaşılamamaktadır. Bu nedenle ilgili tutanakların idarece istenilip incelenerek karar alınmasının mevzuata uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

– Aşar Temizlik Güvenlik İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 1.159.413,20 TL’lik teklif fiyatına ilişkin açıklamalarına ilişkin olarak idarece; “aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu EK-0.7 Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15 maddesine uygun şekilde imzalanıp kaşelenmediği tespit edilmiş ve açıklaması yeterli görülmediği” belirtilmiş ve istekli değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İsteklinin açıklamaları incelendiğinde;

İş makinesi operatörü 55 kişi : 757.860,40

            İş makinesi operatörü  7  kişi :   84.398,09

            Sürücü 23 kişi                        : 316.923,44

            85 personelin giyimi               :        221,00

            Giyimin % 3 sözleşme gideri : 6,63

            Firma kârı                               : 3,64

            Olmak üzere 1.159.413,20 TL teklif sunulduğu görülmüştür.

            Giyim (85 adet askılı tulum, 85 adet ayakkabı, 85 adet baret) bedeline ilişkin olarak EK-0.7 nolu Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, isteklinin imza sirküleri, meslek mensubunun faaliyet belgesi sunulmuştur.

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.” şeklindeki açıklamaları uyarınca tutanağın her sayfasının imzalı ve kaşeli olması gerekirken, sadece son sayfada isteklinin ve SMMM’nin imza ve kaşesinin bulunması nedeniyle idarece açıklamaların uygun görülmemesi yönünde yapılan işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

1. İkinci iddia yönünden aşağıda belirtilen geçerli tekliflerin faaliyet alanı incelendiğinde,

Geçerli teklif sahibi isteklilerin faaliyet alanlarının personel çalıştırmaya dayalı hizmet türlerini de kapsayacak şekilde düzenlendiği, ihale konusu işte benzer işin “Kamu ya da özel sektöre sunulan her türlü personel çalıştırma hizmeti işi.” olarak düzenlendiğive isteklilerin benzer işe uygun iş deneyim belgelerinin bulunduğu dikkate alındığında faaliyet alanına ilişkin olarak herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

1. Üçüncü iddia yönünden herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

          Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin giyim bedeline ilişkin olarak sunduğu proforma faturada beyanı bulunan meslek mensubundan düzenlediği tutanakların idarece istenerek mevzuata uygunluğunun incelenmesi ve buna göre ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca, “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik olarak yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin birinci birinci iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde, idarece aşırı düşük açıklamaları uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Galaksi Bilgisayar-Hasan CULA’nınaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim için teklif etmiş olduğu bedeli tevsiken Eymen Kurumsal Hizmetler tarafından düzenlenerek verilen 17.04.2012 tarihli proforma faturada; bir adet askılı tulum için 0,02 TL, bir adet ayakkabı için 0,02 TL ve bir adet baret için 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, bu açıklamaya ilişkin sunulan proforma fatura ile eki maliyet /satış tespit tutanağının belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının Tebliğ açıklamalarına uygun olduğunun anlaşılmasına rağmen, proformada giyime ilişkin öngörülen birim satış tutarlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığından anılan isteklinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “Düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.