|
ÖZET: Başvuru, Erciyes Üniversitesinde öğrenim gören bir öğrencinin, Kayseri Erciyes KYK Erkek Öğrenci Yurdu’ndaki internet sorunları ve mobil şebeke erişimindeki sıkıntılarıyla ilgilidir. Öğrenci, internetin yetersizliği nedeniyle ders çalışmakta zorluk çektiğini ve bu durumun sınav döneminde kendisini olumsuz etkilediğini belirtmiştir. Yurt müdürlüğüne ve mobil şebeke sağlayıcılarına yaptığı başvurulardan sonuç alamadığını ifade eden öğrenci, bu sorunların çözülmesini talep etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru üzerine Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan bilgi talep etmiştir. Bakanlık, yurtlarda sunulan internet hizmetinin, öğrenci sayısına ve lokasyonlara göre belirlendiğini, ancak internetin bazen sosyal medya ve diğer amaçlarla aşırı kullanılması nedeniyle kalitesinin düştüğünü belirtmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ise, mobil şebeke hizmet sağlayıcılarının kapsama yükümlülüklerini yerine getirdiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, mobil şebekeden kaynaklanan sorunların incelenemeyeceğine, ancak yurt içindeki internet sorunlarının çözülmesi için Gençlik ve Spor Bakanlığı’na tavsiyede bulunulması gerektiğine karar vermiştir. Bu bağlamda, yurt hizmetleri kapsamında internet erişiminin iyileştirilmesi ve özellikle sınav dönemlerinde kesintisiz hizmet sağlanması için gerekli önlemlerin alınması önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5129-S.24.8096
BAŞVURU NO : 2023/19387
KARAR TARİHİ : 13.05.2024
TAVSİYE KARARI
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Yurt içindeki internet sorunu ile mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza kaydıyla yaptığı şikayet başvurusunda özetle, Erciyes
Üniversitesinde eğitim gördüğünü, Kayseri Erciyes KYK Erkek Öğrenci Yurdu’nda kaldığını, yurdunda internet (Wİ-Fİ) sorunu olduğunu, ayrıca mobil şebeke internetlerinin de çekmediğini, internet olmamasından dolayı ders çalışırken sorun yaşadığını, sınav haftasında ders çalışamadığını, konuyla ilgili defalarca yurt müdürlüğüne müracaat ettiklerini, ancak bir sonuç alamadıklarını, mobil şebeke sorunuyla ilgili de mobil şebeke firmalarına ve yurt müdürlüğüne başvurduklarını, yine bir sonuç alamadıklarını iddia ve ifade ederek yurt içindeki internet sorunu ile mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca, 12.12.2023 tarihli ve sayılı yazı ile
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığından bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Gençlik ve Spor Bakanlığının sayılı yazısı ile Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumu Başkanlığının sayılı yazısı Kurumumuza ulaşmıştır.
2.1. Gençlik ve Spor Bakanlığının cevabi yazısında özetle,
Bakanlık yurtlarında barınan yaklaşık 850.000 öğrenciye gençlik merkezlerinden faydalanan 3.500.000 gence ve olimpiyat hazırlama merkezleri, kamp eğitim merkezleri, sporcu eğitim merkezlerindeki
sporculara, bilgiye rahatlıkla ulaşabilmeleri ve çağın standartlarını yakalayan, entelektüel birikime sahip akademik ve yüksek başarı hedefleyen genç neslin gelişimine katkıda bulunulması amacıyla hızlı, güvenilir, kablosuz ve ücretsiz internet desteğinin verildiği;
Öğrencilerin sınav dönemlerinde sorun yaşanmaması adına yurtlarda barınan öğrencilerin üniversitelerindeki çevrim içi eğitimlere erişimlerinin altyapıları kullanılarak ULAKNET üzerinden sağlandığı; Bakanlığın sunduğu bu hizmetin amacı dışında kullanıldığı ve öğrencilerin sosyal medya kullanımlarının, bilgiye erişimlerinin önüne geçtiği; bunun, verilen hizmetin amacı dışına çıkmasına ve hizmet kalitesinin düşmesine sebep olabildiği; burada sunulan internet hızlarının, yurt öğrenci kapasiteleriyle orantılı olarak lokasyonların kapasitelerine göre belirlenen hızlarda olduğu; ayrıca hizmetin, kullanıcı adı ve şifre kullanılarak sunulduğu; Bakanlık tarafından yürütülen bu proje ile verilen hizmetlerin, tek bir çatı altında sunulduğu ve hizmetin kapsamının, benzeri olmayan, bütünleşik olarak öğrencilere ve gençlere sunulan Avrupa’nın en büyük Wİ-Fİ projesi olduğu;
Bu büyük projenin, Bakanlık ile Türk Telekomünikasyon A.Ş. arasında yapılan sözleşme kapsamında yürütüldüğü; internet hizmetinde oluşan sorunların, ilk seviyede ilgili lokasyonda bulunan projeden sorumlu personel aracılığıyla tespit edildiği; sorunun çözülememesi halinde, arıza kayıtlarını açmaya yetkili il müdürlüğünde teknik bilgi ve donanıma sahip olan il bilişim koordinatör ve sorumlularının devreye girdiği; buranın da çözemediği sorunlarda, Bakanlık olarak projeden sorumlu yöneticilerin Türk
Telekom ile koordinasyonu sağlayarak Türk Telekom saha ekiplerinin soruna çözüm getirdiği; her yıl internet hızlarının iyileştirilmesi amacıyla altyapıda sürekli iyileştirmelerin yapıldığı;
Öğrencilerin yurtlarda bilgiye erişimleri ve eğitimlerine katkı sağlamak amacıyla verilen internet hizmetinin kapsamı dışında kullanılan film ve dizi izleme, çevrim içi oyunlar ile yoğun sosyal medya kullanımıyla zaman zaman internet hizmet kalitesinin düşebildiği, ancak kesilmediği;
Kayseri Erciyes Erkek Öğrenci Yurdu hakkında daha önce yazılan iki yazının bulunduğu; iletilen yavaşlık sorunları incelendiğinde, şikayete ait dönemde yoğun sosyal medya kullanımının olduğunun görüldüğü;
Mobil internet şebekesinden kaynaklı sorun iddiası hakkında il müdürlüklerince ilgili operatörlere durumun iletildiği ve çözümün ilgili operatörlerce sağlandığı;
açıklamalarına yer verilmiştir.
2.2. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının cevabi yazısında özetle,
Mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen işletmecilerin kapsama yükümlülüklerinin, ilgili imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde her bir hizmete özel olarak düzenlendiği; işletmecilerin kapsama yükümlülükleri çerçevesinde mobil elektronik haberleşme hizmeti sunduğu;
İşletmecilerin, imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde, halihazırda 2G hizmetleri için nüfusu
10.000 ve üzeri yerleşim yerleri dahil edilerek Türkiye nüfusunun en az % 90’ını, 3G hizmetleri için nüfusu
1000 ve üzeri yerleşim yerleri dahil olmak üzere tüm il ve ilçe sınırları içinde kalan nüfusu, 4,5G hizmeti
için Türkiye nüfusunun en az % 95’ini ve tüm il ve ilçelerin her birinde nüfusun en az % 90’ını kapsamakla yükümlü olduğu;
Yurdun bulunduğu adres olan Kayseri ili, Melikgazi ilçesine bağlı 24.367 nüfusu olan Köşk Mahallesi’ne ilişkin işletmecilerin taraflarına ilettiği mobil kapsama bilgilerinin,
TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N
Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N
Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N
şeklinde olduğu; başvuruya konu yurtta Wİ-Fİ sorununa da değinilmekle birlikte sorunun kaynağının anlaşılamadığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanunun uygulanmasında; …
e) İdare: Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, mahallî idarelerin bağlı idarelerini, mahallî idare birliklerini, döner sermayeli kuruluşları, kanunlarla kurulan fonları, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüslerini, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı ortaklıklar ve müesseseleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, kamu hizmeti yürüten özel hukuk tüzel kişilerini, …
ifade eder”,
4.2. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
4.3. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
5. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde, “Yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır”,
6. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Gençlik ve
Spor Bakanlığı” başlıklı yedinci bölümünde yer alan;
6.1. “Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü” başlıklı 188’inci maddesinde, “Kredi ve Yurtlar Genel
Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yurt ihtiyacını belirlemek, yurtların her türlü ihtiyacını temin etmek, yurtların sevk ve idaresini yapmak, öğrencilerin iaşe, ibate ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması için yurt alanlarında ilgili düzenlemeleri yapmak,
b) Yurtlarda barınacak öğrencilerin başvuru, değerlendirme, kayıt ve kabulüne ilişkin esasları belirlemek ve uygulamak, yurtlarda kalan öğrencilerin sosyal, sağlık, kültürel ve eğitim ihtiyaçlarını sağlamak ve ilgili kurumlarla işbirliği yapmak…”,
6.2. “Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı” başlıklı 198’inci maddesinde, “Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının
görev ve yetkileri şunlardır:
…
b) Bakanlık teşkilatı, bağlı ve ilgili kuruluşlar ve taşra teşkilatının bilgi işlem ve otomasyon ihtiyacını karşılamak ve işletimini sağlamak, Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek, …
d) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı, ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşme güvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgi teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet iç eğitim almalarını sağlamak…”,
7. 26.11.2012 tarihli ve 2012/4242 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen Ulusal Gençlik ve
Spor Politikası Belgesi’nde, “5. 9. BİLİM VE TEKNOLOJİ
…
POLİTİKALAR
…
4. Gençlerin sıklıkla kullandığı sosyal alanlarda internete erişim imkânlarının arttırılması.
Hedefler
• Gençlerin internet kullanımını uygun olmayan yerlerde öğrenmesini engellemek ve gençlerin tamamının internet hizmetine doğru, güvenli bir şekilde ulaşmasını sağlamak amacıyla gençlik merkezlerinin donanımlarını yükseltmek.
• Gençlerin barınma ve sosyalleşme alanlarında internet erişiminin kesintisiz ve hızlı olmasını sağlamak.
Paydaşlar
Gençlik ve Spor Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Üniversiteler”,
8. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in;
8.1. “Ön incelemenin yapılması” başlıklı 19’uncu maddesinde, “Şikâyet başvurusu, inceleme ve araştırmaya geçilmeden önce ön incelemeye tabi tutulur. Ön incelemede şikâyet başvurusu;
a) Kurumun görev alanına girip girmediği, …
yönlerinden incelenir”,
8.2. “Ön inceleme üzerine yapılacak işlemler ve verilecek kararlar” başlıklı 20’nci maddesinde, “Şikâyet başvurusunun, (e) bendi hariç olmak üzere 19 uncu maddede yer alan şartlardan herhangi birini taşımaması hâlinde incelenemezlik kararı verilir…
Ön inceleme şartlarının bulunmadığının sonradan anlaşılması hâlinde de incelenemezlik veya gönderme kararı verilir”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, işbu kararın 1 numaralı paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verildiği şekilde özetle; Erciyes Üniversitesinde eğitim gördüğünü, Kayseri
Erciyes KYK Erkek Öğrenci Yurdu’nda kaldığını, yurdunda internet (Wİ-Fİ) sorunu olduğunu, ayrıca mobil şebeke internetlerinin de çekmediğini, internet olmamasından dolayı ders çalışırken sorun yaşadığını, sınav haftasında ders çalışamadığını, iddia ve ifade ederek yurt içindeki internet sorunu ile mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesini talep etmektedir.
11. Başvurunun inceleme-araştırma aşamasında Kurumumuzca inceleme ve araştırma yapılmış olan
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Gençlik ve Spor Bakanlığı ilettiği cevabi yazıda, yurtlarda sunulan internet hızlarının, yurt öğrenci kapasiteleriyle orantılı olarak lokasyonların kapasitelerine göre belirlenen hızlarda olduğu; öğrencilerin sınav dönemlerinde sorun yaşanmaması adına yurtlarda barınan öğrencilerin üniversitelerindeki çevrim içi eğitimlere erişimlerinin altyapıları kullanılarak ULAKNET üzerinden sağlandığı; Bakanlığın sunduğu bu hizmetin amacı dışında kullanıldığı; öğrencilerin yurtlarda bilgiye erişimleri ve eğitimlerine katkı sağlamak amacıyla verilen internet hizmetinin kapsamı dışında kullanılan film ve dizi izleme, çevrim içi oyunlar ile yoğun sosyal medya kullanımıyla zaman zaman internet hizmet kalitesinin düşebildiği, ancak kesilmediği; Kayseri Erciyes Erkek Öğrenci Yurdu hakkında daha önce yazılan iki yazının bulunduğu; iletilen yavaşlık sorunları incelendiğinde, şikayete ait dönemde yoğun sosyal medya kullanımının olduğunun görüldüğü kaydedilmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ise, Kurumumuza gönderdiği yazıda, işletmecilerin, imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde, halihazırda 2G hizmetleri için nüfusu 10.000 ve üzeri yerleşim yerleri dahil edilerek Türkiye nüfusunun en
az % 90’ını, 3G hizmetleri için nüfusu 1000 ve üzeri yerleşim yerleri dahil olmak üzere tüm il ve ilçe sınırları içinde kalan nüfusu, 4,5G hizmeti için Türkiye nüfusunun en az % 95’ini ve tüm il ve ilçelerin her birinde nüfusun en az % 90’ını kapsamakla yükümlü olduğu; yurdun bulunduğu adres olan Kayseri ili, Melikgazi ilçesine bağlı 24.367 nüfusu olan Köşk Mahallesi’ne ilişkin işletmecilerin taraflarına ilettiği mobil kapsama bilgilerinin, TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N; Turkcell İletişim
Hizmetleri A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N; Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.: 2N, 3N ve 4.5N şeklinde olduğu bilgisi paylaşılmıştır.
12. Başvuruya konu taleplerden biri, “mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesi”dir. Ancak
Kurumumuzun denetleme yapabilmesi için idare tarafından tesis edilen ve hukuka uygunluk denetimi yapılabilecek olan idarenin bir işlem, eylem, tutum ya da davranışının varlığı zorunludur. Somut olayda ise, Kayseri Erciyes KYK Erkek Öğrenci Yurdu’nda kalan başvuran, mobil şebeke internetlerinin çekmediğini iddia etmekte ve bundan kaynaklı sorunun çözümünü talep etmektedir. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanunu uyarınca, Kurumumuzun görevi, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmaktır. Sözleşme koşullarına ilişkin özel hukuk bağlamında abonelik işlemleri hakkındaki mobil iletişimin kalitesi ve sunumuna yönelik talepler Kurumumuzun görev ve yetki alanı dışındadır. Bu kapsamda, abonelik işlemlerinden kaynaklı ve Kurumun görev alanı dışında kalan bahse konu talebin, Kurumumuzca incelenmesine imkan bulunmamaktadır.
13. Başvuranın Kurumumuza ilettiği diğer talebi ise, “Kayseri Erciyes KYK Erkek Öğrenci Yurdu’ndaki internet sorununun çözülmesi”dir. Bu kapsamda, hem 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri
Kanunu hem de 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin
“Gençlik ve Spor Bakanlığı” başlıklı yedinci bölümü dikkate alındığında, yükseköğrenim öğrencilerine yönelik sunulan yurt hizmetinde asıl olanın, barınma ve yeme-içme ihtiyaçlarının karşılanması olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, 351 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde, “öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmak” amacı belirtilmekte ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin yedinci bölümünde
Gençlik ve Spor Bakanlığının hizmet birimi olan Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görevleri arasında
“öğrencilerin iaşe, ibate ve sosyal ihtiyaçlarını karşılama” ile “yurtlarda kalan öğrencilerin sosyal, sağlık, kültürel ve eğitim ihtiyaçlarını sağlama”ya yer verilmektedir. Bir başka deyişle, yükseköğrenim öğrencilerine sunulan yurt hizmeti, klasik anlamda barınma ve yeme-içme imkanının sunulduğu bir hizmetin ötesinde öğrencilerin eğitsel, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanmasını da öngörmektedir.
Bu yönüyle, yükseköğrenim öğrencilerinin faydalandıkları yurt hizmetinin kapsamında, söz konusu ihtiyaçların giderilmesine dönük faaliyetlerin bulunması tabiidir. Nitekim yurtlarda kalan öğrencilerin kullanımına sunulan “internet erişimi” de bu bağlamda hem öğrencilerin eğitim-öğretim süreçleri hem de kültürel-sosyal gelişimleri bakımından kayda değer bir konumdadır. Zira internet erişimi, günümüzde akademik eğitim-öğretimin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Özellikle uzaktan eğitim ve sınav yönteminin yükseköğrenimde benimsenebilmesi ve ulusal-uluslararası düzeyde çeşitli kaynaklara erişim kolaylığı sağlaması karşısında internet erişimi, öğrencilerin öğretim süreçlerini doğrudan etkilemektedir.
Ayrıca teknolojideki gelişimi yakından takip eden ve bunu gündelik yaşamına aktaran toplumsal kesimin çoğunluğunu gençlerin oluşturması, onların maddi ve manevi varlıklarının şekillenmesinde ve gelişiminde bilişim dünyası ile internet imkanını önemli hale getirmektedir.
14. Bu kapsamda, idare, yurtlarında barınan yaklaşık 850.000 öğrenciye, bilgiye erişimleri ve eğitimlerine katkı sağlamak amacıyla hızlı, güvenilir, kablosuz ve ücretsiz internet hizmeti vermekte, öğrencilerin sınav dönemlerinde sorun yaşanmaması adına yurtlarda barınan öğrencilerin üniversitelerindeki çevrim içi eğitimlere erişimlerini ULAKNET üzerinden sağlamakta ve zaman zaman internet hizmet kalitesi düşse
dahi söz konusu imkanı kesilmeden sunmaktadır. Başvuruda ise, başvuranın, yurdunda internet (Wİ-Fİ)
sorunu olduğu, internet olmamasından dolayı ders çalışırken sorun yaşadığı, sınav haftasında ders çalışamadığı, konuyla ilgili defalarca yurt müdürlüğüne müracaat edildiği, ancak bir sonuç alınamadığı iddia edilmektedir. Buna karşılık idare, başvuruya konu yurtla ilgili daha önce yazılan iki yazının bulunduğu; iletilen yavaşlık sorunları incelendiğinde, şikayete ait dönemde yoğun sosyal medya kullanımının olduğu bilgisini paylaşmaktadır. Ayrıca idare, öğrencilerin yurtlarda bilgiye erişimleri ve eğitimlerine katkı sağlamak amacıyla verilen internet hizmetinin kapsamı dışında kullanılarak film ve dizi izleme, çevrim içi oyunlar ile yoğun sosyal medya kullanımına konu olduğunu da belirtmektedir. Bu bağlamda, yurt hizmeti kapsamında sunulan internet imkanının, asıl olarak öğrencilerin eğitimöğretim ihtiyaçlarının karşılanmasına özgülenmesi tabiidir. Özellikle söz konusu imkanın, yükseköğrenim kurumlarının sınav dönemlerinde sorunsuz surette öğrencilere sunulması gerekmektedir.
Ancak yükseköğrenim gören ve çoğunluğunun yaş aralığı 18-22 olan bir öğrenci grubunun, sosyal ve kültürel gereksinimleri doğrultusunda internet imkanını kullanmalarının hayatın olağan akışının bir gereği olduğu da gözden kaçırılmamalıdır. İnternet imkanı, eğitim-öğretim faaliyetleri yönünde kullanılabileceği gibi temel hak ve hürriyetlerin korunması kaydı ve belli usul-esaslar dairesinde sosyal ve kültürel etkileşimi sağlayıcı şekilde öğrencilerin hizmetine sunulabilecektir. Bu bakımdan, yurtlarda kalan yükseköğrenim öğrencilerinin internet imkanından faydalanması sırasında farklı kullanım alanlarının olabileceği öngörüsüyle tedbirler alınması ve yaşanabilecek olumsuzlukların en aza indirilmesi önem taşımaktadır.
Kaldı ki 2012/4242 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen ve yürürlükte olan “Ulusal Gençlik ve
Spor Politikası Belgesi”nin, “BİLİM VE TEKNOLOJİ” başlığı altındaki “Gençlerin sıklıkla kullandığı sosyal alanlarda internete erişim imkânlarının arttırılması” politikası bağlamındaki hedeflerden biri, “Gençlerin barınma ve sosyalleşme alanlarında internet erişiminin kesintisiz ve hızlı olmasını sağlamak” şeklinde belirlenmiş olup söz konusu hedefin paydaşı olarak başvuruya muhatap “Gençlik ve Spor
Bakanlığı” gösterilmiştir.
15. Nitekim Kurumumuza “sınırsız ve yüksek hızda internet hizmeti verilmesi talebi”yle gelen bir başka başvuru (Başvuru No : 2023/19387 2022/888) hakkında verilen 30.09.2022 tarihli Tavsiye Kararı’nda da “İlgili idarenin öğrencilerin desteklenmesi ve yurtlarda kalan öğrencilerin sosyal, sağlık, kültürel ve eğitim ihtiyaçlarını sağlanması görevleri kapsamında kota uygulaması sonrası düşürülmüş internet hızının artırılması ve uzun vadede adil kullanım kotasının kaldırılması gerektiği ve İdarenin amacının öğrencilerin yüksek öğrenimini kolaylaştırmak olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin işleminde hukuka uygunluk tespit edilememiştir” değerlendirmesiyle Gençlik ve Spor Bakanlığına bütçe imkânları dikkate alınarak ve faydalı kullanım amaçları (üniversite ve kütüphane vb. altyapılı siteler) belirlenerek bu koşullarda yurtlarda kullanılan internet imkanının kotasının azalmaması ve hız sınırının düşmemesi yönünde çalışmalar yapılması hususunda öneride bulunulmuştur. İdare bu karara yönelik sayılı cevabında, “…kotanın azalmaması ve hız sınırının düşmemesi yönünde çalışmalar yapılacaktır” ifadeleriyle olumlu bir yaklaşım sergilemiştir.
16. Yukarıda yapılan tüm açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ile birlikte değerlendirildiğinde, başvuruda yer alan “mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesi” talebinin, abonelik işlemlerinden kaynaklanması ve bu yönüyle Kurumun görev alanı dışında kalması sebebiyle incelenmemesi gerektiği; bununla birlikte, yurt hizmeti dahilinde sunulan internet imkanının, yükseköğrenim öğrencilerinin başta eğitim-öğretim ihtiyaçlarını olmak üzere, sosyal ve kültürel gereksinimlerini de karşılayacak düzeyde sağlanması ve bu hususta gerekli altyapı iyileştirilmelerinin yapılarak özellikle yükseköğrenim kurumlarının sınav dönemlerinde herhangi bir sorun yaşanmaması adına tedbirlerin alınması yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede, başvuru dosyasında yer alan 05.11.2023 tarihli CİMER müracaatına 16.11.2023 tarihinde verilen cevapta, ilgili idarenin “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edilmiştir. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından bahse konu ilkelere riayet edilmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri ve yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesi ile Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 20’nci maddesinin birinci fıkrası gereğince “mobil şebekeden kaynaklı sorunun çözülmesi” talebinin YASAL MEVZUAT GEREĞİ
İNCELENMEMESİNE,
“Yurt içindeki internet sorununun çözülmesi” talebi yönünden ise BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Yurt hizmeti kapsamında, yükseköğrenim öğrencilerinin internet imkanından faydalanması sırasında farklı kullanım alanlarının olabileceği öngörüsüyle tedbirler alınması, yaşanabilecek olumsuzlukların en aza indirilmesi ve özellikle yükseköğrenim kurumlarının sınav dönemlerinde herhangi bir sorun yaşanmaması adına çalışmaların yapılması yönünde GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi