Hizmet işlerine ilişkin aşırı düşük sorgulamasında, isteklinin açıklamasını satın aldığı mallara dayandırması halinde, durumun hangi belgelerle tevsik olunacağı (KİK)

07.10.2010 tarih ve II.H.28.34.0199/2010-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Gürsu Belediye Başkanlığı tarafından 13.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gintem Katı Atık Yön. Lojs. Kar. Nak. Araç Kir. Kurt. Hizm. Rest. Kon. Aka. Serv. San. Tic. A.Ş.’nin 24.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.09.2010 tarih ve 27409 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalede yaklaşık maliyetin 577.386,24 TL olarak açıklandığı; kıyafet gideri hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin ise 574.761,60 TL olduğu; söz konusu işçilik maliyetinin yaklaşık maliyete oranının % 99,55 olduğu hususunun görüldüğü; söz konusu işe ait idari şartnamede, yol gideri ile ilgili bir tutar öngörülmemiş olması ile yemek ücretini karşılamak amacıyla yüklenici kârı bırakılmaması nedeniyle yaklaşık maliyet hesabının hatalı olduğu hususunun anlaşıldığı; ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklif tutarının yaklaşık maliyetten çıkarılması durumunda, geriye kalan 60,00 TL ile idarece talep edilen kıyafetlerin karşılanmasının mümkün olmadığı; ihale üzerinde bırakılan firmanın, kıyafetle ilgili 120 kalem malzemeyi toplam 60,00 TL’ye tedarik ettiğini mevzuata uygun olarak belgelendiremeyeceği; söz konusu firma tarafından sunulan açıklamanın gerçekleri yansıtmaması sebebiyle söz konusu firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, iddia konusu ihalenin adı; “Katı atıkların toplanması, cadde, sokak, pazaryeri ve parkların süpürülmesi ve yıkanması ve çeşitli belediye hizmetlerinde çalıştırılmak üzere vasıflı ve vasıfsız personel hizmet alımı işi…” şeklinde; ihale konu işin miktarı ve türü ise; “30 adet vasıfsız işçi, 4 adet ağır vasıta ehliyetli şoför hizmeti alımı işi” olarak tanımlanmıştır.

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde; ihale konusu işte çalıştırılacak 4 adet şoföre asgari ücretin % 5’i oranında fazla ödeme yapılacağı, 30 vasıfsız işçiye ise asgari ücret tutarında ödeme yapılacağı; resmi ve dini bayramlar ile yılbaşı günlerinde şoförlerin toplam 40, vasıfsız personelin ise toplam 200 gün çalışacağı; iş süresince şoförlerin 1024 saat, vasıfsız işçilerin ise 5120 saat fazla mesai yapacağı; haftada altı gün, günde 7,5 saat çalışılacağı; 24 personele kişi başı birer adet olmak üzere yazlık işçi pantolonu, kışlık işçi pantolonu, kışlık mont, fosforlu yelek ve çizme verileceği; yol ve yemek giderlerinin idare tarafından karşılanmayacağı ve iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranının % 2,5 olarak belirlendiği düzenlenmiştir. Aynı maddede, yol ve yemek gideri için bir bedel öngörülmemiştir.

Anılan şartnamenin “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde, ihale konusu işin süresinin 16 ay olduğu belirtilmektedir.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan hesap sonucunda, iddia konusu ihalede, kıyafet hariç ve % 3 sözleşme ve genel gider dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 574.761,60 TL olarak tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasında bulunan ihale komisyon kararı ve isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararına göre, iddia konusu ihaleye teklif veren istekliler arasında, teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir istekli bulunmamaktadır. Söz konusu ihaleye katılan beş isteklinin teklif ettiği tutarlar sırasıyla; Lidertem Ltd. Şti.: 574.821,60  TL; M. Selimoğulları Ltd. Şti.: 574.881,60 TL; Saray Ltd. Şti.:575.013,60 TL; Gintem A.Ş. (başvuru sahibi firma): 575.481,60 TL ve Anka Ltd. Şti.:576.232,56 TL şeklindedir. Belirtilen tutarlardan, yukarıda tespit edilen kıyafet gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı olan 574.761,60 TL çıkarıldığında geriye kalan miktarlar sırasıyla; 60,00 TL; 120,00 TL; 252,00 TL; 720,00 TL ve 1.476,96 TL şeklindedir.

            İhale işlem dosyasında bulunan belgelerin incelenmesinden, başvuru sahibi firmanın idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusu öncesinde ihaleye teklif veren herhangi bir firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı görülmektedir.

            Başvuru sahibi firmanın 25.08.2010 tarihinde idare kayıtlarına alındığı anlaşılan 24.08.2010 tarihli şikâyet dilekçesinin ardından, ihale işlem dosyasında bulunan 31.08.2010 tarihli İhale Komisyonu İtiraz Değerlendirme Tutanağı isimli belgede, Gintem A.Ş. firmasının 24.08.2010 tarihli dilekçesine istinaden yapılan inceleme neticesinde, Lidertem Ltd. Şti.’nden teklifi ile ilgili yazılı izahat istendiği belirtilmektedir. İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, adı geçen firma dışında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan başka bir firma bulunmadığı anlaşılmaktadır.

            İhale işlem dosyasında bulunan Yaklaşık Maliyet Tespit Raporu isimli belgede, yaklaşık maliyet hesaplanmasında, işçilik hesaplama modülünden faydalanıldığı ve önceki yıllar göz önünde bulundurularak ortalama fiyat üzerinden yaklaşık maliyetin tespit edildiği belirtilmektedir. Söz konusu rapor ekinde bulunan kıyafet giderleri hesabının yapıldığı belgede, kışlık pantolon, yazlık pantolon, fosforlu yelek, çizme ve mont kalemlerinin her birinin fiyatının tespiti için üçer adet tutarın toplandığı ve ortalamaların alındığı görülmesine karşın, bu tutarların kaynakları, nasıl tespit edildikleri veya hangi yıllara ait oldukları anlaşılamamıştır. Bu hesaba göre, sayılan beş kalem giysi için bulunan toplam tutar kişi başına 109,36 TL, 24 işçi için ise toplam 2.624,64 TL’dir. Bu tutar içinde firma kârı bulunduğuna dair bir açıklama bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye verilen beş teklifin tamamı, firma kârı hariç olarak bulunan yaklaşık maliyetin altında kaldığından, söz konusu ihaleye teklif veren beş isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

            Bu tespit dışında, aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3.  Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.).

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması yer almaktadır.

            Başvuru sahibinin iddiası ve yukarıda belirtilen Tebliğ açıklaması doğrultusunda, ihale uhdesinde bırakılan firmanın 26.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiştir.

İhale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında, maliyet analizi başlıklı bir belge, işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik maliyeti hesapları, stok tespit tutanağı isimli bir belge ve Tuğrul Tekstil firması tarafından ihale üzerinde bırakılan firma adına kesilmiş üç adet satış faturası yer almaktadır. Belirtilen belgeler haricinde başka bir belgeye rastlanmamıştır. 

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında, teklif fiyatının 574.821,60 TL, giyim bedelinin ise 60,00 TL olduğu belirtilmektedir. İki tutar arasındaki fark, başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini vermektedir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 25 inci maddesine ve teknik şartnamenin “Çalıştırılacak personelle ilgili genel hususlar” başlıklı “B” maddesine göre 24 personele kişi başı birer adet olmak üzere yazlık işçi pantolonu, kışlık işçi pantolonu, su geçirmez işçi montu, fosforlu yelek ve çizme verilecektir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif açıklamasında, giyim bedeli olarak 60,00 TL ayrıldığı belirtilmesine karşın, kıyafet kalemlerinin her biri için ne kadar birim fiyat öngörüldüğü açık bir şekilde izah edilmemiştir.

Aynı teklif açıklamasında bulunan SMMM onaylı stok tespit tutanağı isimli belgede, erkek pantolon, fosforlu yelek ve mont kalemleri bulunmaktadır ve her bir kıyafetin birim maliyeti 0,50 TL olarak görülmektedir. Belirtilen kıyafetler dışında, dokümanda talep edilen çizme, bahsi geçen stok tespit tutanağı isimli belgede yer almamaktadır. Çizme, Tuğrul Tekstil tarafından Lidertem Ltd. Şti. adına kesilmiş 31.05.2010 tarihli bir faturada bulunmaktadır. Bu faturalar üzerinde YMM veya SMMM onayları bulunmamasına karşın, ihale işlem dosyasında bulunan ve ihale üzerinde bırakılan firma tarafından ihale komisyonuna hitaben yazılmış bila tarihli başka bir üst yazı ekinde bulunan aynı fatura suretleri üzerinde SMMM onayı bulunmakta ise de bu belgelerin 26.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte idareye sunulup sunulmadığı veya idare kayıtlarına giriş tarihi belirli değildir.

Söz konusu stok tespit tutanağı isimli belgede, kışlık ve yazlık pantolon, mont ve fosforlu yelek için belirtilen birim fiyat 0,50 TL’dir. Alış faturasında yer alan çizme için belirtilen fiyat ise 1,00 TL’dir. Bu fiyatlara göre hesap yapıldığında, 24 kişi için beş parça kıyafetin toplam fiyatı 60,00 TL olmaktadır. Bu durumda, ihale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasına göre, bahsi geçen firma tarafından, kıyafet gideri için % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanmadığı sonucuna varılmaktadır.

Yukarıda alıntılanan Kamu İhale Genel Tebliğinin zikredilen maddelerine göre, personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, asgari işçilik maliyeti hesabına giyim bedeli de dahildir ve giyim bedeli de dikkate alınarak % 3 sözleşme ve genel gider hesap edilmelidir. Bunun dışında, tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılabilir. Bu şekilde bir açıklama yapılması durumunda, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde düzenlenen beyanın söz konusu maddede anlatıldığı şekliyle proforma fatura üzerinde bulunması gerekmektedir. Açıklamanın, isteklinin satın aldığı mallara dayandırılması durumunda ise, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerekmektedir.

Yapılan açıklamalar ışığında, ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından yapılan açıklamada, kıyafet gideri için öngörülen tutara %3 sözleşme ve genel gider oranının ilave edilmediği; isteklinin satın aldığı mallar için Tebliğde belirtilen maliyet tutarı tespit tutanağının sunulmadığı; çizme için proforma fatura bulunmadığı ve sadece alış faturası bulunduğu; 26.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan faturalarda YMM veya SMMM onayı bulunmadığı, söz konusu faturaların onaylı nüshalarının tarihsiz bir üst yazı ekinde bulunduğu tespit edildiğinden, belirtilen hususlar sebebiyle, ihale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından yetersiz olduğu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

Ek olarak, başvuru sahibi firmanın, 17.08.2010 tarihli kesinleşen ihale kararını 18.08.2010 tarihinde elden tebellüğ ettiği; aynı firma tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunun 25.08.2010 tarihinde idare kayıtlarına girdiği; idarece şikâyete verilen 31.08.2010 tarihli cevabın başvuru sahibi firma tarafından 01.09.2010 tarihinde tebellüğ edildiği ve başvuru sahibi firmanın itirazen şikâyet başvurusunun 13.09.2010 tarih ve 27409 sayı ile Kamu İhale Kurumu kayıtlarına girdiği görülmüştür.

İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan belgeler arasında, ihale uhdesinde bırakılan firmanın sözleşmeye davet edildiği yazı ile sözleşme de bulunmaktadır. Sözleşmeye davet yazısının, ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından 14.09.2010 tarihinde tebellüğ edildiği ve sözleşmenin idare ile Lidertem Tem. İnş. Gıda Teks. Ak. Otom. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 14.09.2010 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır.

            Konuyla ilgili olarak, Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin son fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

            İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Karar gereklerinin yerine getirilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikayet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

            Aynı Yönetmeliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “(4) Sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.” hükmü yer almaktadır.

            Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, başvuru sahibi firmanın mevzuatta belirtilen süreler dahilinde idareye ve Kuruma şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak itirazen şikâyet başvurusunun 13.09.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiş olmasına rağmen, idarenin Kurum tarafından yapılacak incelemenin neticesi beklemeksizin mevzuata aykırı olarak 14.09.2010 tarihinde ihale uhdesinde bırakılan firma ile sözleşme imzaladığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu sözleşmenin usulüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

          Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale uhdesinde bırakılan Lidertem Tem. İnş. Gıda Teks. Akary. Otom. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması; M. Selimoğulları İnş. Mad. Otom. Nak. Orman Ürün. Zirai Alet Hayv. Tem. Tah. Tahliye Yemek San. Tic. Ltd. Şti., Saray Tem. Seyyar Tuv. İşl. Org. Nak. ve Serv. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Gintem Katı Atık Yön. Loj. Kargo Nak. Ara. Kir. Kurt. Hiz. Restoran Kon. ve Akar. Serv. San. ve Tic. A.Ş. ve Anka Hizmet Yön. Dan. ve Kurumsal Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.