|
ÖZET: Başvuran, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Eğitim Fakültesi’nde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yaparken, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu çerçevesinde teknisyen unvanına atanma talebinde bulunmuş, ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. Başvuran, Ticaret Meslek Lisesi Büro Yönetimi Bölümü mezunu olduğunu belirterek, ilgili mevzuat gereği teknisyen unvanının verilmesi gerektiğini savunmuştur. İdare ise, başvuranın mezuniyetinin teknik hizmetler sınıfına uygun olmadığını ve bu nedenle atama talebinin yerine getirilemeyeceğini ifade etmiştir.
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın talebinin reddedilmesine gerekçe olarak, 2828 sayılı Kanun’un geçici 16. maddesi ve 3795 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki düzenlemeleri göstermiştir. İlgili mevzuat, teknisyen unvanının verilmesi için belirli eğitim alanlarından mezun olma şartını öngörmektedir. Başvuranın mezun olduğu bölümün bu şartları karşılamadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın teknisyen unvanına atanması talebinin, idarenin hizmet ihtiyaçları doğrultusunda reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddini uygun bulmuş ve bu kararın gerekçelerini açıklamıştır. İdarenin, başvuranın öğrenim durumunu dikkate alarak verdiği kararın, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde alındığı belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın iddialarının ve idarenin açıklamalarının değerlendirilmesi sonucunda, talebin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16467-S.21.26405
BAŞVURU NO : 2021/13113
KARAR TARİHİ : 22/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Teknisyen unvanına atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 02/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Eğitim
Fakültesinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yaptığını, Ticaret Meslek Lisesi Büro Yönetimi Bölümü mezunu olduğunu, 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre teknisyen unvanının verilmesi gerektiğini, konuya ilişkin yapmış olduğu başvurusunun reddedildiğini belirtmekte olup, teknisyen kadrosuna atanarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Hacettepe Üniversitesi
Rektörlüğünün 21/9/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. Başvuranın, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta olduğu,
2.2. Kadro talebinin, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. Maddesinin II-Teknik Hizmetler Sınıfına uymadığından, talebi doğrultusunda işlem tesis edilmediği, başvuranın Yenimahalle Ticaret Meslek Lisesi
Büro Yönetimi Bölümünden mezun olup bu alan Teknik Hizmetler sınıfı sayılmadığından teknisyen kadrosuna atama talebinin reddedildiği,
2.3. Rektörlük bünyesinde teknisyen unvanının görev ve sorumluluklarının 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu, 3795 sayılı sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin 1. fıkrası, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelik. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlan Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ve görev tanım formlarına göre belirlenmekte olduğu, görev tanımlarına ilişkin belgelerin sunulduğu,
2.4. Rektörlük bünyesinde 274 adet dolu, 196 adet boş teknisyen kadrosunun bulunduğu
açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun
5.1. Ek 1 inci maddesinde, “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:..
ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel
Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.”,
5.2. Geçici 16 ncı maddesinde, “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”
hükümleri düzenlenmiştir.
6. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”,
6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar.”,
6.3. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”,…unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
7. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin
Yönetmeliğin “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı geçici 2 nci maddesinde, “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.
(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 2828 sayılı Kanun kapsamında Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Eğitim Fakültesi Dekanlığında
Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan başvuran, Ticaret Meslek Lisesi Büro Yönetimi bölümü mezunu olduğundan 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi gereğince teknisyen unvanlı kadroya atanmayı talep etmektedir.
10. Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, 2828 sayılı Kanun gereği koruma ve bakım altındaki çocukların istihdamı kapsamına girenlerin yerleştirilmelerinin öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara yapılacağı, bu kapsamda ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacağı ancak hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayabileceği düzenlenmiş olup, ilgililerin öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları atanabileceği unvanlara rağmen atamaya ilişkin idarelere hizmet gerekleri çerçevesinde takdir yetkisinin tanındığı görülmektedir.
11. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
12. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde başvuranın atanmayı talep ettiği boş teknisyen kadrosu bulunmakla birlikte, ilgili idare bünyesinde teknisyen unvanı için belirlenen görev tanımlarında göreve uygun eğitim niteliklerinin belirlendiği ve elektrik, elektronik, bilgisayar vb alanlardan mezuniyet şartının öngörüldüğü, başvuranın mezun olduğu alan itibariyle söz konusu alanın teknik hizmetler sınıfına uygun olmadığı değerlendirildiğinden talebinin uygun görülmediği, benzer konuya ilişkin ilgili idarenin taraf olduğu sonuçlanmış bir davada da, “2828
Sayılı Kanun’un Geçici 16. maddesinden yararlanabilmek için ilgilinin mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olmasının gerektiği, Ticaret Meslek Lisesi Muhasebe Bölümünden mezun olduğu, mezun olduğu bölümün 3795 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen maddeleri ile tanımlanan
“Mesleki ve Teknik” öğretim veren bir bölüm olmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve bu gerekçeyle uyumlu olarak da başvuranın talebinin de reddedildiği anlaşılmaktadır.
13. 2828 sayılı Kanun kapsamında öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanlara atamaya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşların kadro ve hizmet ihtiyaçları çerçevesinde ilgili idarelere takdir yetkisi verilmiş ve kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu kapsamda, öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen bazı unvanların tespitine ilişkin 3795 sayılı Kanun gereğince mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlara teknisyen unvanı verilmesi öngörülmekle birlikte, teknisyen kelimesinin sözlük tanımının, bir işin bilim yönünden çok, uygulama ve pratik yönü ile uğraşan kimse olduğu ve teknisyen unvanının öğrenim görülen alan itibariyle değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Halbuki kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan teknisyen unvanının görev tanımı kurumdan kuruma değişmekle birlikte, teknisyenler genel olarak, makine, araçgereç, teçhizat, bina, tesis ve benzerlerinin bakım ve onarımını yapma ve kullanıma hazır durumda bulundurma görevlerini yürütmektedirler.
14. Başvuruya konu olayda da, ilgili idarece başvuranın öğrenim alanının teknik hizmet sınıfına uygun olmadığı değerlendirmesine karşın başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince teknisyen unvanına haiz olduğu anlaşılsa da başvuranın büro yönetimi bölümü mezunu olduğu ve atanmayı talep ettiği teknisyen unvanına ilişkin görev tanımları çerçevesinde aranan öğrenim şartını taşımadığı tespit edilmiş olup, ilgili idarenin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından 2828 sayılı Kanun kapsamında başvuranın teknisyen unvanına atamasının yapılmamasında hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
15. Bununla birlikte, ilgili idarenin taraf olduğu benzer içerikli başvuruya ilişkin Kurumumuzca verilen 6/3/2020 tarihli ve S.20.5807 sayılı Tavsiye Kararı da dikkate alındığında, bu kapsamdaki taleplere halen ilgililerin öğrenim alanlarının teknik nitelikte olup olmadığı çerçevesinde değerlendirme yapıldığı görülmekle birlikte, görülen mesleki ve teknik öğretim alanlarına göre kazanılan unvanlar 3795 sayılı
Kanun ile düzenlenmiş olup, başvuru konusuna benzer içerikli taleplerin başvuranların öğrenim alanları itibariyle atanmayı talep ettikleri kadro unvanı açısından hizmet gerekleri çerçevesinde değerlendirilmesinin ilgili mevzuat itibariyle daha uygun olacağı ve bu nitelikteki taleplerin de önüne geçeceği düşünülmektedir.
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu teknisyen unvanlı kadroya atanması talebinin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi