Aşırı düşük açıklamasında sunulan proforma faturada, fiyatların belirli bir süre için geçerli olacağının belirtilmesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir mi (KİK)

            Elazığ İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 04.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “11. Grup Kovancılar Avlağı, Aş. Mirahmet, Durmuşlar, Göçmezler, Gökçedal, Karasungur, Kayalık, Soğukpınar, Yoncalıbayır ve Yk. Kanatlı Köyleri Afet Konutları Yapımı (23 Adet)” ihalesine ilişkin olarak Fantastik Turz. Kuyumculuk İnş. İml. Tic. Ve San. Ltd. Şti. – Kayataş Müh. Nak. İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 10.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince  23.10.2012 tarih ve 35392 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2012/3916 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; teklif bedeli sınır değerin altında kalan Bil-Yap İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında tüm iş kalemlerine ait analizlerin sunulmadığı, sunulan analizlerin idarece ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun olmadığı, proforma faturaların eksik ve opsiyonel olduğu, analizlerde yer alan saatlik işçilik ücretlerinin 2012 yılı için belirlenen saatlik brüt asgari ücretin altında olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 maddesinde proforma faturaların altında üretici ve satıcı için ayrı ayrı belirlenen ibarelerin yer alması gerektiği ancak ilgili firmanın üretici ve satıcı proforma faturalarının altında bu ibarelere yer vermediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 6 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 1.988.352,52 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen Bil-Yap İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu istekli tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunması sonucunda 12.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmüne yer verilmiştir.

İlan tarihinde (11.06.2012) yürüklükte bulunan (20.08.2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe giren) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yapım işleri ihalelerine mahsus olmak üzere, anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında idarelerce uyulması gerekli kurallar tayin edilmiş ve istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasında kullanılabilecek yöntemler belirlenmiştir. Söz konusu maddenin aşağıda yer verilen alt maddelerinde şu açıklamalara yer verilmiştir:

“…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…”

İdarece gerçekleştirilen işlemlerin başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda ve yukarıda yer verilen mevzuat bölümleri ışığında incelenmesi neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmaktadır:

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet eki belgelerden ve ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının eklerinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1. maddesine göre “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının ihale komisyonunca Çizelge 1’de yer aldığı şekilde belirlendiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5. maddesi uyarınca isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları ve bu durumda hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde analiz düzenleme zorunluluğu ortadan kaldırılmakta ve 45.1.7. maddesi uyarınca da istekliler tarafından inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan iş kalemleri/iş grupları için analiz sunulması yerine malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılabilmesi imkanı getirilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Çizelge 1’de belirtilen iş kalemleri içerisinde 18.241/A, 19.055/BA, 27.501/A, 27.531/A, 27.535/A, ÖZEL.İ1 ve ÖZEL.İ3 poz numaralı iş kalemleri haricindeki iş kalemleri için anılan istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı İnşaat ve Tesisat Analiz ve kâr hariç birim fiyatları üzerine kendi belirlediği %3 kâr oranı eklenmek suretiyle oluşturulan birim fiyatların kullanıldığı ve buna ilişkin olarak da açıklama kapsamında yine anılan Tebliğin 45.1.5. maddesine uygun olarak Çizelge 2’te yer alan listenin sunulduğu görülmektedir.

Öte yandan, Çizelge 1’de belirtilen iş kalemlerinden 18.241/A, 19.055/BA, 27.501/A, 27.531/A, 27.535/A, ÖZEL.İ1 ve ÖZEL.İ3 poz numaralı iş kalemleri için, ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilen, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak idarece hazırlanmış analiz formatlarına (Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.4. maddesinde yer alan, anahtar teslimi götürü bedel işlerde ihale dokümanında isteklilere verilecek analiz formatlarında her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer alması istenilen “malzeme, işçilik, makine ve varsa nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb. gibi” sadece girdi cinslerinin belirleneceği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmeyeceği yönündeki açıklamaya aykırı şekilde anılan iş kalemlerine ilişkin olarak idarece ihale dokümanında verilen analiz formatlarında yalnızca girdi cinsleri belirtilmesi gerekirken analiz girdilerinin tek tek analizde yer aldığı ve bu girdilerin miktarlarının da ayrı ayrı belirtildiği tespit edilmiştir. Ancak, somut ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak açıklama sunulduğu tespiti yapıldığından, söz konusu aykırılığın sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.) uygun analizlerin sunulduğu ve bu analizlerden 18.241/A, 19.055/BA, 27.501/A, 27.531/A, 27.535/A poz numaralı iş kalemlerine ait olan analizlerde analiz girdileri için yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı İnşaat ve Tesisat Analiz birim fiyatlarının kullanıldığı, ÖZEL.İ1 ve ÖZEL.İ3 poz numaralı analizlerde ise analiz girdilerine ait olarak proforma faturalar ile açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu birim fiyatlar Çizelge 2’de görülmekte olup, ÖZEL.İ1 poz numaralı iş kalemi için malzeme ve işçilik bedellerinin (nakliye dahil) Tuna Orman Ürünleri İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından Bil-Yap İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ne hitaben 18.09.2012 tarihinde düzenlenmiş proforma fatura ile açıklandığı; bahsedilen proforma fatura üzerinde Tuna Orman Ürünleri İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. ne ait kaşe ve imzanın bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1. maddesine uygun şekilde proforma faturanın serbest muhasebeci mali müşavir Ali Burakgazi tarafından imzalandığı, iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği ve anılan Tebliğ maddesinde satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde proforma fatura üzerinde bulunması öngörülen ibareye yer verildiği, söz konusu proforma fatura üzerinde ayrıca “fiyat teklif opsiyon süresi 30 gündür” ibaresinin de yer aldığı ancak hem Kamu İhale Genel Tebliğinde proforma faturaların opsiyonel olarak düzenlenemeyeceğine yönelik bir açıklama bulunmaması, hem de proforma fatura istenmesinde amacın istekli tarafından öngörülen fiyatın piyasadan temin edilebilir olup olmadığının tespiti olduğu hususları dikkate alındığında anılan proformanın opsiyonel olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırılık oluşturmadığı,

ÖZEL.İ3 poz numaralı iş kalemi için ise malzeme ve işçilik bedellerinin (nakliye dahil) Baylas Doğrama ve Mobilya Atölyesi tarafından Bil-Yap İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ne hitaben 18.09.2012 tarihinde düzenlenmiş proforma fatura ile açıklandığı; bahsedilen proforma fatura üzerinde Baylas Doğrama ve Mobilya Atölyesi’ne ait kaşe ve imzanın bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1. maddesine uygun şekilde proforma faturanın serbest muhasebeci mali müşavir Ali Burakgazi tarafından imzalandığı, iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği ve anılan Tebliğ maddesinde satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde proforma fatura üzerinde bulunması öngörülen ibareye yer verildiği. söz konusu proforma fatura üzerinde ayrıca “fiyat teklif opsiyon süresi 30 gündür” ibaresinin de yer aldığı ancak hem Kamu İhale Genel Tebliğinde proforma faturaların opsiyonel olarak düzenlenemeyeceğine yönelik bir açıklama bulunmaması, hem de proforma fatura istenmesinde amacın istekli tarafından öngörülen fiyatın piyasadan temin edilebilir olup olmadığının tespiti olduğu hususları dikkate alındığında anılan proformanın opsiyonel olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırılık oluşturmadığı anlaşılmıştır.

Çizelge 1. İdarece belirlenen açıklama istenecek iş kalemleri listesi.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ayrıca, teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. maddesinin (a) alt bendine uygun olarak iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerinin sunulduğu görülmektedir.

Yukarıda belirtildiği şekilde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesine uygun olarak yapıldığı tespit edilen açıklamalara ilave olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan toplam maliyet icmali incelendiğinde inşaat imalatları için toplam 1.807.117,10 TL, mekanik tesisat imalatları için toplam 10.376,97 TL, elektrik tesisatı imalatları için toplam 121,90 TL, tek konutluk müstakil fosseptik için toplam 35.263,24 TL ve toplu yerleşim alanları ilave imalatları için toplam 7.120,79 TL gider hesaplandığı ve yukarıda yer alan tüm tutarların toplamı olarak 1.860.000,00 TL’lik teklif bedeline ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Çizelge 2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan birim fiyat listesi.

Diğer taraftan, Çizelge 1’de görüldüğü üzere, açıklama istenen iş kalemlerinden bazıları ile ilgili olarak yaklaşık maliyet hazırlanması aşamasında belirlenen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen miktarlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmektedir. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan belirsizlik de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerektiği, öte yandan uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir düzeyden yüksek olmaması gerektiği, başvuru konusu durumda bazı iş kalemleri için söz konusu farklılıkların idare lehine bazıları için ise idare aleyhine bulunduğu, idare aleyhine olanlarda %10’un üzerinde farklılıkların bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.