Hizmete ilişkin fiyatın aşırı düşük açıklamasında, bu hizmetin birim fiyatının en az ne kadar olması gerektiği (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çınar Turz. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Çiçekdağı Sok. No: 9/1 B. Esat GOP / Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Dumlupınar Bulvarı No:252 TOBB Hizmet Binası C Blok Kat:20 06100 Çankaya / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/90453İhale Kayıt Numaralı “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

            T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 09.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çınar Turz. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.11.2014 tarih ve 39224 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2014/3369 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, 09.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak 44 adet doküman satın alındığı ve 23 istekli tarafından teklif sunulduğu,  2 isteklinin teklifinin yeterlik belgeleri teklif dosyasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Geçerli teklif sahibi olan ancak teklifleri sınır değerin altında bulunan Saytem Sağ. Hiz. Otom. Gıda Tem. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti., Andaç Grup İnş. Gıda Nakl. Tem. İlaç. Bil. Yem. Üret. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto Sos. Hiz. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Prizma Sos. Hiz. İnş. Bil. Taş. ve Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., NKS Tem. Gıda Yem. Bil. İşl. Tur. Taş. ve Özel Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Hazar Kömür Taah. Sağ. Tem. Gıda Hay. Tur. Nakl. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Genç Ufuklar Dan. Dan. Tem. Gıda Halkla İliş. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Biotem Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., ÇMS İnş. Tem. Akar. Otom. İns. Kay. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Asil Grup Sos. Hiz. Dan. Pey. Tem. Gıda Tic. Ltd. Şti. – Adalı Grup Bil. İşl. Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Pey. Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Gökbey Müt. Müh. İnş. Malz. Dem. Doğ. Tem. İşl. İş. Mak. Pet. Nak. Tah. Tahl. Kim. Mad. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Gürcan Tem. Yem. Güv. Tur. Med. Ger. ve İlaç. Paz. Taş. Tar. ve Orm. Ür. İnş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Ankel İnş. Tem. Med. Bil. Rek. Paz. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti., Ertuğrul Sos. Hiz. Bil. İnt. Tem. Nak. İnş. Tic. Ltd. Şti., ZC İnş. Güv. Tur. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çınar Tur. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ve Uyum Sos. Hiz. Bil. İşl. Tek. Hiz. İnş. Tem. Pey. Gıda Taş. ve San. Taah. Tic. Ltd. Şti. – Kayram Sos. Hiz. Tem. Yem. Otom. Med. Sağ. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto Sos. Hiz. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., NKS Tem. Gıda Yem. Bil. İşl. Tur. Taş. ve Özel Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. – Hazar Kömür Taah. Sağ. Tem. Gıda Hay. Tur. Nakl. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Biotem Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti., ÇMS İnş. Tem. Akar. Otom. İns. Kay. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Asil Grup Sos. Hiz. Dan. Pey. Tem. Gıda Tic. Ltd. Şti. – Adalı Grup Bil. İşl. Tek. ve Sos. Hiz. Tem. Taş. İnş. Pey. Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, ZC İnş. Güv. Tur. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., ve Uyum Sos. Hiz. Bil. İşl. Tek. Hiz. İnş. Tem. Pey. Gıda Taş. ve San. Taah. Tic. Ltd. Şti. – Kayram Sos. Hiz. Tem. Yem. Otom. Med. Sağ. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin  aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen süre içerisinde cevap vermedikleri gerekçesiyle  değerlendirme dışı bırakıldığı,

Açıklama sunan diğer isteklilerin tekliflerinin ise idarece uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük geçerli teklif sahibi Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin  “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: GENEL TEMİZLİK HİZMETİ ALIMI

b) Miktarı ve türü:

İşçi Sayısı = 205 işçi
Temizlik Malzemesi = 30 Kalem
Temizlik Ekipmanı = 24 Kalem

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 205 işçi ile 12 ay süresince;
1 ) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ana   Hizmet Binası (Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı No:151 Eskişehir Yolu 9. km Çankaya/ANKARA ),
2 ) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Eğitim Merkezi Hizmet Binası (Balıkhisar Mahallesi Elvan Çayırı Yöresi Köy İçi Küme Evleri No: 792 Akyurt/ANKARA),
3 ) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Blok Ek Hizmet Binası (Anafartalar Cad. No:6 Ulus Altındağ/ANKARA),
4 ) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Eğitim Merkezi Ek Hizmet Binası (İstanbul Cad. No: 24 Ulus Altındağ/ANKARA),
5 ) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Akyurt Arşiv ve Afet Kurtarma Merkezi Hizmet Binası (Güzel Hisar Mahallesi No:304 Akyurt/ANKARA), 6) T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hizmet Binası (G.M.K. Bulvarı No:6 Kızılay/ANKARA), 7) Köpek Eğitim Merkezi Hizmet Binası (Güzelhisar Mahallesi 36. Sokak No:13 Akyurt/ANKARA)

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesinde  “25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuatı gereğince yapılacak her türlü vergi, resim, harç, ulaşım, sigorta vb. giderlerin tamamı teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmemektedir. Personel ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapmayacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İstekli; bu iş için çalıştıracağı her personele 26 gün üzerinden aylık brüt 8,00 TL ( 26 gün X 8,00 TL) yemek ve 26 gün üzerinden aylık brüt 8,00 TL (26 gün X 8,00 TL) yol parası nakdi olarak ödeyecek ve bu bedelleri teklifine dahil edecektir.

            Yemek ve yol bedeli isteklilerce nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

            İhale konusu işte kullanılacak olan; özellikleri, sayıları ve kullanım amaçları teknik şartnamede belirtilen ve yüklenici tarafından karşılanması istenen temizlik malzeme ve ekipman giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

            İstekli tarafından; çalıştırılacak personele, biri yazlık biri kışlık olmak üzere [teknik şartnamede özellikleri belirtilen] 2 takım giyecek ayni olarak verilecektir. Giyecek bedelleri % 4 sözleşme ve genel giderler kapsamında değerlendirilecektir.

            İstekliden; işçiler için idarece hazırlanmış olan ve binaya girişte kullanılan, kimlik kart bedeli olarak sözleşme süresince (sözleşme süresinin bitiminde 31.12.2015′ ten sonra kart bedeli iade edilecektir) bir defaya mahsus olmak üzere her bir işçi için 10,00 TL (OnTürkLirası) tahsil edilecektir.

            25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

            25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için Sigorta İl Müdürlüğünden alınarak yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2,00’dir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin  “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

            Teknik Şartname’nin “Işin Miktari ve Nev’i”  başlıklı birinci maddesinde “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na ait; Ana Hizmet Binası (Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı No:151 (Eskişehir Yolu 9. Km.) Çankaya/ANKARA)), Eğitim Merkezi Hizmet Binası (Balıkhisar Mahallesi Elvan Çayırı Yöresi Köy İçi Küme Evleri No: 792 Akyurt/ANKARA), Arşiv ve Afet Kurtarma Merkezi Hizmet Binası (Güzel Hisar Mahallesi No:304 Akyurt/ANKARA), Yüksek Blok Ek Hizmet Binası (Anafartalar Cad. No:6 Ulus Altındağ/ANKARA), Eğitim Merkezi Ek Hizmet Binası (İstanbul Cad. No: 24 Ulus Altındağ/ANKARA), Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hizmet Binası (G.M.K. Bulvarı No:6  Kızılay Çankaya/ANKARA), Köpek Eğitim Merkezi Hizmet Binası (Güzelhisar Mahallesi 36. Sokak No:13 Akyurt/ANKARA) adreslerindeki genel temizlik işleri ile bu  binalardaki; ambar, depo,  tuvaletler, çalışma ve toplantı odaları, ve  salonları, konferans salonları, atış poligonu, makam katı avizelerin  periyodik aralıklarla temizlenmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği konusundaki mevzuatlara uymak ve çim biçme işleri ile diğer (çevre) yerlerin temizlik ve temizlikle ilgili taşıma işleri ve yine bu yerlerin  mikrop, bakteri, böcek ve diğer haşaratlara karşı insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde ayda bir ilaçlama (haşereyle mücadele) ve köpek kulübelerinin temizlenmesi işlerinin yaptırılmasıdır. (İlaçlama işi için idare gerek görürse bu işin ehil firmalarca yapılmasını isteyebilecektir. Bu durumda da tüm giderler istekliye ait olacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır. 

Ayrıca Teknik Şartname’de ihale konusu iş kapsamında kullanılacak temizlik malzemesi ve ekipmanının her bir bina bazında ayrıntılı olarak belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmektedir.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen 17.09.2014 tarihli ve 2807599 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında  teklifin aşırı düşük bulunduğu ve verilmiş olan teklife dayanak teşkil eden hususların belgeleriyle birlikte açıklanmasının gerekliliği ifade edilmektedir.

            15.10.2014 tarihli ihale komisyon kararından başvuru sahibi Çınar Tur. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin; “    a)Temizlik Malzemesi ve Ekipmanları ile buz eriticiyi açıklamak üzere sunulan Egemen Org. İnş. Müh. Bakım Onar. Otom. Per. Proje Tem. İlaç. Bil. Yem. Alım Satım San. ve Tic. Ltd. Şti ve Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Tur. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’ne ait proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2 nci maddesinde aşırı düşük olarak tespit edilen teklifleri tevsik etmek üzere sayılan yöntemler arasında yer almaması,

b)Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5)’nda faraş fırça takımının bulunmaması,

c)Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5)’nda Mekanik Ovma Tozu (kremi) yerine “Mineralli Sıvı Ovma 1 kg” ibaresinin bulunması,

d)Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5)’nda Teleskopik Uzatma Sap yerine “Teleskop 4 metre” ibaresinin bulunması,

e)Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5)’nda Sıvı Sabun Genel Temizlik Konsantre yerine “Sıvı Genel Temizlik Fresh” ibaresinin bulunması,

f)Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine aykırı olarak teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmaması”  olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Çınar Tur. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.09.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 205 kişilik temizlik personeli maliyeti için 4.823.789,40 TL, temizlik malzemesi maliyeti olarak 15.652,40 TL, temizlik ekipman maliyeti olarak 42.293,00 TL, benzin ve motorin maliyeti olarak 4.087,60 TL, haşere ilaç maliyeti olarak ise 16.963,00 TL olmak üzere toplam 4.902.785,40 TL bedel öngördüğü ve bunlara ilişkin olarak tevsik edici belgeleri sunduğu anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından temizlik malzemesi ve ekipmanları için Egemen Org. İnş.  Müh. Bak. On. Oto. Per. Prj. Tem. İlaç. Billg. Al. Sat. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 08.09.2014 tarih ve 1 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresi yazılarak onaylanmış  08.09.2014 tarihli  proforma fatura başlıklı iki adet belge ile açıklama yaptığı, ekinde ise 2014 yılı ikinci dönemine ilişkin Ek-O.5 Maliyet Tespit  Tutanağı’nın sunulduğu; buz eritici için ise Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 16.09.2014 tarih ve 23 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresi yazılarak onaylanmış  16.09.2014 tarihli  proforma fatura başlıklı belge ile açıklama yaptığı, ekinde ise 2014 yılı ikinci dönemine ilişkin Ek-O.5 Maliyet Tespit  Tutanağı’nın sunulduğu tespit edilmiştir.

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde  “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.   

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.          

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamalarından aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflere ilişkin olarak  istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması gerektiği, fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği, bu tespitin ise (Ek-O.5) maliyet tespit tutanağı kullanılarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.  Başvuru sahibi tarafından ise ihale konusu işte kullanılacak malzeme ve ekipmana ilişkin olarak üçüncü kişilerden alınan proforma fatura ile açıklama yapıldığı görülmektedir.

Proforma faturanın, bir mal ya da mamulün hangi fiyat, bedel ve şartlarla satılabileceğini gösteren teklifname niteliğindeki ticari bir mektup olduğu ve netice itibariyle bir fiyat teklifi olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu  proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılabilecek belgeler arasında sayılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden birisi  olarak, “Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine aykırı olarak teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmaması” olarak belirtilmekte ise de www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinde yapılan sorgulama neticesinde 24.05.2011  tarih ve 7821 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyet amacı ve konuları arasında “her türlü kamu kurum ve kuruluşları ile özel kişi ve kuruluşlara  ait  binaların çevre temizleme, haşere, sürüngen ve kemirgen kontrolü ve ilaçlama dezenfekte hizmetlerini yapmak  ve yaptırmak, temizlik malzemesi ve ekipmanlar ile personelin temini ve çalıştırılması” bulunduğu,  14.04.2014  tarih ve 8549 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden ise Egemen Org. İnş.  Müh. Bak. On. Oto. Per. Prj. Tem. İlaç. Billg. Al. Sat. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyet amacı ve konuları arasında “bina temizlik ve ilaçlama”  işleri bulunduğu devamında ise “konusu ile ilgili hammadde, yan madde, yan mamul ve mamul maddeleri satın alabileceği ithal, ihraç, ve sair suretle tedarik edebileceği, bunları kısmen veya tamamen işletebileceği” nin ve “şirket konusu ile ilgili mamullerin depolanması, nakli, satışı için gerekli her türlü makine tesisat, nakil vasıtaları, cihaz alet ve edevat, ve sair menkul malları ve hakları satın alabileceği veya satabileceği…” nin belirtildiği dolayısıyla bu iki şirketin de ihale konusu alanda faaliyet gösterdikleri anlaşıldığından, başvuru sahibinin  aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında temizlik malzeme ve ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunmuş olduğu proforma faturaların teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadıkları gerekçesiyle de  değerlendirme dışı bırakılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Temizlik malzeme ve ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturalardaki “Faraş fırça takımı”, “Mekanik Ovma Tozu (kremi)”, “Teleskopik Uzatma Sapı”,  “Sıvı Sabun Genel Temizlik Konsantre” ürünlerinin karşılığı olarak (Ek-O.5) Maliyet Tespit Tutanağında sırasıyla “Plastik saplı faraşlı süpürge”  “Mineralli Sıvı Ovma 1 kg”, “Teleskop 4 metre”  “Sıvı Genel Temizlik Fresh” ürünlerine yer verildiği  tespit edilmiştir. İdarece Teknik Şartname’de belirlenen temizlik malzeme ve ekipmanları ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturalardaki temizlik malzeme ve ekipmanlarının birbirinden farklı niteliklere sahip ürünler olduğu, ayrıca idarece şikayet başvurusuna verilen cevap dikkate alındığında isteklice teklif edilen temizlik malzeme ve ekipmanlarının Teknik Şartname’de belirtilen temizlik malzeme ve ekipmanlarına karşılık gelmeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu hususa ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

      Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

09.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede 44 adet doküman satın alındığı ve 23 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 isteklinin teklifinin yeterlik belgeleri teklif dosyasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifleri sınır değerin altında olan 17 istekliden den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 6 isteklinin açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle, açıklamada bulunan diğer 11 isteklinin açıklamasının ise uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük geçerli teklif sahibi Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, Anege İletişim Gıda Turizm Temz. İnş. Hizm. Pazarl. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihale personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı işi olup, Teknik Şartname’nin “İşin Miktari ve Nev’i” başlıklı birinci maddesinde ihale konusu işin nerede yapılacağı ve kapsamı, ayrıca Teknik Şartname’de ihale konusu iş kapsamında kullanılacak temizlik malzemesi ve ekipmanının her bir bina bazında ayrıntılı olarak belirtilmiş, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, “Sınır değer” başlıklı 33 üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama isteneceği düzenlenmiştir.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olduğundan başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazıda, teklifin aşırı düşük bulunduğu ve verilmiş olan teklife dayanak teşkil eden hususların belgeleriyle birlikte açıklanması gerektiği ifade edilmektedir.

            İhale komisyonu kararında,

            a) Temizlik Malzemesi ve Ekipmanları ile buz eriticiyi açıklamak üzere sunulan Egemen Org. İnş. Müh. Bakım Onar. Otom. Per. Proje Tem. İlaç. Bil. Yem. Alım Satım San. ve Tic. Ltd. Şti ve Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Tur. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’ne ait proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2 nci maddesinde aşırı düşük olarak tespit edilen teklifleri tevsik etmek üzere sayılan yöntemler arasında yer almaması,

            b). Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-0.5)’nda faraş fırça takımının bulunmaması,

            c). Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-0.5)’nda Mekanik Ovma Tozu (kremi) yerine “Mineralli Sıvı Ovma 1 kg” ibaresinin bulunması,

            d). Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-0.5)’nda Teleskopik Uzatma Sap yerine “Teleskop 4 metre” ibaresinin bulunması,

            e). Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-0.5)’nda Sıvı Sabun Genel Temizlik Konsantre yerine “Sıvı Genel Temizlik Fresh” ibaresinin bulunması,

            f). Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine aykırı olarak teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmaması,

            hususları başvuru sahibinin aşırı düşün teklif açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilmiştir.

Başvuru sahibi Çınar Tur. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.09.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklamalarıkapsamında 205 kişilik temizlik personeli maliyeti için 4.823.789,40 TL, temizlik malzemesi maliyeti olarak 15.652,40 TL, temizlik ekipman maliyeti olarak 42.293,00 TL, benzin ve motorin maliyeti olarak 4.087,60 TL, haşere ilaç maliyeti olarak ise 16.963,00 TL olmak üzere toplam 4.902.785,40 TL bedel öngördüğü ve bunlara ilişkin olarak tevsik edici belgeleri sunduğu anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından temizlik malzemesi ve ekipmanları için Egemen Org. inş. Müh. Bak. On. Oto. Per. Prj. Tem. İlaç. Billg. Al. Sat. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 08.09.2014 tarih ve 1 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresi ile birlikte onaylanmış 08.09.2014 tarihli proforma fatura başlıklı iki adet belge ile açıklama yaptığı, ekinde ise 2014 yılı 2. Dönemine ilişkin Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı’nın sunulduğu; buz eritici için ise Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. inş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 16.09.2014 tarih ve 23 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresi ile birlikte onaylanmış 16.09.2014 tarihli proforma fatura başlıklı belge ile açıklama yaptığı, ekinde ise 2014 yılı 2. Dönemine ilişkin Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı’nın sunulduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde, aşırı düşük teklifin nasıl belirleneceği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilip istenilmeyeceği, istenilmesi halinde açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen açıklamalardan aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflere ilişkin olarak istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması gerektiği, fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği, bu tespitin ise (Ek-0.5) maliyet tespit tutanağı kullanılarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından ise ihale konusu işte kullanılacak malzeme ve ekipmana ilişkin olarak üçüncü kişilerden alınan proforma fatura ile açıklama yapıldığı görülmektedir.

Proforma faturanın, bir mal yada mamulün hangi fiyat, bedel ve şartlarla satılabileceğini gösteren teklifname niteliğindeki ticari bir mektup olduğu ve netice itibariyle bir fiyat teklifi olduğu dikkate alındığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2 ‘nci maddesinde yer verilen fiyat teklifi ifadesinin proforma faturaları da kapsayan üst bir kavram olduğu sonucuna varılabilecektir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu proforma faturaların Kamu ihale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılabilecek belgeler arasında sayılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Ayrıca idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden birisi olarak, “Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine aykırı olarak teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmaması” olarak belirtilmekte ise de www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinde yapılan sorgulama neticesinde 24.05.2011 tarih ve 7821 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyet amacı ve konuları arasında “her türlü kamu kurum ve kuruluşları ile özel kişi ve kuruluşlara ait binaların çevre temizleme, haşere, sürüngen ve kemirgen kontrolü ve ilaçlama dezenfekte hizmetlerini yapmak ve yaptırmak, temizlik malzemesi ve ekipmanlar ile personelin temini ve çalıştırılması” ifadesinin bulunduğu, 14.04.2014 tarih ve 8549 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nden ise Egemen Org. İnş. Müh. Bak. On. Oto. Per. Prj. Tem. İlaç. Billg. Al. Sat. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyet amacı ve konuları arasında “bina temizlik ve ilaçlama” işleri bulunduğu devamında ise “konusu ile ilgili hammadde, yan madde, yan mamul ve mamul maddeleri satın alabileceği ithal, ihraç, ve sair suretle tedarik edebileceği, bunları kısmen veya tamamen işletebileceği ve şirket konusu ile ilgili mamullerin depolanması, nakli, satışı için gerekli her türlü makine tesisat, nakil vasıtaları, cihaz alet ve edevat, ve sair menkul malları ve hakları satın alabileceği veya satabileceği…” ifadesinin belirtildiği, dolayısıyla bu iki şirketin de ihale konusu alanda faaliyet gösterdikleri anlaşıldığından, ihale komisyonunca başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunmuş olduğu proforma faturaların teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadıkları gerekçesiyle de değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Temizlik Malzeme ve Ekipmanlarını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturalardaki “Faraş fırça takımı”, “Mekanik Ovma Tozu (kremi)”, “Teleskopik Uzatma Sapı”, “Sıvı Sabun Genel Temizlik Konsantre” ürünlerinin karşılığı olarak (Ek-O.5) maliyet tespit tutanağında sırasıyla “Plastik saplı faraşlı süpürge” “Mineralli Sıvı Ovma 1 kg”, “Teleskop 4 metre” “Sıvı Gene) Temizlik Fresh” ürünlerine yer verildiği görülmekle birlikte, birbiri yerine kullanılan kavramların hemen hemen aynı maliyetteki ürünü ifade eder nitelikte olduğu ve birbirleri yerine kullanılabileceği, zaten sözleşme aşamasında ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teknik şartnameye uygun malzeme teslimi zorunluluğunun bulunduğu da dikkate alındığında, bu farklılığın da başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı sonucunu doğurmayacağı değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda ihale komisyonunca uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmadığından teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun başvuru sahibinin iddiasına ilişkin “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.