|
ÖZET: Başvuran, Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu tarafından 05.09.2023 tarihinde Yenice Adliyesine 3 ay süreyle geçici görevlendirilmesine dair kararın iptalini talep etmiştir. Başvuran, bu görevlendirmenin kamu yararı taşımadığını, çocuklarının eğitim durumu ve günlük yaşamı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtmiştir. Ayrıca, 2005/14 sayılı Genelge gereği, kamu görevlilerinin memuriyet mahalli dışında geçici görevlendirmelerinin 2 ayı geçmemesi gerektiğini ifade etmiştir.
İdare, başvuranın geçici görevlendirilmesinin Yenice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından elektrik teknisyeni ihtiyacı nedeniyle yapıldığını ve bu durumun kamu yararına uygun olduğunu savunmuştur. Başvuranın sendika temsilcisi olarak durumu hakkında gerekli bildirimlerin yapılmadığı, dolayısıyla geçici görevlendirmenin haklı bir sebebe dayandığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan geçici görevlendirmenin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Başvuran, bu karara karşı Kastamonu İdare Mahkemesi nezdinde yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/918-S.24.1522
BAŞVURU NO : 2023/15126
KARAR TARİHİ : 29.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARABÜK ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET
KOMİSYONU
Geçici görevlendirmesinin kaldırılması taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 20.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının
05.09.2023 tarihli ve sayılı kararı ile ilgili kararın tebliğinden itibaren 3 ay süreyle Yenice
Adliyesinde görevlendirilmesine karar verildiğini, Yenice Cumhuriyet Başsavcılığının geçici olarak elektrik teknisyeni talebinde bulunması üzerine Safranbolu Adliyesinde teknisyen unvanında birden çok personel bulunması nedeniyle görevlendirilmesinde kamu yararı bulunmasının söz konusu kararın gerekçesi olarak gösterildiğini, Yenice Cumhuriyet Başsavcılığının; adliyede elektrik tesisatlarının bakım ve onarımlarını yapmak, gerekli hallerde tesisat çekmek, elektrik arızaların gidermek, aydınlatma ile ilgili bakımları yapmak üzere elektrik teknisyeni görevlendirilmesi talebinde bulunduğunu, ancak Yenice
Adliyesinin müstakil bir binasının olmadığı ve Hükümet Konağı içinde adli faaliyetlerin yürütüldüğü dikkate alındığında tüm binanın elektrik tesisatı ile kolon ve ana linye hatlarının, Hükümet Konağına ait olan ana ve tali panoları ile transfer panolarının yenilenmeden yalnızca adli hizmetlerin yürütüldüğü bir kısmının tesisatının yenilenmesinin pratikte bir fayda sağlamayacağı gibi Hükümet Konağı dahilinde yapılması gerekli işlemler de bulunacağından, bu konuda yetkilerinin bulunmaması nedeniyle hat çekmek ve tesisat yenileme gibi işlemlerin Adliye teknisyenince yapılmasının mümkün olmadığını, mevcut arızaları giderme, aydınlatma ile ilgili bakımları yapmak için de en fazla 5 gün görevlendirmenin yeterli olacağını ve aksi halde atıl personel durumunun oluşacağını, personelin etkin ve verimli bir şekilde kullanılmaması ve gereksiz yolluk ödemesinde bulunulmasından dolayı kamu yararından ziyade kamu zararının oluşacağını, 2023-2024 eğitim öğretim yılında biri ilkokula diğeri ise ortaokula başlayacak iki çocuk babası olduğunu, çocuklarının okullara gidiş dönüşlerini kendi aracı ile bizzat sağlamakta olduğunu, okulların yeni açılacak olması nedeniyle okullarda oluşabilecek aksaklıklar ve çocuklarının doğacak ani ihtiyaçlarıyla da kendisinin ilgilenmekte olduğunu, Safranbolu’da ikamet ettiğinden gerek işe gidiş gelişindeki ulaşım
kolaylığı ve süre kısalığı gerekse öğle aralarında evine giderek öğle yemeğini evde yediği düşünüldüğünde geçici görevlendirilmesinin çalışma hayatını ve günlük hayatını oldukça olumsuz etkileyeceğini, çocuklarının okula gidiş gelişlerinde sorunlar yaşanacağını, 2005/14 sayılı Genelge uyarınca kamu görevlilerinin memuriyet mahalli dışında yapılacak geçici görevlendirmelerinin 1 yılda toplam 2 ayı geçmemesine özen gösterilmesi gerekirken 3 ay süreyle görevlendirilmesinde kamu yararı olmadığı gibi anılan Genelge hükmüne de aykırılık olacağını, Türk Büro-Sen işyeri temsilcisi olarak yetkili ve görevli olduğunu, geçici görevlendirilmesi neticesinde sendikal faaliyetlerin yürütülmesi noktasında aksamalar yaşanacağını, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı 18 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan düzenleme gereğince geçici görevlendirme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu düşündüğünü ifade etmiş olup Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 05.09.2023 tarihli ve sayılı kararı ile Yenice Adliyesine yapılan geçici görevlendirmesinin iptaline karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 17.10.2023 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Karabük Adli
Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından gönderilen 15.11.2023 tarihli ve Muh sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın, Yenice Cumhuriyet Başsavcılığının 05.09.2023 tarihli ve sayılı yazısına
istinaden, Yenice Cumhuriyet Başsavcılığında 3 ay süreyle Komisyonun 05.09.2023 tarihli ve sayılı kararı ile geçici olarak görevlendirildiği, Yenice Adliyesindeki elektrik arızalarını gidermek ve bakımlarını yerine getirmek amacıyla bir elektrik teknisyenine ihtiyaç duyulduğundan 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca söz konusu geçici görevlendirmenin yapıldığı,
2.2) Başvuranın Safranbolu Adliyesi Türk Büro Sen işyeri temsilcisi olduğuna ilişkin kaydın ilgili sendika
tarafından Başkanlığa bildirilmediği, ilgilinin ve diğer tüm personellerin bağlı olduğu ana kurumun
Başkanlık olduğu ve bu tür bilgilerin ilçe Cumhuriyet Başsavcılığına değil, Başkanlığa bildirilmesi gerektiği, bahsi geçen usul gözetilmediğinden Başkanlığın yetkisinde bulunan bir personelin sendika temsilcisi sıfatı bulunup bulunmadığının Başkanlık tarafından bilinemeyeceği, oluşan arızi durumun
Başkanlıktan değil ilgili sendikadan kaynaklandığının anlaşıldığı, ilgilinin sendika temsilcisi olduğunun
Başkanlığın yaptığı geçici görevlendirme kararına karşı itiraz ile öğrenilmiş olmakla birlikte, adı geçenin işyeri temsilcisi olsa dahi 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda belirtildiği üzere, ilgilinin geçici görevlendirilmesinin haklı bir sebebe dayandığı ve gerekçesinin ayrıntıları ile birlikte geçici görevlendirme kararında belirtildiğinden kamu yararı uyarınca ilgilinin geçici görevlendirildiği
2.3) Adı geçenin geçici görevlendirme kararında ve geçici görevlendirilmesine itirazına ilişkin alınan
kararda yapılan görevlendirmenin haklı bir gerekçesinin bulunduğu, geçici görevlendirme talebinin yargı ve yetki alanı çevresindeki adliyeden bulunulduğu, Başkanlığın sorumlu olduğu alanda ihtiyaçları tespit etmek, ihtiyaçlara yönelik talepleri değerlendirmek ve bunları sonuçlandırmak Başkanlığın bizzat yerine getirmekle sorumlu olduğu iş ve işlemler olması hasebiyle; Yenice Adliyesindeki elektrik bakım, onarım vb. işlemleri yerine getirilebilmesi için yine Başkanlığa bağlı olan ve bu konuda kadrosundan hareketle yetkin olan bir personelin buradaki hizmeti yerine getirmek üzere geçici görevlendirildiği, 2802 sayılı
Kanunda her ne kadar bu geçici görevlendirmenin 6 aya kadar yapılabileceği belirtilmişse de yapılacak işlerin 3 ayda halledilebileceğinin öngörülmesi üzerine adı geçenin 3 ay süreyle geçici görevlendirildiği, Yenice Adliyesindeki bu tip bir bakım onarımın dışarıdan hizmet alımı yoluyla yapılması halinde kamunun
zarara uğrayacağı ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmayacağı da dikkate alınarak kendi bünyelerindeki kendilerine bağlı olan bir personelle anılan görevlendirme yapılarak sorunun çözüm yoluna gidildiği belirtilmiş ve talep edilen veriler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Sendika üyelerinin ve
yöneticilerinin güvencesi” başlıklı 18 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tâbi tutulamaz ve görevlerine son verilemez.
Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi, sendika işyeri temsilcisi, sendika il ve ilçe temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez.”
6) 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun “Adalet Komisyonlarının Kuruluş ve Görevleri” ara
başlığı altında yer verilen “Görevleri” yan başlıklı 114 üncü maddesinde “Adalet komisyonlarının
görevleri şunlardır:
a) Atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılanlar dışındaki adlî ve idarî yargı ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin;
1) İlk defa Devlet memurluğuna atanacaklardan merkezî sınavda başarılı olanların ilgili yönetmelik
hükümlerine göre düzenlenecek sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavlarını yapmak, hukuk fakültesi, adalet meslek yüksek okulu veya meslek yüksekokullarının adalet veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alan mezunlarına öncelik tanımak kaydıyla başarılı olanların atanmalarını teklif etmek.
2) Aslî Devlet memurluğuna atanmaları, sicil ve disiplin işlemleri, görevden uzaklaştırılmaları, aylık ve
ödenekleri ile diğer özlük işlemlerini bu Kanun ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili mevzuat hükümlerine göre yerine getirmek.
3) Naklen veya hizmet gereği atamasını, ilgili mahkeme başkanı, hâkim veya Cumhuriyet savcısının
görüşünü alarak, yetki alanı içerisinde yapmak.
4) Geçici olarak görevlendirmesini, yetki alanı içerisinde altı ayı geçmemek üzere yapmak.
b) Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi,
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Safranbolu Adliyesinde teknisyen unvanında görev yapmakta olan başvuran tarafından, Karabük Adli
Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 05.09.2023 tarihli ve sayılı kararı ile Yenice Adliyesine yapılan geçici görevlendirmesinin iptal edilmesi talep edilmektedir.
9) Dosya kapsamından;
9.1) Başvuranın Safranbolu Adliyesi Türk Büro-Sen sendika işyeri temsilcisi olarak atandığının, Sendika
Karabük Şube Başkanlığının 01.06.2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Safranbolu Cumhuriyet
Başsavcılığına bildirildiği,
9.2) Yenice (Karabük) Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun 05.09.2023 tarihli ve
sayılı yazısında; Adliyede mevcut elektrik tesisatlarının bakım ve onarımlarını yapmak, gerekli hallerde tesisat çekmek, elektrik arızalarını gidermek, aydınlatma ile ilgili bakımları yapmak amacıyla sürekli olarak, mümkün olmadığı takdirde geçici olarak bir elektrik teknisyeni görevlendirilmesinin talep edildiği,
9.3) Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 05.09.2023 tarihli
ve sayılı kararında; Yenice Adliyesinde Elektrik Teknisyeni bulunmadığı, anılan adliyenin elektrik teknisyen sıfatını gerektirecek iş ve işlemleri sebebiyle geçici olarak görevlendirme yapılmasının gerektiği, Başkanlığımızca yapılacak incelemede; anılan adliyedeki ihtiyacı karşılamak üzere merkez ve mülhakat adliyelerdeki kadro durumu değerlendirildiğinde; Safranbolu Adliyesinde teknisyen unvanında birden fazla personel bulunduğu, bu itibarla kamu yararı gözetilerek Safranbolu Adliyesinde Elektrik
Teknisyeni olarak görev yapan ’ün Yenice Adliyesinde geçici olarak görevlendirilmesinin uygun olacağı kanaatiyle kararın tebliğinden itibaren 3 ay süreyle yolluklu ve harcırahlı olarak Yenice Adliyesinde geçici olarak görevlendirilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Kastamonu İdare Mahkemesi nezdinde yasa yolu açık olmak üzere, kararın ilgiliye tebliğ ve gereği için ilgili birimlere gönderilmesine karar verildiği,
9.4) Başvuranın 11.09.2023 tarihli yazısında, Kararın tekrar değerlendirilerek yapılan geçici
görevlendirmenin iptaline karar verilmesini talep ettiği,
9.5) Başvuranın geçici görevlendirmesinin kaldırılması talebinin gündeme konu edildiği Karabük Adli
Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 15.09.2023 tarihli ve sayılı kararında; Yenice Adliyesinin müstakil bir binasının olmadığı, Hükümet Konağı içerisinde adli faaliyetlerinin yürütüldüğü düşünüldüğünde, yetki bulunmaması nedeniyle hat çekme ve tesisat yenileme gibi işlemlerin adliye teknisyenince yapılmasının mümkün olmayacağı bahisle geçici görevlendirilmesinin kaldırılması talebinde bulunduğu anlaşılmış ise de; ilgili görevlendirmenin Yenice Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın elektrik teknisyeni ihtiyacına binaen yapıldığı, elektrik teknisyeni iş ve işlemlerinin sadece hat çekme veya tesisat yenileme işlemlerinin olmadığı, telefon hatları ile ilgili arızaları gidermek, lamba değişimi vb. iş ve işlemleri de yerine getirmekle görevli olduğu, talepte belirtilen hususların adı geçenin görev tanımına uygun olduğu, bu nedenle adı geçen personelin mazeretinin geçerli kabul edilemeyeceği, İlgili görevinin kaldırılması talebinde yine çocuklarının eğitim durumlarını ve çocuklarının okula gidiş dönüşlerini kendisinin vasıtasıyla hallettiğini, ikamet adresinin asıl görev yeri olan ilçede bulunduğunu bu nedenle görevlendirmesinin kaldırılmasını talep etmiş ise de; Adalet Bakanlığı Memur Sınav Atama ve
Nakil Yönetmeliğinde eğitim durumundan mazeret talebinin bulunmadığı, bu mazerete istinaden mazeretin kabul edilebilmesine ilişkin herhangi bir mevzuat bulunmadığı, İlgili yine asıl görev yaptığı kurumda iş yeri temsilcisi olarak yetkili ve görevli bulunduğunu bu nedenle Sendika Kanununa istinaden iş yerinin haklı bir sebep olmadıkça ve sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştirilemez olduğundan bahisle görevlendirmenin kaldırılmasını istemiş ise de; adı geçenin incelenen dosyasında herhangi bir
sendikanın iş yeri temsilcisi olduğuna dair Başkanlığımıza bildirimde bulunulmadığı görülmekle birlikte, iş yeri temsilcisi olsa dahi; anılan kanununda da belirttiği üzere ilgilinin geçici görevlendirilmesinin haklı bir sebebe dayandığı ve gerekçesinin ayrıntıları ile birlikte geçici görevlendirme karanında belirtildiğinden, bu yönden de talebinin uygun olmadığı kanaatiyle adı geçen personelin Yenice Adliyesindeki geçici görevlendirilmesinin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
10) 2802 sayılı Kanunda, atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılanlar dışındaki adlî ve idarî yargı ile ceza
infaz kurumları ve tutukevleri personelinin; naklen veya hizmet gereği atamasını yetki alanı içerisinde yapmak, yetki alanı içerisinde altı ayı geçmemek üzere geçici olarak görevlendirmesini yapmak Adalet
Komisyonlarının görevleri arasında sayılmıştır.
11) Danıştay içtihatlarında, idari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel
ilkelerinden olduğundan bu ilkenin; genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi, uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlayacağı, işlemlerde gösterilen sebep ve gerekçenin, işlemin yasaya uygunluğu ve dayanağını değerlendirme, itiraz edip etmeme konusunda ilgililere yardımcı olmakla birlikte, idarenin saydamlığı, savunma hakları ve idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktalarında da büyük öneme sahip olduğu ifadeleriyle idari işlemlerde gerekçenin önemi ortaya konmuştur.
12) Bu kapsamda; Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından,
başvuranın şikayete konu geçici görevlendirme işlemine ilişkin iddialarına açıklık getirildiği, 2802 sayılı
Kanun uyarınca 6 aya kadar geçici görevlendirme yapabilecek olan idarenin, 3 ay süreyle yaptığı söz konusu geçici görevlendirmenin, ilgili mevzuat çerçevesinde bir sebebe ve gerekçeye dayandırılarak yapılmış olduğu, kamu görevlileri ile işveren arasında iletişim sağlamak amacıyla işyerinden seçilen işyeri sendika temsilcisinin atandığının, yetki alanı içinde ilgili personelin atama ve geçici görevlendirmesini yapmakla görevli birim olan Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına bildirilmediği hususları dikkate alınarak kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak yapıldığı değerlendirilen başvuruya konu geçici görevlendirme işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Safranbolu Adliyesinde teknisyen unvanında
görev yapmakta olan başvuranın, Karabük Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu
Başkanlığının 05.09.2023 tarihli ve sayılı kararı ile Yenice Adliyesine 3 ay süreyle yapılan geçici görevlendirmesinin kaldırılması talebinin yerine getirilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile KARABÜK ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET
KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi