|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Fakültesi’nde Doktor Öğretim Üyesi olarak çalışmakta olup, ailesinin Yalova’da ikamet ettiğini ve eşinin de burada görev yaptığını belirtmiştir. Yalova Üniversitesi’ne geçici görevlendirme talebinde bulunmuş, ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. Başvuran, aile bütünlüğünün korunması ve maddi-manevi durumlarının göz önünde bulundurulmasını talep etmiştir.
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın geçici görevlendirme talebinin, ilgili mevzuat gereği uygun görülmediğini ifade etmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek-25. maddesi uyarınca, geçici görevlendirme işlemi için kurumun muvafakatı gerekmekte ve bu konuda idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır. Başvuranın talebinin reddedilmesinin gerekçesi, idarenin hizmetine ihtiyaç duyulması olarak belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönündeki işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğunu tespit etmiştir. Ancak, idarenin başvuranı bilgilendirme sürecinde, hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgi vermediği anlaşılmıştır. Bu nedenle, idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmiştir. Başvuranın, ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2295-S.24.3656
BAŞVURU NO : 2023/13769
KARAR TARİHİ : 27.02.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Yalova Üniversitesine geçici görevlendirme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İstanbul Üniversitesi (Cerrahpaşa) Fakültesi Bilimleri
Bölümü Anabilim Dalında Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yaptığını, ailesinin ikametinin Yalova’da olduğunu ve eşinin Yalova’da Yardımcısı olarak görev yaptığını, sahip olduğu ihtisas alanının pedagojik formasyon derslerini içermesinden dolayı Yalova Üniversitesinde ve özellikle İslami İlimler Fakültesinde derslere girebilmesinin mümkün olduğundan hareketle ilgili
Üniversiteye geçiş için başvuruda bulunduğunu ancak reddedildiğini ifade ederek gerek aile bütünlüğünün korunması hususunun gerek maddi-manevi boyutlarının göz önüne alınarak anılan geçiş talebinin kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun Bilgi ve Belge Talebi yazısına istinaden İstanbul Üniversitesi (Cerrahpaşa)
Rektörlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; “ Fakültesi
Bölümü Ana Bilim Dalında görevli Dr. Öğr. Üyesi
Yalova Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığından alınan 01.02.2023 tarihli, E– sayılı yazı ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek-25. maddesi uyarınca görevlendirilmesinin talep edildiği, ancak adı geçenin hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle ve Kurumlar
Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinin 7. maddesindeki “…Geçici görevlendirme, personelin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kurum tarafından verilecek muvafakat ile tekemmül eder.” hükmü gereği söz konusu görevlendirme talebinin Rektörlükçe uygun görülmediği” açıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” ana başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.” ,
6. 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle (…) Cumhurbaşkanınca belirlenir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle; İstanbul Üniversitesi (Cerrahpaşa) Fakültesi
Bölümü Anabilim Dalında Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yaptığını, ailesinin ikametinin Yalova’da olduğunu ve eşinin Yalova’da Yardımcısı olarak görev yaptığını, sahip olduğu ihtisas alanının pedagojik formasyon derslerini içermesinden dolayı Yalova Üniversitesinde ve özellikle İslami İlimler Fakültesinde derslere girebilmesinin mümkün olduğundan hareketle ilgili
Üniversiteye geçiş için başvuruda bulunduğunu ancak reddedildiğini ifade ederek gerek aile bütünlüğünün
korunması hususunun gerek maddi-manevi boyutlarının göz önüne alınarak anılan geçiş talebinin kabul edilmesini talep etmektedir.
9. İdare tarafından verilen cevapta; başvuranın Fakültesi Bölümü
Ana Bilim Dalında görevli Doktor Öğretim Üyesi oladuğu, Yalova Üniversitesi
Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığından alınan 01.02.2023 tarihli, E- – – sayılı yazı ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek-25. maddesi uyarınca görevlendirilmesinin talep edildiği, ancak adı geçenin hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle ve Kurumlar Arası Geçici
Görevlendirme Yönetmeliğinin 7. Maddesi gereği söz konusu görevlendirme talebinin Rektörlükçe uygun görülmediği ifade edilmiştir.
10. Başvuran her ne kadar talebini Yalova Üniversitesine geçiş talebi olarak ifade etmiş ise de; idareler arasında yapılan yazışmalardan başvuruya konu işlemin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
“Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesi kapsamında geçici görevlendirme talebi olduğu anlaşılmıştır.
11. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenlerin kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. Bahsi geçen düzenlemede yer alan geçici görevlendirme işlemi için kurumlarının muvafakati gerekmektedir. Söz konusu muvafakat işlemi hususunda ilgili idarenin takdir yetkisi bulunduğu açıktır.
12. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).Somut olay kapsamında başvuranın geçici görevlendirme talebinin idarece hizmetine ihtiyaç duyulması gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
/
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemeleri nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ (CERRAHPAŞA) REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi