|
ÖZET: Başvuru, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yürütülen bir taşınmaz satış işlemiyle ilgilidir. Başvuran, 6292 sayılı Kanun kapsamında satın almak istediği taşınmaz için belirlenen satış bedelinin %1’i oranında döner sermaye işlem bedeli ödendiğini, ancak bu bedelin hesaplanmasında yasal indirimlerin dikkate alınmadığını iddia etmektedir. Başvuran, fazladan ödendiği bu bedelin iadesini talep etmiştir.
İlgili idare, döner sermaye bedelinin satış bedeli üzerinden hesaplandığını ve bu hesaplamanın yasal çerçevede doğru olduğunu savunmuştur. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin yerinde olduğunu belirterek, döner sermaye işlem bedelinin indirimli satış bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğine hükmetmiştir. Bu doğrultuda, fazladan ödenen miktarın iade edilmesi için İzmir İl Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın haklarının ihlal edildiğini ve idarenin hesaplama yönteminin yasal düzenlemelere uygun olmadığını tespit etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İlgili idarenin, tavsiye kararına uygun hareket etmesi için 30 gün içinde işlem yapması zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/1582-S.24.2559
BAŞVURU NO : 2023/13048
KARAR TARİHİ : 13.02.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL
MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın fazladan ödediği döner sermaye işlem bedelinin tarafına
BAŞVURUNUN KONUSU :
iadesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 14.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde tarafından yapılan başvuruda başvuran
vekili özetle; müvekkilinin hâlihazırda zilyedi olduğu taşınmaza yönelik 6292 sayılı Orman Köylülerinin
Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin
Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun kapsamında 14.09.2022 tarihinde satın alma talebinde bulunduğunu, anılan talep üzerine İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 10.01.2023 tarihli yazısı ile satış belgesi ile beraber anılan taşınmazın kanuni indirim oranlarını gösteren hesaplama tablosunun ve taahhütname içeren belgelerin başvurana iletildiğini, bu kapsamda başvuru konusu taşınmazın satış bedelinin 2.293.910,64 TL olarak takdir edildiğini, yasal indirimler sonucunda bedelin 1.434.377,45 TL olarak hesaplandığını, söz konusu bedelin en geç üç ay içinde belgede belirtilen hesaba yatırılmasının istenildiğini, ayrıca Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü hesaplarına yatırılmak üzere satış bedelinin %1 oranı üzerinden işlem bedeli ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, 14.04.2023 tarihinde peşinat bedeli olan 286.875,49 TL ile 22.940,00 TL döner sermaye işlem bedeli ödemesi yapıldığını, bunun üzerine taşınmaza ilişkin taksitli satış sözleşmesi imzalandığını, taksitli satış sözleşmesinin dayanağını oluşturan 6292 sayılı
Kanunda “satış bedeli” olarak tanımlanan bir husus bulunmadığını, bununla birlikte 355 sıra sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin e bendinde satış bedelinin, rayiç bedelin yüzde ellisi olarak tanımlandığını, anılan tebliğde rayiç bedelin ise taşınmazın, 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu veya 29.6.2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların
Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit ve takdir edilen bedeli olarak tanımlandığını, bu kapsamda müvekkilinin ödemesi gereken işlem bedelinin 355 sıra sayılı Tebliğe göre satış bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği halde rayiç bedel üzerinden hesaplama yapıldığını, böylece müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ifade etmekte; anılan 355 sıra sayılı Tebliğ hükümleri de göz önünde bulundurularak fazladan ödendiği iddia edilen işlem bedelinin iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 24.08.2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına cevaben İzmir
Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 13.09.2023 tarihli ve – – sayılı yazısı ekinde ilgili bilgi ve belgeler gönderilmiş olup, yapılan açıklamada;
2.1) Bakanlıklarının Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği’nin “Faaliyet alanları” başlıklı 7. maddesinin
(z) bendinde yer alan “Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen faaliyetlere katkı sağlamak.” hükmü ve Bakanlıklarının (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) 25.05.2021 tarih ve sayılı yazısı doğrultusunda, Hazine taşınmazlarının satış işlemlerinde satış bedeli üzerinden %1 (5 Milyon TL’ye kadar olan kısmı için) döner sermaye bedeli tahsil edildiği,
2.2) Bu doğrultuda İzmir İli Gaziemir İlçesi, Atıfbey Mahallesinde bulunan başvuru konusu ada
parsel numaralı mülkiyeti Hazineye ait taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 2/B maddesi kapsamında satış bedelinin 2.293.910,64-TL olarak belirlendiği,
2.3) Kanuni indirimler sonrasında satış bedelinin 1.434.377,45-TL olduğu,
2.4) Başvurana hitaben yazılan 16.01.2023 tarihli ve sayılı yazı ile bu hususun bildirildiği
nihayetinde 22.940,00-TL döner sermaye bedeli tahsil edildiği,
2.5) Başvuru konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında satışı nedeniyle tahsil edilen döner
sermaye bedelinin, taşınmaza Bedel Takdir Komisyonu tarafından takdir edilen satış bedeli üzerinden alındığı, bu kapsamda satış bedellerine özel kanunlar kapsamında yapılan indirimlerin dikkate alınmayacağı,
2.6) Sonuç olarak tahsil edilen döner sermaye bedelinin hesaplanmasında ve tahsilinde herhangi bir
yanlışlık bulunmadığı
ifade edilmiştir.
3) Kurumumuzun 25.10.2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına cevaben Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 30.01.2024 tarihli ve
– – sayılı yazısı ekinde Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün konuyla ilgili görüş yazısı gönderilmiş olup, anılan görüş yazısında; İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 13.09.2023 tarihli ve – – sayılı yazısında belirtilen hususlara ilave bir görüşlerinin olmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5) 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman
Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı
Hakkında Kanun’un
5.1) “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde;
“g) Rayiç bedel: Bu Kanun hükümlerine göre satılacak taşınmazların 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu veya 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve
Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit ve takdir edilen bedelini, … ifade eder.”
5.2) “Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“(1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31.12.2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır.
(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31.12.2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.
(3) Hak sahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, ikinci fıkra kapsamında olanlar ise, güncelleme listelerinin tescil edildiği veya kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareye başvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığında kendilerine doğrudan satılmasını isteyebilirler.
(4) (Değişik: 30.1.2013-6412/1) Hak sahiplerine doğrudan satılacak olan taşınmazların satış bedeli; dört yüz metrekareye kadar olan kısmı için rayiç bedelin yüzde ellisi, fazlası için rayiç bedelin yüzde yetmişi üzerinden hesaplanır. Birden fazla taşınmazda hak sahibi olunması hâlinde yüzde elli satış bedeli
hesaplaması, hak sahibinin tercih edeceği sadece bir taşınmaz için uygulanır. Bir taşınmazdaki hak sahipliğinin devredilmesi hâlinde yüzde elli satış bedeli hesaplaması, taşınmazın sadece dört yüz metre karesi için ve hak sahiplerinin hisselerine oranlanarak uygulanır. (Ek cümle: 6/3/2013-6444/1) Ancak, tamamen ve münhasıran bilfiil tarımsal amaçlı olarak kullanılan ve üzerinde tarımsal amaçlı yapılar (mandıra, sera, ağıl, kümes vb.) ile sürekli ikamet amacıyla kullanılan konut hariç yapı bulunmayan yerler için satış bedeli, rayiç bedelin yüzde ellisi üzerinden hesaplanır, bu şekilde satılan taşınmazların sonradan farklı amaçla kullanılması hâlinde, taşınmazın satış tarihi itibarıyla rayiç bedelinin yüzde yetmişi üzerinden hesaplanacak bedel esas alınarak aradaki fark kanuni faiziyle birlikte ecrimisilin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin hükümler uyarınca kayıt malikinden tahsil edilir.
(8) Satış bedeli peşin veya taksitle ödenebilir. Satış bedelinin tamamının peşin ödenmesi hâlinde yüzde yirmi, en az yarısının ödenmesi hâlinde yüzde on oranında indirim uygulanır ve bu bedeller idarece yapılan yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ödenir. (İptal cümle: Anayasa
Mahkemesi’nin 25.1.2023 tarihli ve E: 2020/30, K: 2023/12 sayılı Kararı ile.) (…) Peşinat alınmadan yapılan taksitle satışlarda ise satış bedelinin tamamen ve münhasıran bilfiil tarımsal amaçlı olarak kullanılan ve üzerinde tarımsal amaçlı yapılar (mandıra, sera, ağıl, kümes vb.) ile sürekli ikamet amacıyla kullanılan konut hariç yapı bulunmayan yerler için yüzde onu, diğer yerler için yüzde yirmisi, yapılan yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç üç ay içinde, kalanı ise belediye ve mücavir alan sınırları içinde en fazla beş yılda on eşit taksitte, belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise en fazla altı yılda on iki eşit taksitte faizsiz olarak ödenir. Taksitli satışlarda kalan miktarı karşılayacak tutarda kesin ve taksitlendirmeye uygun süreli banka teminat mektubu verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleri uyarınca Hazine lehine kanuni ipotek tesis edilmesi hâlinde; taşınmaz, tapuda hak sahibi adına devredilir. İdare tarafından yapılan taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan taşınmaz satış sözleşmeleri ile kanuni ipotek sözleşmelerinde resmî şekil şartı aranmaz. Hak sahipliği belgesi; hak sahibinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, imzası, fotoğrafı ve nüfus bilgilerini içerecek şekilde idarece düzenlenir. Düzenlenen hak sahipliği belgelerinin idarece yazılı olarak tapu idaresine bildirilmesi üzerine, devir ve kanuni ipotek tapu siciline resen tescil edilir. İpotek tesis edilerek devredilen taşınmazların üçüncü kişilere satılması hâlinde borcun kalan tutarından alıcılar sorumludur.
Bu hususta tapu kütüğünde gerekli belirtme yapılır. Hak sahibi adına mülkiyet devredilmeden yapılan taksitli satışlarda, hak sahibi tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, tahsil edilen tutar hak sahibine aynen ve faizsiz olarak iade edilir.”
6) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Döner Sermaye Yönetmeliği’nin “Faaliyet
alanları” başlıklı 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasında; “z) (Ek:RG-9/4/2021-31449) (1)Milli Emlak Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen faaliyetlere katkı sağlamak.”
7) 355 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“d) Rayiç bedel: Taşınmazın, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu veya 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit ve takdir edilen bedelini,
e) Satış bedeli: Rayiç bedelin yüzde ellisini,
ifade eder.”
8) 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Tavsiye kararı” başlıklı 32 nci maddesinde; “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir…”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvurunun kabulü ile
başvuranın 6292 sayılı Kanun kapsamında satın alma talebinde bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak kanuni indirim oranları hesaba katılmaksızın tespit edilen satış bedelinin %1’i üzerinden hesaplanan döner sermaye işlem bedelinin fazladan ödediği kısmının kendisine iade edilmesi hususunda İzmir Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne Tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, 1 no.lu paragrafta yer verildiği üzere, 6292 sayılı Kanun kapsamında satın alma talebinde
bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak kanuni indirim oranları hesaba katılmaksızın tespit edilen satış bedelinin %1’i üzerinden hesaplanan döner sermaye işlem bedelinin fazladan ödediği kısmının kendisine iadesini talep etmektedir.
11) Dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden,
11.1) Başvuranın İzmir İli Gaziemir İlçesi, Atıfbey Mahallesinde bulunan başvuru konusu ada
parsel numaralı mülkiyeti Hazineye ait taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 2/B maddesi kapsamında tarafına satışı talebinde bulunduğu,
11.2) İdare tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde başvuranın talebinin kabul
edildiği,
11.3) Bu çerçevede satış bedelinin 2.293.910,64-TL olarak belirlendiği, ancak nihayetinde yapılan kanuni
indirimler sonrasında satış bedelinin 1.434.377,45-TL olarak tespit edildiği,
11.4) Ardından başvurana hitaben yazılan 16.01.2023 tarihli ve sayılı yazı ile bu hususun
bildirildiği ve 22.940,00-TL döner sermaye bedeli tahsil edildiği,
11.5) Ancak döner sermaye işlem bedelinin taşınmaza ilişkin olarak kanuni indirim oranları hesaba
katılmaksızın tespit edilen satış bedelinin %1’i üzerinden hesaplandığı,
11.6) Gelinen aşamada taşınmaza ilişkin taksitli satış sözleşmesinin imzalandığı ve başvuranın satış bedeli
olan 1.434.377,45-TL üzerinden hesaplanması gerektiği halde 2.293.910,64-TL’nin %1’i üzerinden hesaplanan döner sermaye işlem bedelinin fazladan ödediğini iddia ettiği kısmının tarafına iadesi talebinin reddedildiği
tespit edilmiştir.
12) Konuyla ilgili 5 ve 7 nolu paragraflarda yer verilmiş olan mevzuata bakıldığında; Hazineye ait
taşınmazların satışına ilişkin özel düzenlemeler yapıldığı, bu kapsamda satış talebinde bulunabilecek kişiler ile satış sürecinin ayrıntıları ile düzenlendiği, başvuranın da 6292 sayılı Kanun’da sayılan hak sahipleri arasında yer aldığı ve bu çerçevede başvuru konusu taşınmaza ilişkin anılan kanun hükümleri uyarınca satış talebinde bulunduğu, bu hususun taraflar arasında ihtilafsız olduğu, bununla birlikte uyuşmazlığın taşınmazın satışına ilişkin olarak belirlenen döner sermaye işlem bedelinin hangi bedel üzerinden hesaplanacağı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
13) Dosyası kapsamında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın 6292 sayılı
Kanun kapsamında satın alma talebinde bulunduğu taşınmazın satış bedelinin 2.293.910,64-TL olarak hesaplandığı, ancak yapılan kanuni indirimler sonucunda 1.434.377,45-TL olarak belirlendiği ve nihayetinde indirimli satış bedeli üzerinden taksitli satış sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca satış bedelinin %1’i olarak tahsil edilen döner sermaye işlem bedelinin de nihai indirimli satış bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği değerlendirilmiştir. Zira taşınmazın satış bedeli ilk etapta her ne kadar 2.293.910,64-TL olarak belirlenmiş ise de taksitli satış sözleşmesi anılan bedel üzerinden değil, kanuni indirimler uygulandıktan sonra tespit edilen bedel üzerinden akdedilmiştir. Dolayısıyla sözleşmeye konu taşınmazın satış bedelinin 1.434.377,45-TL olduğunun kabulü gerekir. Nitekim dosyada mübrez taksitli satış sözleşmesinde de “satışı yapılan taşınmazın satış bedeli: 1.434.377,45-TL” ifadesi yer almaktadır. Bu bağlamda idarenin satış bedeli olarak 2.293.910,64-TL’nin dikkate alınması ve döner sermaye işlem bedelinin bu rakam üzerinden hesaplanması gerektiğine ilişkin savunmalarına itibar edilmemiştir.
14) Nitekim benzer şekilde özel hukuk hükümlerine tabi herhangi bir taşınmazın satışı işleminin
gerçekleştirilmesi için de birtakım harçlar ödenmesi gerekmekte olup, tapu harcı da bunlardan birisidir.
Taşınmazların alım satım işlemlerinde tapuda yapılan hizmetlerin karşılığında ödenen bedel niteliğindeki tapu harcı, tapuda işlem yapılan bedel üzerinden belirli oranda tahsil edilmektedir. Bu uygulamanın kaynağını da 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun “Kayıtlı değer, emlak vergisi değeri” başlıklı 63. maddesinde yer alan “Bu Kanunda sözü edilen “kayıtlı değer” veya “emlâk vergisi değeri” deyimi; 1319 sayılı Emlâk
Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder. (Değişik ikinci fıkra:
4/6/2008-5766/11 md.) Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.” düzenlemesi oluşturmaktadır. Bu çerçevede satışa konu taşınmazın emsal değeri, rayiç değeri gibi değerlerin dikkate alınmayıp tapudaki işlem bedelinin dikkate alındığı göz önünde bulundurulduğunda, somut uyuşmazlık kapsamında tahsil edilen döner sermaye işlem bedelinin hesabında da taksitli satış sözleşmesinin imzalandığı bedelin dikkate alınması gerektiği kabul edilmelidir. Bir diğer ifadeyle tapu harcının
hesabındaki usulün döner sermaye işlem bedelinin hesabında da kıyasen uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.
15) Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ilgili idarelerin konuya ilişkin cevapları ve ilgili mevzuatı
ışığında başvuruya konu talep değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin yukarıda ayrıntıları ile yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olduğu, bu kapsamda başvuranın 6292 sayılı Kanun kapsamında satın alma talebinde bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak kanuni indirim oranları hesaba katılmaksızın tespit edilen satış bedelinin %1’i üzerinden hesaplanan döner sermaye işlem bedelinin fazladan ödediği kısmının kendisine iade edilmesi hususunda İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulması gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İdarelerin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden iyi yönetim ilkelerinden
“dürüstlük”, “makul sürede karar verme” “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davrandığı, tavsiye kararına uygun olarak iş ve işlemlere başlanılması halinde “kanunilik” ilkesine de riayet edileceği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün
içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
BAŞVURUNUN KABULÜ ile,
Başvuranın 6292 sayılı Kanun kapsamında satın alma talebinde bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak kanuni indirim oranları hesaba katılmaksızın tespit edilen satış bedelinin %1’i üzerinden hesaplanan döner sermaye işlem bedelinin fazladan ödediği kısmının kendisine iade edilmesi hususunda İZMİR
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İzmir
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve İZMİR ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi