ÖZET: Başvuru, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından üretilen ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazlarının kalibrasyon belgesinin TÜRKAK onaylı bir kuruluştan alınması talebine ilişkindir. Başvuran, cihazın kalibrasyon belgesinin alınmadığını ve ölçüm değerleri arasında tutarsızlıklar bulunduğunu iddia etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, TCDD’nin bu cihazlar için kalibrasyon belgesi almasının zorunlu olmadığını belirlemiştir.

Yapılan incelemelerde, ATS sisteminin sürekli olarak çalıştığı ve periyodik bakım süreçlerinde ölçümlerin düzenli olarak yapıldığı tespit edilmiştir. TCDD, bağımsız bir kuruluş olan Antek Kalibrasyon’dan alınan sertifika ile cihazın güvenilir sonuçlar verdiğini belgelendirmiştir. Ayrıca, yapılan testlerde cihazın ölçüm sonuçlarının uyumlu olduğu ve herhangi bir sorun yaşanmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın talepleri doğrultusunda yapılan değerlendirmeler sonucunda, iddiaların gerçeği yansıtmadığına karar verilerek başvurunun reddine hükmedilmiştir. Bu karar, başvurana ve TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/11091-S.24.16898

BAŞVURU NO : 2024/5143

KARAR TARİHİ : 11.10.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI

İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazlarının gerekli ayarlarının yapılması ve kalibrasyon belgesinin TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan alınması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 21.04.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran tarafından 2023/9989 dosya numarası ile incelenen 13/07/2023 tarihli ilk şikayet

dilekçesinde kayıtlı hususlarda özetle; TCDD Bakım Onarım Dairesi Elektronik Bakım Müdürlüğü bünyesinde imal edilen ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı (Balizmetre) için kalibrasyon belgesi alınmadığı, ölçüm cihazının gösterdiği değerle yer magnetinin ölçüm değerleri arasında farklılık görüldüğü, ölçümler yanlış değerler gösterdiği halde kullanılmaya devam edildiği, kalibrasyon belgesinin alınması konusunda cihazın projesini yapan kişi olması nedeniyle teknik destek verebileceği, konuya ilişkin önerilerinin dikkate alınmadığı, teknik şartnameye göre her cihaz için ayrı ayrı kalibrasyon belgesi alınması gerektiği, sorunun cihazın ayarlarının yapılmasında kullanılacak olan kalibrasyon modüllü rezonatör bobininin orijinalinin kullanılmamasından kaynaklandığı iddia ve ifade edilerek ATS (Otomatik

Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı (Balizmetre) için teknik şartnamede belirtildiği üzere gerekli ayarların yapılarak, kalibrasyon belgesinin TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan temin edilmesi talep edilmiştir.

1.1) Başvurunun incelenmesi neticesinde Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun ilgili hükümleri gereği,

“Başvuranın, sinyal bildirisine göre trenin hızını kontrol ederek, trenin hızının azaltılması veya durdurulması için makinisti uyaran ve bu uyarıya uyulmaması halinde treni otomatik olarak durduran

TCDD Bakım Onarım Dairesi Elektronik Bakım Müdürlüğü bünyesinde imal edilen ATS (Otomatik

Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı Balizmetre) için ölçüm cihazının gösterdiği değerle yer

magnetinin ölçüm değerleri arasında farklılık görüldüğü, ölçümler yanlış değerler gösterdiği halde kullanılmaya devam edildiği, teknik şartnamede her cihaz için ayrı ayrı kalibrasyon belgesi alınması gerekliliği olduğu halde alınmadığı iddiasının incelenerek; ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı (Balizmetre ) için teknik şartnamede belirtildiği üzere kalibrasyon belgesinin

TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan temin edilmesine ilişkin talebinin incelenip değerlendirilmesini ve gerekli açıklama yapılmasını teminen başvuru dilekçesi ve eklerinin ULAŞTIRMA VE ALTYAPI

BAKANLIĞI ULAŞTIRMA HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE VE T.C. DEVLET

DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞINA

GÖNDERİLMESİ” yönünde 21/12/2023 tarih ve S.23.25650 sayılı Gönderme Kararı tesis edilmiştir.

1.2) Başvuran tarafından tarihinde sunulan dilekçede ise şikayetine kanuni süresi içerisinde

cevap verilmediği ifade edilerek başvurunun esas incelemesinin yapılması talep edilmiştir.

1.3) Gönderme Kararımız üzerine TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının

07/05/2024 tarih ve sayılı yazısı ile alınan Genel Müdürlük Olur’u ve TCDD İşletmesi Genel

Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen 19/03/2024 tarih ve – sayılı soruşturma raporu Teftiş Kurulu Başkanlığı Personel ve İdari İşler Şube Müdürlüğünün 09/05/2024 tarih ve sayılı yazısı ekinde Kurumumuza sunulmuştur.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Başvurunun incelenmesi kapsamında;

2.1) TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının 07/05/2024 tarih ve sayılı

yazısı ile alınan Genel Müdürlük Olur’unda;

“… söz konusu iddialar Müfettiş ’na tetkik ettirilmiş, düzenlenen rapor ilişikte sunulmuştur.

Başkanlığımızca da Müfettişin görüşlerine iştirak edildiğinden yazımız ve rapordan birer suretin, bilgi ve gereği için uygun görüşle İnsan Kaynakları ve Demiryolu Bakım Dairesi Başkanlıklarına havalesi…” ifadelerine yer verilmiştir.

2.2) TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı Personel ve İdari İşler Şube

Müdürlüğünün 09/05/2024 tarih ve sayılı yazısı ekinde alınan 19/03/2024 tarih ve – sayılı Soruşturma Raporu’nun “Sonuç” bölümünde ise özetle;

“… Müfettişliğimizce 16.01.2024 tarih sayılı yazımızla, yürütmekte olduğumuz incelememize ışık tutmasını teminen Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin 18. maddesi kapsamında, Demiryolu Bakım Dairesi ve

Demiryolu Modernizasyon Dairesinde görev yapan mühendislerden müşterek oluşturulacak teknik heyet marifetiyle, ATS yer magneti test cihazının doğruluk, kalibrasyon ve teknik uygunluk konularında detaylı bir inceleme yapılarak yukarıda belirtilen iddiaların cevaplarını içeren ayrıntılı teknik rapor talep edilmiş,

18.01.2024 tarihli ve sayılı Genel Müdürlük Emri ile teknik heyet oluşturulmuş, oluşturulan heyetçe

hazırlanan, Demiryolu Bakım Dairesi Başkanlığının 19.03.2024 tarih ve sayılı yazısı ekindeki ATS

Yer Magneti Ölçme Cihazına İlişkin Teknik Rapor’a göre;

“Kalibrasyon belgesi alınmadığı” iddiası ile ilgili olarak TCDD bünyesinde imal edilen 72 adet ATS Yer

Magneti Ölçüm Cihazının, 21/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı “Ölçüler ve Ayar Kanunu” madde 2 kapsamında belirtilen ölçü aletleri kapsamında bulunmaması nedeniyle kalibrasyon belgesi zorunluluğunun da bulunmadığı,

“Ölçüm cihazının gösterdiği değerle yer magnetinin ölçüm değerleri arasında farklılık görüldüğü” iddiası ile ilgili olarak ATS Talimatı Madde 11 (a) bendinde belirtilen; “Tren temini için çıkarılan lokomotiflerin/tren setlerinin ATS sisteminin çalışır durumda bulundurulması zorunludur.” ifadesi üzerine, ATS sistemi sürekli faal halde çalışan bir sistem olup bakım birimlerince arıza durumları ve periyodik bakım (6 ayda 1 kere) dönemlerinde düzenli olarak ölçülmekte olduğu, söz konusu ölçümler ATS Yer

Magneti Ölçme Cihazı ile gerçekleştirildiği, ölçüm cihazı ile ATS yer magnetinin test sonuçlarının uyumlu olduğu alınan kalibrasyon belgelerinde detaylı şekilde belgelendirildiği, ’dan alınan beyanlar üzerine 21/02/2024 tarihinde TÜBİTAK-RUTE Gebze yerleşkesinde TÜBİTAK-RUTE tarafından yapılan

Araç Üstü (On-board) ATS ekipmanı ile TCDD ATS Yer Magneti ölçüm cihazının gösterdiği frekans değerlerinin tetkik ettirildiği, yapılan testlerde TÜBİTAK-RUTE’nin kendi üretimi olan Araç Üstü (Onboard) ATS sistemi tarafından, yakın ve uzak ATS Yer Magneti (Yakın ATS sinyal lambası hizasında, Uzak

ATS ise giriş sinyali 300 metre öncesi) ölçülmüş, daha sonra aynı magnetler TCDD tarafından üretilen ATS

Yer Magneti Ölçme Cihazı ile ölçüldüğü, tüm bu değerler karşılaştırıldığında test sonuçlarının uyumlu olduğu,

“Ölçümler yanlış değerler gösterdiği halde kullanılmaya devam edildiği ve sorunun cihazın ayarların yapılmasında kullanılacak olan kalibrasyon modüllü rezonatör bobinin orjinalinin kullanılmamasından kaynaklandığı” iddiası ile ilgili olarak, bağımsız ve yetkili bir kuruluş olan Antek Kalibrasyon Test Ölçüm

Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri Laboratuvarından alınan Kalibrasyon Sertifikası ile söz konusu ölçme cihazının güvenilir sonuçlar verdiğinin belgelendiği, buna istinaden cihazlar faal olarak kullanılmakta olup, bugüne kadar yapılan testlerde, ölçümlerde güvensiz bir durum ile karşılaşıldığına dair herhangi bir yazı veya geri bildirim bulunmadığı, ATS Yer Magneti Ölçme Cihazı ile orijinal olduğu bahsedilen rezonatör bobinler arasında fark olmayıp, her iki bobin de 0.15mm2 NYAF bakır kablo sarımlardan oluştuğu, “kalibrasyon modüllü rezonatör bobini” ifadesi ile bahsedilen farklı bir bobin tipinin gerçeği yansıtmadığı,

“Teknik şartnamede her bir cihaz için ayrı ayrı kalibrasyon belgesi alınması gerekliliği olduğu halde alınmadığı” iddiası ile ilgili olarak, ATS Yer Magneti Ölçme Cihazı, TCDD bünyesinde üretilmiş olup, bahse konu cihazın bir teknik şartname marifetiyle dış piyasaya yaptırılmadığı, bu nedenle Kurumca hazırlanan/imza altına alınan veya söz konusu ölçü aletinin üretiminde atıf yapılan herhangi bir şartname bulunmadığı, Teşekkülümüz Demiryolu Daire Başkanlığının ATS (Otomatik Tren Durdurma) Talimatının Madde 11’de belirtilen hükümlere istinaden yakın ve uzak ATS Yer Magnetlerinin genel kontrol ve ölçümlerinin düzenli olarak yapılmakta olduğu, örnek olarak Km:556+190 ila Km:531+030 arası H1,H2,B1,B2,K1 ve K2 yollardaki sinyallerin 2023-2 dönemine ait 6 aylık genel kontrol ve ölçümleri incelendiğinde herhangi bir sorun ya da arızanın olmadığı, anlaşılmıştır. Bu kapsamda Müfettişliğimizce konu hakkında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde TC Kimlik Numaralı ’ın Kamu

Denetçiliği Kurumuna (Ombudsmanlık) yaptığı başvurudaki iddiaların yukarıdaki bilgi ve belgeler doğrultusunda gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından, İdarece bu hususlarla ilgili olarak yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı…” şeklinde açıklama ve değerlendirmelere yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”

başlıklı 74’üncü maddesi: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun;

4.1) “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili

şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

4.2) “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, inceleme ve

araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”

5) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun;

5.1) “Amaç” başlıklı 1’nci maddesi; “Bu Kanunun amacı, milli ekonominin ve ticaretin gereklerine ve

kamu yararına uygun olarak Türkiye hudutları içinde her türlü ölçü ve ölçü aletlerinin doğru ayarlı ve uluslararası birimler sistemine uygun olarak imalini ve kullanılmasını sağlamaktır.”

5.2) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi; “Uzunluk, alan, hacim, ağırlık ölçüleri, areometreler, hububat

muayene aletleri, elektrik, su, havagazı, doğalgaz, akaryakıt sayaçları, taksimetreler, naklimetreler, akım ve gerilimölçü transformatörleri ile demiryolu yük ve sarnıçlı vagonlarının muayenesi, ayarlanması ve damgalanması bu Kanun hükümlerine göre yapılır.

Cumhurbaşkanı, bu maddede yer almayan herhangi bir ölçü ve ölçü aletini bu Kanun kapsamına alabilir.”

6) 04/06/2016 tarih ve 29732 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü

Ana Statüsünün “Faaliyet alanı ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesi; “(1) TCDD’nin faaliyet alanları aşağıda gösterilmiştir: … c) Demiryolu trafiğini yönetmek, … (2) TCDD birinci fıkradaki faaliyetleri gerçekleştirmek için; … ç) Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerindeki demiryolu trafiğini tekel olarak yönetir, …”

IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı

birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8) Başvuran, 1 numaralı paragrafta detaylarına yer verilen başvurusunda özetle; başvuru dilekçesindeki

muhtelif iddialara istinaden ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı (Balizmetre)

için teknik şartnamede belirtildiği üzere gerekli ayarların yapılarak kalibrasyon belgesinin TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan temin edilmesini talep etmektedir.

9) Otomatik Tren Durdurma Sistemi (ATS), demiryolu tren trafik emniyetine yardımcı otomatik tren hız

kontrol sistemidir. Tren trafiğinin sinyalizasyon sistemi ile yönetildiği hat kesimlerinde, sinyal bildirimlerinden kırmızı, sarı ve sarı üstü bildirimlere uygun olarak makinisti uyarmakta ve gerektiğinde hız kontrolü ve fren yapmasına olanak sağlamaktadır. Sistem, demiryolu sinyalizasyon sisteminin demiryolları üzerindeki trafik akışının güvenliği hususunda insan faktöründen doğabilecek hata olasılıklarını en aza indirmeyi amaçlamaktadır. ATS sistemi; tren trafik güvenliğini, kırmızı bildirim veren sinyalin izinsiz olarak geçilmesini engellemek veya sarı ve sarı üstü bildirim veren sinyalin izin verilen hızlardan daha yüksek hızlarda geçilmesi halinde treni durdurma ikazını vermek ve otomatik olarak frene geçirerek durdurmak suretiyle sağlamaktadır.

10) Başvuru dilekçesindeki iddialar;

10.1) TCDD Bakım Onarım Dairesi Elektronik Bakım Müdürlüğü bünyesinde imal edilen ATS (Otomatik

Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı (Balizmetre) için kalibrasyon belgesi alınmadığı, teknik şartnameye göre her cihaz için ayrı ayrı kalibrasyon belgesi alınması gerektiği,

10.2) Ölçüm cihazının gösterdiği değerle yer magnetinin ölçüm değerleri arasında farklılık görüldüğü,

ölçümler yanlış değerler gösterdiği halde kullanılmaya devam edildiği, sorunun cihazın ayarlarının yapılmasında kullanılacak olan kalibrasyon modüllü rezonatör bobininin orijinalinin kullanılmamasından kaynaklandığı şeklindedir.

11) Şikayetçinin iddiaları ve talebi ile ilgili olarak 2023/9989 dosya numarası ile incelenen 13/07/2023

tarihli ilk başvurusunun incelenmesi neticesinde verilen 21/12/2023 tarih ve sayılı Gönderme

Kararımız üzerine TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığınca müfettiş incelemesi gerçekleştirilmiş ve soruşturma raporu düzenlenmiştir. İnceleme kapsamında soruşturmaya katkı vermesi amacıyla 3 mühendisten oluşan teknik heyet oluşturulmuş, teknik heyet tarafından teknik rapor hazırlanmış, ayrıca TÜBİTAK-RUTE’de (Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü) TÜBİTAKRUTE personelinin katılımıyla ölçümler gerçekleştirilmiştir. TCDD İşletmesi Genel Müdürlük

Olur’unda, iddiaların gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından, İdarece bu hususlarla ilgili olarak yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı şeklinde kanaat belirten soruşturma raporundaki müfettiş görüşlerine iştirak edildiği ifade edilmiştir.

12) 19/03/2024 tarih ve – sayılı Soruşturma Raporu’nun incelenmesinden;

12.1) ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazı için 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar

Kanunu hükümleri uyarınca kalibrasyon belgesi alınması zorunluluğu bulunmadığı, buna rağmen 5 cihaz için tarafsız bir kurum aracılığıyla kalibrasyon belgesi alındığı, kalan ölçü aletleri içinde kalibrasyon belgesi alınmasının planlandığı,

12.2) ATS sistemi sürekli faal halde çalışan bir sistem olup bakım birimlerince arıza durumları ve periyodik

bakım (6 ayda 1 kere) dönemlerinde düzenli olarak ölçülmekte olduğu, söz konusu ölçümlerin ATS Yer

Magneti Ölçme Cihazı ile gerçekleştirildiği, ölçüm cihazı ile ATS yer magnetinin test sonuçlarının uyumlu olduğu alınan kalibrasyon belgelerinde detaylı şekilde belgelendirildiği, şikayetçiden alınan beyanlar

üzerine 21/02/2024 tarihinde TÜBİTAK-RUTE Gebze yerleşkesinde TÜBİTAK-RUTE tarafından yapılan

Araç Üstü (On-board) ATS ekipmanı ile TCDD ATS Yer Magneti ölçüm cihazının gösterdiği frekans değerlerinin tetkik ettirildiği, yapılan testlerde TÜBİTAK-RUTE’nin kendi üretimi olan Araç Üstü (On-board) ATS sistemi tarafından, yakın ve uzak ATS Yer Magneti (Yakın ATS sinyal lambası hizasında, Uzak ATS ise giriş sinyali 300 metre öncesi) ölçüldüğü, daha sonra aynı magnetlerin TCDD tarafından üretilen ATS Yer Magneti Ölçme Cihazı ile ölçüldüğü, tüm bu değerler karşılaştırıldığında test sonuçlarının uyumlu olduğu,

12.3) Bağımsız ve yetkili bir kuruluş olan Antek Kalibrasyon Test Ölçüm Danışmanlık ve Eğitim

Hizmetleri Laboratuvarından alınan Kalibrasyon Sertifikası ile söz konusu ölçme cihazının güvenilir sonuçlar verdiğinin belgelendiği, buna istinaden, cihazların faal olarak kullanılmakta olduğu, bugüne kadar yapılan testlerde, ölçümlerde güvensiz bir durum ile karşılaşıldığına dair herhangi bir yazı veya geri bildirimin bulunmadığı,

12.4) ATS Yer Magneti Ölçme Cihazının, TCDD bünyesinde üretildiği, bahse konu cihazın bir teknik

şartname marifetiyle dış piyasaya yaptırılmadığı, bu nedenle söz konusu ölçü aletinin üretiminde atıf yapılan herhangi bir şartname bulunmadığı, yakın ve uzak ATS Yer Magnetlerinin genel kontrol ve ölçümlerinin düzenli olarak yapılmakta olduğu, örnek olarak Km:556+190 ila Km:531+030 arası

H1,H2,B1,B2,K1 ve K2 yollardaki sinyallerin 2023-2 dönemine ait 6 aylık genel kontrol ve ölçümleri incelendiğinde herhangi bir sorun ya da arızanın olmadığı şeklinde tespit ve değerlendirmelerin yapıldığı anlaşılmaktadır.

13) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde başvurunun değerlendirilmesi neticesinde, şikayete

konu iddialar ve taleple ilgili olarak 21/12/2023 tarih ve sayılı Gönderme Kararımız üzerine

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığınca başlatılan müfettiş incelemesi kapsamında teknik inceleme ve ölçümlerin yapılmasının ve soruşturma raporu düzenlenmesinin sağlandığı, başvuranın ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazları için kalibrasyon belgesinin TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan temin edilmesi talebi ile ilgili olarak 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri uyarınca kalibrasyon belgesi alınması zorunluluğu bulunmadığı ifade edilmekle birlikte 5 cihaz için tarafsız bir kurum aracılığıyla kalibrasyon belgesi alındığı, kalan ölçü aletleri içinde kalibrasyon belgesi alınmasının planlandığı açıklamasına istinaden söz konusu talebin karşılanacağının anlaşıldığı, başvuranın bunun dışındaki ölçüm cihazının gösterdiği değerle yer magnetinin ölçüm değerleri arasında farklılık görüldüğü, ölçümler yanlış değerler gösterdiği halde kullanılmaya devam edildiği, sorunun cihazın ayarlarının yapılmasında kullanılacak olan kalibrasyon modüllü rezonatör bobininin orijinalinin kullanılmamasından kaynaklandığı iddiaları ile ilgili olarak yapılan teknik inceleme, rutin kontroller, tarafsız kurum değerlendirmeleri ve TÜBİTAK-RUTE personelinin katılımıyla gerçekleştiren ölçümlerde ölçüm cihazı ile ATS yer magnetinin test sonuçlarının uyumlu olduğu, ölçme cihazının güvenilir sonuçlar verdiğinin belgelendiği, ölçümlerde güvensiz bir durum ile karşılaşıldığına dair herhangi bir yazı veya geri bildirimin bulunmadığı, genel kontrol ve ölçümlerde herhangi bir sorun ya da arızanın olmadığı şeklinde tespit ve değerlendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında başvuranın iddiaları doğrultusunda yapılmış bir tespit ve değerlendirmenin mevcut olmaması nedeniyle başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak başvuru konusu ile ilgili yürütülen işlemlerde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup, idarenin bu ilkelere uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15) 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin birinci fıkrası

uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlemine karşı Ankara İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre; Başvuranın ATS (Otomatik Tren Durdurma Sistemi) yer magneti test cihazları için kalibrasyon belgesinin

TÜRKAK onaylı akredite bir kuruluştan temin edilmesi talebi ile ilgili olarak ATS Yer Magneti Ölçme

Cihazının TCDD bünyesinde üretildiği, bahse konu cihazın bir teknik şartname marifetiyle dış piyasaya yaptırılmadığı, bu nedenle söz konusu ölçü aletinin üretiminde atıf yapılan herhangi bir şartname bulunmadığı, 5 cihaz için tarafsız bir kurum aracılığıyla kalibrasyon belgesi alındığı, kalan ölçü aletleri için de kalibrasyon belgesi alınmasının planlandığı açıklamasına istinaden söz konusu talebin karşılanacağı, Başvuranın bunun dışındaki iddiaları bakımından yapılan teknik inceleme, rutin kontroller, tarafsız kurum değerlendirmeleri ve TÜBİTAK-RUTE personelinin katılımıyla gerçekleştiren ölçümlerde ölçüm cihazı ile

ATS yer magnetinin test sonuçlarının uyumlu olduğu, ölçme cihazının güvenilir sonuçlar verdiğinin belgelendiği, ölçümlerde güvensiz bir durum ile karşılaşıldığına dair herhangi bir yazı veya geri bildirimin bulunmadığı, genel kontrol ve ölçümlerde herhangi bir sorun ya da arızanın olmadığı şeklinde tespit ve değerlendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında başvuranın iddiaları doğrultusunda yapılmış bir tespit ve değerlendirmenin mevcut olmaması nedeniyle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TCDD İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi