|
ÖZET: Başvuran, Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi’nde bulunan bir yapıya verilen “orta hasarlı” kaydının düzeltilerek hasarsız olarak kaydedilmesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvuru, 27 Şubat 2024 tarihinde yapılmış olup, idare tarafından yapılan hasar tespitinin 7269 sayılı kanun çerçevesinde gerçekleştirildiği belirtilmiştir. İdare, hasar tespitinin yasal süresi içinde tamamlandığını ve itiraz sürecinin sona erdiğini ifade etmiştir.
Ancak, Kamu Denetçisi tarafından yapılan incelemede, başvuranın talebinin reddedilmesine ilişkin idari işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin gönderdiği belgelerde çelişkiler tespit edilmiş ve başvuranın iddiasının maddi hata olabileceği değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, uzman bir bilirkişi aracılığıyla yerinde inceleme yapılması önerilmiştir. Sonuç olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na, başvuranın hasar kaydındaki olası maddi hatanın düzeltilmesi için gerekli incelemelerin yapılması tavsiye edilmiştir. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8072-S.24.12669
BAŞVURU NO : 2024/3054
KARAR TARİHİ : 06.08.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Hasar tespitinde maddi hata olduğu iddiası ile bu hatanın düzeltilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 27.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuru dilekçesinde özetle başvuran, Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Köşkler Mahallesi (Şehitlik
Mahallesi) ada parsel de bulunan Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 189 Sokak No:
adresindeki yapıya verilen orta hasarlı kaydının düzeltilmesi ve hasarsız olarak kaydedilmesi talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun yazısına istinaden Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen 21/03/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Hasar tespit işlemlerinin 7269 Sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısı ile Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve Yönetmelikleri kapsamında yürütülmekte olduğu, 2.2. Afet durumunda yapılan tespit, Ulusal Hasar Tespit Uzmanı tarafından yapılan, yapının görünür hasar, genel durumu ve devam eden afet olayının karakteri beraber değerlendirilerek gerçekleştirildiği, burada ifade edilmesi gereken en önemli konunun bu tespitin amacı olduğu, bu tespit sadece gerçekleşmiş
olan bir afet olayından dolayı vukuu bulmuş, hasarın yapının afet öncesi durumu ile afet sonrası durumunun karşılaştırılması ile tespiti olduğu, yapılan tespitlerden sonra askı listeleri muhtarlıklarda 30 gün boyunca askıya çıkarıldığı, bu süreç içinde itiraz yapmak isteyenlerin e-devlet sistemi üzerinden itiraz edebildiği, bahse konu süre bittikten sonra yapılan itirazlara istinaden itiraz hasar tespitleri yapıldığı, itiraz hasar tespitlerinin kesin olduğu, bittikten sonra tekrar itiraz yapılmasının söz konusu olmadığı, bundan sonraki itirazlara yargı yolunun açık olduğu, 2.3. İl Müdürlüğü hasar tespit ekiplerince başvurana ait yapı için deprem sonrası hasar tespit çalışmaları yapılmış olup hasar tespit işlemleri yasal olarak süresi içinde tamamlandığı, hasar tespitine ilişkin itiraz ve işlemlerin 7269 sayılı Kanunun kapsamında yapılmakta olduğu, 7269 sayılı Kanunun “Afet Bölgelerinde
Yapılacak Teknik İşler” başlıklı 13 üncü maddesinde; “a)Yapılacak işlemlere esas olmak üzere
İmar ve İskan Bakanlığınca kurulacak fen kurulları tarafından, afetin meydana geldiği arazinin durumu ile bütün yapılar ve kamu tesisleri incelenerek, hasar tespit raporu düzenlenir. (Gereken hallerde, yapılarda meydana gelen hasarı tespit etmek üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığının isteği üzerine diğer bakanlık, kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, üniversiteler ve meslek odaları, konusunda deneyimli yeteri kadar inşaat mühendisi ve/veya mimarı hasar tespiti çalışmalarında derhal görevlendirmekle yükümlüdürler. (Arazinin tehlikeli durumu ve binaların gördüğü hasar bakımından yıktırılması ve boşaltılması gerekenler hakkında, o il ve ilçenin en büyük mülkiye amirine ayrı bir rapor verilir.
Bu makamlarca böyle binalar derhal boşalttırılır. Yıkılması gerekenler için en çok 3 gün süre verilerek tehlikenin giderilmesi sahiplerine bildirilir. Mahallinde sahibi bulunmadığı takdirde durum, mahalli vasıtalarla ilan edilmek suretiyle, bildiri yapılmış sayılır. (Mal sahibi veya vekili, bu bildiriye karşı 3 gün içinde yetkili idare kurullarına itiraz edebilir. İdare kurulları bu itirazı en geç 3 gün içinde inceler ve karara bağlar. Süresinde itiraz olunmayan, yahut itiraz olunup da idare kurullarınca yıkılması onaylanan binaları mal sahibi yıkmadığı takdirde bu binalara el konularak yıkma parası yıkıntıdan elde edilecek malzeme bedelinden ödenmek üzere, mahallin en büyük mülkiye amirinin emri ile yıktırılır.” hükmü çerçevesinde işlem yapılmakta olduğu, 2.4. Mevzuata dostane çözüm yolu olarak itiraz süreci öngörüldüğü, itiraz süreci de mevzuat çerçevesinde yürütülmekte olup itiraz süreci bittikten sonra hasar durum değişikliği İdari yargı yoluna başvuru yapılarak neticelendirildiği, 2.5. Başvurucunun Diyarbakır ili, Yenişehir İlçesi, Köşkler (Şehitlik) Mahallesi, Ada Parsel ve
Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, Şehitlik Mahallesi, 189.Sokak No: adresinde bulunan yapısı, 06/02/2023 tarihindeki Kahramanmaraş Depremi sonrası, yapının hasar durumu, Askı Kodu ile www.hasartespit.csb.gov.tr adresinde ilan edildiği, söz konusu adreste bulunan taşınmaz ile ilgili
Bakanlıkları Hasar Tespit Sisteminde yapılan incelemeye göre yapı “orta hasarlı “olarak tespit edildiği, konuyla ilgili olarak kesin hasar tespiti raporu (ilk tespit) ve görsellerin ekte sunulduğu, kesin hasar tespitleri Yenişehir İlçesi için 16.03.2023-15.04.2023 tarihleri arasında muhtarlıklarda ve
Kaymakamlıkta askıya çıkmış, 30 gün süreyle askıda kalmış ve bu süre içerisinde başvurucunun adresinde bulunan yapı ile ilgili e- devlet üzerinden itiraz geldiği, konuyla ilgili olarak itiraz hasar tespit (Son tespit) raporu ve görsellerin ekte sunulduğu, Diyarbakır İli, Yenişehir ilçesi için 05.06.2023 tarihi itibariyle itiraz hasar tespitlerinin askıya çıkarılmış olduğu, idareye başvuru için 30 günlük sürenin son tarih olan 04.07.2023 tarihinde dolduğu, başvuranın 09.06.2023 tarihli İl Müdürlüğüne dilekçesiyle yapısı için yeniden hasar tespit yapılması yönündeki başvurusunun Müdürlükce hasar tespit çalışmalarının belirtilen süreç içerisinde tamamlanmış olduğu ve yeniden yapılamayacağının
13.06.2023 tarih ve sayılı yazıları ile bildirildiği,
2.6. Ayrıca; Diyarbakır ili, Yenişehir İlçesi, Köşkler (Şehitlik) Mahallesi, Ada Parsel ve
Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, Şehitlik Mahallesi, 187.Sokak No: adresinde bulunan yapı, 06/02/2023 tarihindeki Kahramanmaraş Depremi sonrası, yapının hasar durumu, Askı Kodu ile
www.hasartespit.csb.gov.tr adresinde ilan edildiği, söz konusu adreste bulunan taşınmaz ile ilgili
Bakanlıkları Hasar Tespit Sisteminde yapılan incelemeye göre yapı “orta hasarlı “olarak tespit edildiği, Bakanlıkları Hasar Tespit Uzmanlarınca tüm yapılar muhtar eşliğinde bizzat yerine gidilerek, Bakanlık
Hasar Tespit Sistemi ile entegre olan ve MAKS (Mekansal Adres Kayıt Sistemi) da görülen yapılardan, yerinde koordinat alınarak eşleştirildiği ve yerinde fotoğraflandığı, yapının hasar durumu belirlenip, Hasar Tespit Sistemine aktarılarak gerçekleştirildiğinden, Askı Kodlu Kesin Hasar
Tespit Raporu ve Askı Kodlu İtiraz Hasar Tespit Raporu da görüleceği üzere, hasara konu yapıdan yerinde koordinat alınmış olup, hasar tespiti Hasar Tespit Uzmanlarınca yerinde inceleme ile yapıldığı, bu durumun Askı Kodlu Kesin Hasar Tespit Raporu için de geçerli olduğu, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2’ nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.” 3.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’ inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.3. “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17’nci maddesinde; “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.” 3.4. “Yerleşme ve seyahat hürriyeti” başlıklı 23’üncü maddesinde; “Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.” 3.5. “Konut hakkı” başlıklı 57’ nci maddesinde; “Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler.” 3.6. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, Denilmektedir.
5. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak
Yardımlara Dair Kanun’un; 5.1. 13’üncü maddenin birinci fıkrası a bendinde; “Yapılacak işlemlere esas olmak üzere İmar ve İskan
Bakanlığınca kurulacak fen kurulları tarafından, afetin meydana geldiği arazinin durumu ile bütün yapılar ve kamu tesisleri incelenerek, hasar tespit raporu düzenlenir. (Değişik: 31/8/1999-KHK-574/1 md.)
Gereken hallerde, yapılarda meydana gelen hasarı tespit etmek üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığının isteği üzerine diğer bakanlık, kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, üniversiteler ve meslek odaları, konusunda deneyimli yeteri kadar inşaat mühendisi ve/veya mimarı hasar tespiti çalışmalarında derhal görevlendirmekle yükümlüdürler.” 5.2. 13/a-(6) numaralı bendinde; “Yapılacak asıl işlemlere esas olmak üzere, fen kurulları tarafından düzenlenen teknik mahiyetteki hasar tespit raporlarına mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir ve hasar tespit raporları ancak asıl işlemlerle birlikte dava konusu edilebilir.
Gayrimenkulleri kesin bir şekilde hasarsız olarak tespit edilenlerin veya gayrimenkullerinin hasar tespiti hiç yapılmayanların, yargı yoluna gitmeden önce, mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili idareye başvurmaları zorunludur.” 5.3. 29’uncu maddesinde; “Yıkılan, yanan veya ağır hasara uğrayan veya uğraması muhtemel olan binalarla imar planları gereğince kamulaştırılmasında zorunluluk bulunan yerlerdeki binalarda oturan ailelere hak sahibi olmak şartıyla konut yaptırılır veya kredi verilir.” 5.4. Geçici 27’ nci maddesinde; “6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı fen heyetleri tarafından tespit edilmiş olan yıkık veya ağır hasarlı konut, işyeri ve ahır sahibi afetzedeler için bu Kanun hükümleri gereğince hak sahibi olmak ve borçlandırmaları yapılmak kaydıyla konut, işyeri, ahır ve her türlü altyapı ve sosyal donatıların inşası veya kredi desteği sağlanmasına ilişkin olarak 29 uncu maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen hususlar aranmaksızın işlem yapılır. Ayrıca belirtilen işlemlerin yapılmasında aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan kısıtlamalar da uygulanmaz”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın talebinin reddedilmesine ilişkin idari işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirildiğinden, İdareye Tavsiye
Kararı verilmesi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran; 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, söz konusu adresteki yapıya verilen orta hasarlı kaydının düzeltilmesi ve hasarsız olarak kaydedilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. Başvuranın talebinin, hasar tespit çalışmalarının belirtilen süreç içerisinde tamamlanmış olduğu ve yeniden yapılamayacağı gerekçesiyle reddedildiği görülmektedir.
9. Bilindiği üzere ülkemiz dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunmaktadır.
Nitekim son yıllarda gerçekleşen depremlerinin acıları hala tazeyken 6 Şubat 2023 gecesi 11 ilde meydana gelen deprem felaketiyle yeniden aynı acıları yaşamış bulunmaktayız. Zira meydana gelen bu depremler çok sayıda mal ve can kaybına yol açmıştır. Bu nedenle ülkemiz gibi deprem kuşağında yer alan ülkelerde deprem bir doğal afet olması yanında hukukun da konusu olmaktadır. Aynı zamanda her yeni deprem mevcut hukuk normlarının yeniden gözden geçirilmesine ve ihtiyaç halinde mevzuatın değiştirilmesine yol açmaktadır. Bu bağlamda deprem hukuku yaşayan bir hukuk olmaktadır. Diğer taraftan deprem, birçok hukuk dalını da ilgilendiren bir yapıya sahip olmakla birlikte ayrıca uluslararası yargı kararlarına da yansımaktadır.
10. Bu noktada önemle belirtmek gerekirse deprem sonrası doğan zarara, verilen kayıplara göre birçok sorumlu kişi ve kurumlar olabileceği gibi, depreme maruz kalan ya da doğrudan ve dolaylı olarak etkilenen kişilerin birçok hakkı olduğu unutulmamalıdır.
11. Deprem, doğal bir afet olup, önlenmediği takdirde şiddetinden etkilenmemek neredeyse imkansızdır.
Bu etkilenme ancak gerekli önlemler alındığı takdirde azaltılabilir. Deprem bölgesi olduğu tespit edilen bölgede devlet, vatandaşlarına Anayasanın 23. maddesi gereğince, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve güvenli barınma hakkını sağlamakla yükümlüdür. Aynı zaman da devletin bu konuda; mevzuat çıkarma ve denetleme hakkı ve sorumluluğu bulunmaktadır.(https://www.bghukukburosu.com.tr/10268/)
12. Anayasamıza göre Devletin temel amaç ve görevleri arasında, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak hususları bulunmaktadır.
13. Yine Anayasamıza göre, herkes yaşama hakkına, yerleşme hürriyetine sahiptir ve devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler.
14. 7269 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, adı geçen Kanun ile doğal afetlerin meydana gelmesinin akabinde zarar gören yapıların ve kamu tesislerine yönelik alınacak tedbirlerin ve doğal afetten zarar görenlere yapılacak yardımların neler olduğu ve doğal afet nedeniyle zarar gören yapıların tespiti, ağır hasarlı olarak tespit edilen binaların yıkımına ilişkin sürecin nasıl işletileceğinin düzenlendiği, bir başka deyişle 7269 sayılı Kanun’un amacının doğal afetlerin meydana gelmesinden sonra doğal afet mağdurlarının can ve mal güvenliğinin sağlanması, hasar gören binaların bir an önce tahliyesi ve yıktırılması ve düzenli yapılaşmasının tekrar sağlanarak doğal afetin etkilerinin en kısa sürede giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
15. İdare tarafından gönderilen evrak incelendiğinde:
15.1. Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 189. Sokak No: adresi için yapılan kesin (ilk)
hasar tespit raporunda yapının durumunun “Hasarsız” ken “orta hasarlı” olarak kaydedildiği,
15.2. İtiraz üzerine tekrar hasar tespit raporu hazırlandığı, binanın durumunun “Orta hasarlı” olarak kaydedildiği,
15.3. Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 187. Sokak No: adresi için yapılan kesin (ilk)
hasar tespit raporunda yapının durumunun “Hasarsız” ken “Hasarsız” olarak kaydedildiği ve bu sonuca itiraz edilmediği,
15.4. Fotoğraflara bakıldığında ise Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 189. Sokak No:
adresindeki binanın tuğla bina, diğer adresteki binanın beyaz boyalı bir bina olduğu,
Görülmüştür.
16. Yapılan parsel sorguda bahsi geçen taşınmazların arasında bir sokak olduğu anlaşılmıştır.
17. www.hasartespit.csb.gov.tr’de yapılan sorguda ise Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 189. Sokak No: adresindeki yapı için herhangi bir fotoğrafın yer almadığı, 187. Sokakta yer alan yapının fotoğraf kısmında ise tuğla binanın olduğu görülmüştür.
18. İdarenin gönderdiği cevabi yazıda da Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 187. Sokak No:
adresindeki yapı için “orta hasarlı” tespiti yapıldığı belirtilmiştir.
19. Diyarbakır Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkilileri ile yapılan
görüşmede, tarafımızca yapılan sorguda Yenişehir ilçesi Şehitlik Mahallesi 187. Sokak Bina No:
adresindeki taşınmazın fotoğrafının yer aldığı, başvurana ait Yenişehir ilçesi Şehitlik Mahallesi 189. Sokak
Bina No: adresindeki taşınmazın görselinin ise sistemde olmadığı, gönderilen bilgi ve belge talep cevap yazısından da bir çıkarım yapılamadığı ifade edilmiş olup bunun üzerine sistemde yaptıkları kontrol neticesinde iki farklı adres olmasına rağmen taşınmaza ilişkin aynı fotoğrafın (tuğla bina) kayıtlı olduğu bilgisi verilmiştir.
20. Yapılan görüşmede ayrıca itiraz üzerine tekrar hasar tespiti yapıldığı bilgisinden bahisle itiraz edenin adı ve adres bilgisi istenmiş olup itiraz edenin . . olduğu anlaşılmıştır. İtiraz dilekçesi incelendiğinde ise bahsi geçen kişinin adresinin Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Şehitlik Mahallesi 189. Sokak, 190. Sokak
No: , olduğu ve itiraz nedeninin ise sisteme elektrik abone numarasının askı koduna işlenmesi olarak girildiği görülmüştür.
21. Sonuç olarak gerek idarenin gönderdiği cevabi yazıda çelişkilerin mevcut olması, idarenin sisteminde her iki adres için de tuğla binanın görünmesi, başvuranın beyaz boyalı taşınmazın kendisine ait olduğu iddiası karşısında www.hasartespit.csb.gov.tr adreste yapılan sorguda 187. Sokakta yer alan yapının fotoğraf kısmında tuğla binanın yer alması ve itiraz edenin adres bilgisinin net olmaması (birden fazla sokak ismi ve bina numarası girilmesi sebebiyle) birlikte değerlendirildiğinde, hasar kaydı hususunda maddi hata olabileceğinin kuvvetle muhtemel olduğu sonucuna varılmıştır.
22. Dolayısıyla asrın felaketi olarak literatüre giren 6 Şubat depremi çok sayıda mal ve can kaybına yol açmakla birlikte, felaketin büyüklüğü göz önüne alındığında hasar tespit çalışmaları esnasında hataların yapılması olağan karşılanmaktadır. Ancak sonradan telafisi güç ve imkânsız zararlar doğabileceği de unutulmamalıdır. Bu nedenle, kuvvetli maddi hata şüphesi de göz önüne alınarak, uzman bir bilirkişi vasıtasıyla yerinde inceleme yapılmak suretiyle varsa maddi hatanın düzeltilmesi gerekmektedir. Her ne kadar 7269 sayılı Kanunda, hasar tespit raporlarına mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edileceği düzenlemiş olsa da başvuranın talebi hasar tespitine itirazdan ziyade maddi hatanın düzeltilmesi olduğundan, söz konusu talebin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Söz konusu hususta yapılan değerlendirme neticesinde; İdare’den gönderilen yazının makul süre içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği incelenmiş olup, adı geçen İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın hasar kaydı hususunda maddi hata olabileceği iddiası göz önünde bulundurularak, uzman bir bilirkişi vasıtasıyla yerinde inceleme yapılmak suretiyle varsa maddi hatanın düzeltilmesi hususunda
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’na TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ÇEVRE,
ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’nca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvuran ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi