Hizmet işlerine ilişkin olarak ihalenin, aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın en düşük teklif verene bırakılması mümkün müdür (KİK)

Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 16.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı Ortaöğretim Öğrencileri İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi (133 Araç ile 180 İş Günü Süreyle, 1820 Öğrencinin 93 Yerleşim Biriminden 4 Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına Taşıma İşi)” ihalesine ilişkin olarak Umaylar İnş. Taş. Tur. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.08.2014 tarih ve 27811 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2014/2555-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında araç kira giderinin hiçbir şekilde belgelendirilemeyeceği, işçilik, lastik, işçi sağlığı ve güvenliği, muayene ve yakıt giderlerinin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,           

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,           

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,           

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

          (2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “Taşımalı Ortaöğretim Öğrencileri İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” olduğu, götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 6 geçerli teklif bulunduğu, Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Metinan Nak. İnş. Gıd. Tem. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. ve Servet Güneş olmak üzere 3 isteklinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama sunan Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının uygun bulunarak ihalenin söz konusu isteklinin üzerinde bırakıldığı, açıklama sunan diğer 2 isteklinin açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayan Umaylar İnş. Taş. Tur. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği tespit edilmiştir.

            Başvuruya konu ihaleye ait ihale ilanının “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde “İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır.” düzenlemesine,

            Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır…” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

            Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait ilan ve İdari Şartname düzenlemeleri uyarınca ihalenin Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılması gerektiği açıktır. Bu itibarla, ihaleye teklif veren 3 isteklinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması işleminin yerinde olmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı yönünde inceleme yapılmasının gerekli olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve söz konusu sorgulama sonucunda açıklamaları idarece uygun bulunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmeye alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Metinan Nak. İnş. Gıd. Tem. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. ve Servet Güneş olmak üzere 2 isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.