İdari yaptırımın kaldırılması talebi üzerine periyodik kontrol yapma yetkisinin askıya alınması (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 25 yıllık deneyimiyle periyodik kontrol raporları düzenlediğini belirterek, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kendisine uygulanan yasaklılık kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Başvurusunda, müfettişin şahsi duygularla hareket ettiğini iddia ederek, raporlarının incelenmesini istemektedir. Ancak, idare tarafından sağlanan belgelerde, başvuranın periyodik kontrol yapma yetkisinin, yapılan denetimlerde tespit edilen uygunsuzluklar nedeniyle askıya alındığı ifade edilmiştir.

İlgili mevzuat çerçevesinde, periyodik kontrol yetkisi, yalnızca belirlenen kriterlere uygun olarak gerçekleştirildiğinde geçerlidir. Yapılan denetimlerde, başvuranın düzenlediği raporların gerçeğe aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın yetkisi bir yıl süreyle askıya alınmış ve bu durum Bakanlığın internet sitesinde ilan edilmiştir. Başvuranın, müfettişin şahsi duygularla hareket ettiğine dair herhangi bir kanıt sunamadığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın idari yaptırımın kaldırılması talebi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmamış ve başvurusu reddedilmiştir. Ret kararı, başvurana ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na tebliğ edilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/10316-S.24.15847

BAŞVURU NO : 2024/8551

KARAR TARİHİ : 27.09.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Hakkında verilen idari yaptırımın kaldırılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 11.07.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza tarihinde yapılan şikayet başvurusunda başvuran; 25 yıldır aktif olarak periyodik kontrol raporu düzenlediğini, yapılan denetimde müfettiş tarafından şahsi duygularla hareket edilerek kendisinin yasaklı konuma getirildiğini ifade ederek raporların incelenmesini ve yasaklılık kararının kaldırılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz bilgi belge isteme talebine istinaden İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 12/08/2024 tarih ve sayı ile Kurum kayıtlarımıza giren cevabi yazıda özetle; 22/12/2023 tarih ve – sayılı teftiş raporunun Genel Müdürlüklerine iletildiği ve 24/05/2024 tarihinde adı geçen kişinin periyodik kontrol yapma yetkisinin ilgili mevzuat hükümlerince askıya alındığı, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,

3.2. “Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.”, 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun; 4.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır.”, 4.2. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin “Genel kurallar, denetim ve idari yaptırımlar” başlıklı 14/A maddesi; Periyodik kontrol yapmaya yetkili kişiler ile akredite muayene kuruluşları; a) Periyodik kontrolleri kriterlerine ve usulüne uygun gerçekleştirir.

b) Periyodik kontrol raporunu gerçeğe uygun düzenler.

c) Tekniğe uygun muayene ve/veya test yöntemleri kullanır.

ç) İş ekipmanına uygulanması gereken muayene ve/veya test işlemlerini fiilen gerçekleştirdiğini kayıt altına alarak raporu tanzim eder.

d) Periyodik kontrol esnasında yapılan muayene ve/veya testte tespit edilen her bir kusuru raporda ayrı ayrı belirtir.

İş ekipmanının bakımını yapan kişiler, bakımını yaptığı ekipmanın periyodik kontrolünü gerçekleştiremez.

(Değişik:RG-4/2/2024-32450) 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilmiş olan ortak sağlık ve güvenlik birimleri ile bu birimlerde çalışan kişiler periyodik kontrol hizmeti veremez.

Birinci, (Değişik ibare:RG-4/2/2024-32450) ikinci, üçüncü veya yedinci fıkra kapsamında yer alan hükümlere aykırı hareket eden kişilerin yetkisi (Değişik ibare:RG-4/2/2024-32450) bir yıl süreyle askıya alınır. Yetkisi askıya alınan kişiler Bakanlığın internet sitesinde ilân edilir. Askı süresinin sonunda ilgili mevzuat hükümlerine göre yeniden başvuru yapılır. Muayene kuruluşları ile ilgili bu fıkralar kapsamında tespit edilen uygunsuzluklara yönelik TÜRKAK’a bildirim yapılır.

Yetkili olmayan kişilerce yapılmış periyodik kontroller geçersizdir. Bu kişiler Bakanlığın internet sitesinde ilân edilir. Bu kişilerin yetki başvuruları on yıl süreyle askıya alınır. Bu kişiler hakkında adli makamlara suç duyurusunda bulunulur.

Bu maddede yer alan şartlar 6331 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkrası kapsamında tespit edilir, uygunsuzluklar delilleriyle birlikte İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüne bildirilir. Kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarafından tespit

edilen periyodik kontrollere ilişkin uygunsuzluklar da delilleriyle birlikte İş Sağlığı ve Güvenliği Genel

Müdürlüğüne bildirilir. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü uygunsuzluklara ilişkin bu madde kapsamında idari yaptırım uygular.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 25 yıldır aktif olarak periyodik kontrol raporu düzenlediğini yapılan denetimde müfettiş tarafından şahsi duygularla hareket edilerek kendisinin yasaklı konuma getirildiğini ifade ederek raporların incelenmesini ve yasaklılık kararının kaldırılmasını talep etmektedir.

8. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerince 08-09/11/2023 ile 12/12/2023 tarihlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılan teftiş sonucu düzenlenen 22/12/2023 tarihli ve – – sayılı programlı teftiş raporuyla İş Sağlığı ve

Güvenliği Genel Müdürlüğüne yapılan bildirime istinaden İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve

Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin 14/A maddesinin altıncı fıkrası kapsamında başvuranın periyodik kontrol yapma yetkisinin ilgili mevzuat hükümlerince askıya alındığı ayrıca https://isekipmanlari.csgb.gov.tr/detayh.aspx?h=22 adresinde de ilan edildiği, ifade edilmiştir.

9. Rejineri iplik imali yapan işyerinde İzmir Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlığının 27/10/2023 tarih ve görev yazısı gereğince 08/09/2023-12/12/2023 tarihlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılan teftişlerde tespit edilen ve 22/12/2023 – sayılı düzenlenen teftiş raporunda, bahsi geçen işyerinde gerçekleştirilen hava tankı periyodik kontrolünde ve yangın tesisatı periyodik kontrolünde gerçeğe aykırı periyodik kontrol raporu düzenlendiği görevli iş müfettişi tarafından tespit edilmiş ve yapılan tespit neticesinde 24/05/2024 tarihinde başvuranın rapor düzenleme yetkisi 1 yıl boyunca askıya alınmıştır.

10. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin “Genel kurallar, denetim ve idari yaptırımlar” başlıklı 14/A maddesi maddesi uyarınca bu konuda yetkili kişilerin periyodik kontrolleri kriterlerine ve usulüne uygun gerçekleştirmeleri ayrıca periyodik kontrol raporunu gerçeğe uygun düzenlemeleri hükmedilmiş olup gerçeğe aykırı rapor düzenledikleri teftiş raporu ile tespit edilenlerin yetkilerinin bir yıl süreyle askıya alınacağı, yetkisi askıya alınan kişilerin Bakanlığın internet sitesinde ilân edileceği ayrıca askı süresinin sonunda ilgili mevzuat hükümlerine göre yeniden başvuru yapılabileceği düzenlenmiştir.

11. Somut olay kapsamınsa İzmir Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlığının 27/10/2023 tarih ve görev yazısı gereğince 08/09/2023-12/12/2023 tarihlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılan teftişlerde tespit edilen ve 22/12/2023 – sayılı düzenlenen teftiş raporunda; bahsi geçen işyerinde gerçekleştirilen hava tankı periyodik kontrolünde ve yangın tesisatı periyodik kontrolünde gerçeğe aykırı periyodik kontrol raporu düzenlendiği görevli iş müfettişi tarafından tespit edilmiş olup başvuranın iddia ettiği şekilde teftişi gerçekleştiren iş müfettişinin şahsi duygularla hareket ettiğine ilişkin bir emare bulunamayan dosya kapsamında başvuranın periyodik kontrol yapma yetkisi 1 yıl boyunca askıya

alınmıştır. Bu bağlamda başvuranın, hakkında tesis edilen idari yaptırımın kaldırılması talebinin reddine ilişkin idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup yetkili ve görevli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi