|
ÖZET: Başvuran, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak atanmış ve doktorasını tamamladıktan sonra doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Rektörlük, başvuranın talebini reddetmiştir. Başvuran, bu kararın hukuka aykırı olduğunu ve kendisiyle aynı şartları taşıyan diğer öğretim elemanlarının atanmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın talebinin reddedilmesine ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulu’ndan alınan görüş doğrultusunda, 7326 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinin başvuranın durumuna uygulanamayacağını belirtmiştir. Rektörlük, başvuranın atanma şartlarını sağladığını gösteren belgelerin eksik olduğunu da ifade etmiştir. Bu nedenle, başvuranın doktor öğretim üyesi kadrosuna atanması mümkün olmamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Ayrıca, idarenin başvuruya ilişkin süreçte iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı, karar verme sürecinde başvuranı bilgilendirmediği tespit edilmiştir. Başvuranın, Muğla İdare Mahkemesi’nde yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17572-S.21.28142
BAŞVURU NO : 2021/13292
KARAR TARİHİ : 15/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılması talebi.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 05/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 1416 sayılı Kanun ile yükseköğrenim için yurt dışına Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi adına gönderilip, Yüksek Lisans ve Doktora öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra 09/05/2018 tarihinde
Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalına Öğretim
Görevlisi olarak atandığını, Doktora öğrenimini 2017 yılında bitirip prestijli dergilerde indeksli yayınlar yapıp, Öğretim Üyeliğine Başvurma, Yükseltilme ve Atanma Yönergesinde belirtilen tüm atama koşullarını sağladığını, Yönerge doğrultusunda değerlendirilmesi ve 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uygulanarak doktor öğretim üyesi olarak atamasının yapılması amacıyla 14/06/2021 tarihinde Rektörlüğe başvurduğunu, Rektörlük tarafından verilen ret cevabının 1416 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesi göz önüne alınmadan verildiğini, ayrıca kendisi ile aynı şartları sağlayanlar doktor öğretim üyeliğine atanırken kendisinin bu haktan yararlanamamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek; doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Muğla Sıtkı Koçman
Üniversitesi Rektörlüğünün 03/09/2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı
Öğretim Görevlisi kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uygulanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak üzere 14/06/2021 tarihli dilekçesi ile Rektörlüklerine başvurduğunu, bu durumda olan öğretim elemanları için nasıl bir yol izlenmesi gerektiği hususunun 01/07/2021 tarih ve sayılı yazıları ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına sorulduğu, 2.2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 02/07/2021 tarih ve sayılı yazısından, söz konusu düzenlemede; Doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim
elemanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, hali hazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21 inci maddesinin altıncı fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlemesine yer verilmediğinden kanunen sonuçlandırılmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle başvuranın talebinin yerine getirilemediği, 2.3. Adı geçen öğretim elemanı atanmak üzere 14/06/2021 tarihli dilekçesi ile Üniversitelerine başvurduğu, ancak, Rektörlüğe dilekçe ekinde sunulan yayın listesinde “ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim
Üyeliğine Başvurma, Yükseltilme Ve Atanma Yönergesi” hükümleri doğrultusunda puanları gösterilmediğinden atanma şartlarını sağlayıp sağlamadığının anlaşılamadığı, 2.4. 9 Haziran 2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 1416 sayılı Kanunun 21 inci maddesine “Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır.” fıkrasının eklendiği, 2.5. Bu Kanunun 09/06/2021 tarihinde yürürlüğe girdiği, ancak, ilgili öğretim elemanının Eğitim Fakültesi
Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi kadrosuna 09/05/2018 tarihinde atanarak görevine başladığı, halen 1416 sayılı Kanun kapsamında görev yapan öğretim görevlisi ve araştırma görevlilerinin yukarıdaki maddeden faydalanıp faydalanamayacağı hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş talep edildiği; Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığından alınan 02/07/2021 tarih ve sayılı yazıda ise; “Doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, hâlihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21 inci maddesinin altıncı fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği,
1416 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin, 6528 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle 1416 sayılı
Kanunun 21 inci maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle, 7326 sayılı
Kanunun 15 inci maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21 inci maddesine eklenen altıncı fıkra hükümleri için uygulanamayacağı” belirtildiği, 2.6. 1416 sayılı Kanun kapsamında Üniversitelerine öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına atanarak görev yapmakta olan öğretim elemanlarından 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanan bulunmadığı, 2.7. Başvuranın yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 02/07/2021 tarih ve sayılı yazısına istinaden 7326 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 1416 sayılı
Kanunun 21 inci maddesine ek altıncı fıkrası doğrultusunda atanmasının mümkün olmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanunun; 5.1. 21 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “(Ek altıncı fıkra:3/6/2021-7326/15 md.) Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır.” 5.2. Geçici 3 üncü maddesinde; “ (Ek: 1/3/2014-6528/4 md.) 21 inci madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenler de yararlandırılır…” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 1416 sayılı Kanun ile yükseköğrenim için yurt dışına Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi adına gönderilip, Yüksek Lisans ve Doktora öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra 09/05/2018 tarihinde
Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalına Öğretim
Görevlisi olarak atandığını, Doktora öğrenimini 2017 yılında bitirip prestijli dergilerde indeksli yayınlar yapıp, Öğretim Üyeliğine Başvurma, Yükseltilme ve Atanma Yönergesinde belirtilen tüm atama koşullarını sağladığını, Yönerge doğrultusunda değerlendirilmesi ve 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uygulanarak doktor öğretim üyesi olarak atamasının yapılması amacıyla 14/06/2021 tarihinde Rektörlüğe başvurduğunu, Rektörlük tarafından verilen ret cevabının 1416 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesi göz önüne alınmadan verildiğini, ayrıca kendisi ile aynı şartları sağlayanlar doktor öğretim üyeliğine atanırken kendisinin bu haktan yararlanamamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek; doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Adı geçen Üniversitede Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi
Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi kadrosunda görev yapmakta olan başvuran 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uygulanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak üzere 14/06/2021 tarihli dilekçesi ile anılan
Rektörlüğe başvurmuş, ancak talebi reddedilmiştir.
9. 9 Haziran 2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 1416 sayılı Kanunun 21 inci maddesine, “Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora
öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır.” fıkrası eklenmiştir.
10. Bu Kanunun 09/06/2021 tarihinde yürürlüğe girdiği, ancak başvuranın Eğitim Fakültesi Matematik ve
Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi kadrosuna 09/05/2018 tarihinde atanarak görevine başladığı; halen 1416 sayılı Kanun kapsamında görev yapan öğretim görevlisi ve araştırma görevlilerinin söz konusu Kanun hükmünden faydalanıp faydalanamayacağı hususunda
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş talep edildiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 02/07/2021 tarih ve sayılı yazısında, Doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, hâlihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21 inci maddesinin altıncı fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği, 1416 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin, 6528 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle 1416 sayılı
Kanunun 21 inci maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle, 7326 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21 inci maddesine eklenen altıncı fıkra hükümleri için uygulanamayacağı yönünde değerlendirme yapılmış olup; bu kapsamda başvuranın talebinin yerine getirilemediği anlaşılmaktadır.
11. Bunun yanı sıra, başvuranın atanmak üzere 14/06/2021 tarihli dilekçesi ile Üniversitelerine başvurduğu, ancak dilekçe ekinde sunulan yayın listesinde “ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim Üyeliğine
Başvurma, Yükseltilme Ve Atanma Yönergesi” hükümleri doğrultusunda puanları gösterilmediğinden atanma şartlarını sağlayıp sağlamadığının anlaşılamadığı belirtilmiştir. Ayrıca Üniversite tarafından, 1416 sayılı Kanun kapsamında Üniversitelerine öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına atanarak görev yapmakta olan öğretim elemanlarından 7326 sayılı Kanunun ilgili hükmü uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanan bulunmadığı belirtilmiştir.
12. 1416 sayılı Kanunun 03/06/2021 tarihli 7326 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişik 21 inci maddesinin altıncı fıkrasında, yükseköğretim kurumları adına yurtdışına gönderilenlerden doktora eğitimini tamamlayanların mecburi hizmet yükümlülüklerini yerine getirmek için, adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama şartlarını da taşımaları şartıyla, doktor öğretim üyesi kadrolarına atanacakları düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 01/03/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle değişik 3 üncü maddesinde, 21 inci madde hükümlerinden yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanların da yararlanacağı düzenlenmiştir.
13. Geçici maddeler kanunların geçiş hükümlerini düzenleyen maddelerdir. Yeni düzenleme yürürlüğe girinceye kadar geçecek süre içinde yapılacak işlem ve düzenlemeler ya da uyulacak ilke ve kurallar ile daha önceki düzenlemelerden doğan hakların korunmasına ilişkin hususlar, geçici maddelerle düzenlenir. 1416 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin, 21 inci maddenin birinci fıkrasındaki düzenlemeler hakkında olduğu her iki düzenlemenin de 6528 sayılı Kanunla getirilmesinden anlaşılmaktadır. Her ne kadar Geçici 3 üncü maddede 21 inci maddeye bir bütün olarak atıfta bulunulmakta ise de, Geçici 3 üncü maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 21 inci maddenin tek bir fıkradan ibaret olduğu da görülmektedir. Ayrıca, Geçici 3 üncü maddenin son fıkrasında da Kanunla değiştirilen madde hükümlerinin yurt dışına gönderilecek öğrencilerin seçimine yönelik olarak 2013 yılında gerçekleştirilen sınavlar hakkında da uygulanacağının belirtilmesiyle, 21 inci maddenin uygulanmasında azami 2013 yılına kadarki sürecin dikkate alınabileceği belirtilmektedir. Bu husus, Geçici 3 üncü maddenin
uygulanabileceği süreyi işaret etmesi yanında, Geçici 3 üncü maddenin 21 inci maddenin tamamını kapsayan bir düzenleme olmadığının bir göstergesidir.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın doktor öğretim üyesi kadrosuna atamasının yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Muğla İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi