|
ÖZET: Başvuru, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gerçekleştirilen Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir. Başvuran, yazılı sınavda 70 puan alarak sözlü sınava katılma hakkı kazanmış, ancak sözlü sınavda 69,2 puan alarak başarısız sayılmıştır. Bu durumun yeniden gözden geçirilmesi için Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunmuştur.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi, sözlü sınavın Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını belirtmiştir. Sınavda, adayların bilgi düzeyi, ifade yeteneği, liyakat ve genel kültür gibi kriterler üzerinden ayrı ayrı puanlama yapılmıştır. Başvuranın aldığı 69,2 puan, sözlü sınavda başarılı sayılmak için gereken 70 puanın altında kalmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan sınavın mevzuata uygun olduğunu, ancak gelecekteki sınavlarda şeffaflık ve nesnellik ilkelerine uyulması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak sınav süreçlerinin daha iyi yönetilmesi için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler, sınav sorularının önceden hazırlanması ve puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi gibi hususları içermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3273-S.24.5175
BAŞVURU NO : 2023/15900
KARAR TARİHİ : 22.03.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Mülakat sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sağlık Bilimleri Üniversitesi bünyesinde Kütüphaneci unvanı ile görev yaptığını, 10/06/2023 tarihinde gerçekleştirileceği duyurulan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına başvuruda bulunduğunu, yazılı sınavda 70 tam puan alarak 31 aday arasından yedinci olarak sözlü sınava girdiğini, sözlü sınavdan 69,2 puan alarak, 69,6 ortalama ile başarısız olduğunu, söz konusu sözlü sınavının çok iyi geçtiğini beklemediği bu sonucunun yeniden değerlendirilmesi için Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Rektörlüğünün cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 06/04/2023 tarihinde web sayfamızda
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Kılavuzuyla duyurusu yapılan Üniversitemiz kadrosundaki personele yönelik 10.06.2023 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından yapılacağı Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavı “Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim
Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği” hükümlerine göre icra edildiği,
2.1. 12/07/2023 tarihinde İstanbul Hamidiye Külliyesinde ve 13.07.2023 tarihinde Ankara Gülhane
Külliyesinde düzenlenen sözlü sınavda adaylar için nihai değerlendirmeye esas olmak üzere Sınav Kurulu tarafından genel bir değerlendirme yapabilmesi için kurumumuz tarafından yayımlanan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Kılavuzunda yer alan konular ile Üniversitemizin kuruluş mevzuatı, hizmet alanları, paydaşları, ilgili kanunlar, yönetmelikler, işleyiş, genel düzenlemeler ile ülkemiz ve dünyayla ilgili genel konular ve benzeri başlıklardan oluşturulan sorular sorulduğu,
/
2.2. Sorulan sorulara verilen cevaplar her bir kurul üyesince; – Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, – Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, – Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, – Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, – Genel kültürü ve genel yeteneği, – Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı alanlarındaki kriterler dikkate alınarak ayrı ayrı puanlandığını,
2.3. Yukarıda belirtilen hususlar ile Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 13. maddesinin 2. fıkrasında yer alan
“Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar.” hükmü ile Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığının 12.04.2019 tarih ve sayılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı konulu yazısında “Görevde yükselme sınavında; yazılı sınavda yüz (100) tam puan üzerinden en az altmış (60) puan alanların; sözlü sınavdan yüz (100) tam puan üzerinden en az yetmiş (70) puan alanların; yani aritmetik ortalaması yüz (100) tam puan üzerinden en az altmışbeş (65) puan olanların başarılı kabul edilmesi,..” hükmü gereğince değerlendirme yapıldığı,
2.4. Söz konusu kadro için başka bir aday tarafından nihai sonuca dair yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan İstanbul 10. İdare Mahkemesi Esas sayılı dosyasına konu davada yargı süreci devam ettiği, Açılamalarına yer verilmiştir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
6. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
6.2. “Yazılı sınav” başlıklı 12 üncü maddesinde; “(1) Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir. (Değişik cümle:RG-4/2/2015-29257) Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına veya Anadolu
Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır. Sınavın, Başkanlıkça merkezi olarak yaptırılması halinde, yazılı sınav Başkanlıkça belirlenecek konularda ve 11 inci madde çerçevesinde, talebin yapıldığı yıl içinde gerçekleştirilir. Sınavın şekli, yürütülmesi ve itirazlara ilişkin hususlar, Başkanlıkla sınavı yapacak kurum arasında düzenlenecek protokol çerçevesinde yürütülür. Yazılı sınavın kurumlarca müstakil olarak yapılması durumunda ise yazılı sınav konuları kurumlarca belirlenir.
(2) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.
(3) Yazılı sınavın Başkanlıkça merkezi olarak yapılması durumunda, sınav sonuçlarının, sınavı yapan kurum tarafından Başkanlığa intikal ettirilmesini müteakip beş iş günü içinde Başkanlığın resmî internet sitesinde ilan edilmesi esastır.
(4) Yazılı sınavın kurumlarca müstakil olarak yapılması durumunda, sınavların sınav kurulunca değerlendirilmesini müteakip sınav sonuçlarının beş iş günü içinde kurumların resmi internet sitesinde ilan edilmesi esastır. Sınav sonuçlarına ilişkin olarak beş iş günü içinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtirazlar on iş günü içinde sınav kurulunca karara bağlanır.”
6.3. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, yazılı sınavın Başkanlıkça merkezi olarak veya kurumlarca müstakil olarak yapılmasına bakılmaksızın, ilgili kurumlarca sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar.
(3) Sözlü sınav puanlarının sınav kurulunca tespit edilmesini müteakip sınav sonuçlarının beş iş günü içinde kurumların resmî internet sitesinde ilan edilmesi esastır. Sınav sonuçlarına ilişkin olarak beş iş günü içinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtirazlar on iş günü içinde sınav kurulunca karara bağlanır.”
6.4. “Başarı sıralaması” başlıklı 14 inci maddesinde; “(1) (Değişik:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. (Değişik cümle:RG-11/3/2017-30004) Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(2) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir.”
6.5. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 16 nci maddesinde; “(1) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, atamaya yetkili amirce belirlenecek personel birimi temsilcisi ile diğer üyelerden teşekkül etmek üzere beş kişiden oluşur ve aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından kamu görevlileri arasından kurula üye veya üyeler görevlendirilebilir. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler sınava alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
(2) Sınav kurulunun başkan ve üyelerinin sınava eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
(3) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Sınav kurulu üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.
(4) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavının; a) Kurumlarca müstakil olarak yapılması halinde, ilana çıkan kurumda sınavlara ilişkin sınav kurulu teşkil edilir. Sınav kurulu, sınavların yapılması, itirazların sonuçlandırılması, sınav sonuçlarının ilanı ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
b) Kurumlarca yükseköğretim kurumlarından birine yaptırılması halinde, ilana çıkan kurumda sınav kurulu teşkil edilir. Başvuruda aranan şartları taşıyanlara ilişkin aday listesine yapılan itirazların sonuçlandırılması, sözlü sınavların yapılması ve sözlü sınav sonuçlarına ilişkin itirazların sonuçlandırılması ve sınav sonuçlarının ilanı sınav kurulunca yerine getirilir. Yazılı sınava ilişkin itirazların sonuçlandırılması ve sınava ilişkin diğer işler, sınavı gerçekleştirecek kurumla yapılacak protokol çerçevesinde yürütülür.
c) Kurumlarca merkezi olarak Başkanlığa yaptırılması halinde, ilgili kurumda ve Başkanlıkta sınav kurulu teşkil edilir. Yazılı sınava ilişkin itirazların sonuçlandırılması ve sınava ilişkin diğer işler, Başkanlık ile
sınavı gerçekleştirecek kurum arasında yapılacak protokol çerçevesinde yürütülür. Başvuruda aranan şartları taşıyanlara ilişkin aday listesine yapılan itirazların sonuçlandırılması, sınav sonuçlarının ilanı, sözlü sınavların yapılması ve sözlü sınav sonuçlarına ilişkin itirazların sonuçlandırılması, ilgili kurumda oluşturulan sınav kurulunca yerine getirilir.
(5) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. . Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğünce yapılan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sözlü sınavının tekrar değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerini temel ilkeler arasında sayarak Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin tek güvencesinin de, hizmetin yetişmiş, ehil kamu
görevlilerince yerine getirilmesiyle sağlanabileceği tabiidir. (D2D, 02/03/2016, E:2016/309, K:
2016/997; D5D 10/12/2004, E:2004/3658 ve K:2004/5187)
10. Söz konusu ilkelere matuf olarak sınıflar içinde ilerleme ve yükselme, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile kurum ve kuruluşlar tarafından çıkarılan görevde yükselmeye ilişkin yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiş; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
11. Başvuruya konu edilen görevde yükselme sınavı da; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla yayınlanmış olan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılmıştır.
12. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; başvuranın, Gülhane Külliyesinde
Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı kütüphaneci kadrosunda görev yaparken şube müdürlüğü unvanına atanmak amacıyla Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğünce yapılan görevde yükselme yazılı sınavı sonucunda 70 puan ile başarılı sayılarak sözlü sınava girmeye hak kazandığı; 13/07/2023 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda, sözlü sınav kurulu üyelerince ayrı ayrı değerlendirilmiş, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak başvuranın sözlü sınav puanı 69,2 olarak tespit edilmiştir.
13. Anılan Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği, sözlü sınavda 100 puan üzerinden en az 70 puan alanların başarılı sayılacağına hükmedilmiştir.
14. Söz konusu Yönetmeliğin sözlü sınava ilişkin 13 üncü maddesi hükmü kapsamında; başvuran, sözlü sınavdan 69,2 puan alması nedeniyle başarısız sayılmış ve başarı listesinde yer almamıştır. Sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” (50 puan), “bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü” (10 puan), “liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu” (10 puan), “özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı” (10 puan), “genel kültürü ve genel yeteneği” (10 puan), “bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı” (10 puan) esas alınarak Sözlü Sınav
Değerlendirme Formuna göre 100 tam puan üzerinden değerlendirilerek puanların verildiği; ayrıca sözlü sınav öncesinde “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” alanında sözlü sınavda kullanılmak üzere hazırlanmış soru ve cevaplar tutanak altına alındığı ayrıca sözlü mülakat esnasında kamera kayıt sistemi kullanıldığı dosya kapsamında anlaşılmaktadır.
15. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
16. Birçok yargı kararında da benimsendiği üzere, Danıştay 2. Dairesinin 02/03/2016 tarihli ve
E:2016/309, K: 2016/997 sayılı Kararında; “Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olmalıdır. İdari işlemin yetki ve şekil gibi salt usule ilişkin unsurlarıyla sınırlı olmak üzere yapılan bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği açıktır… Dolayısıyla sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir… sözlü sınava ilişkin Görevde Yükselme
Sözlü Sınavı Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerden bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, söz konusu kriterler çerçevesinde bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı ya da başarısız olduğunun belirlendiği dikkate alındığında; gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belgeyle kanıtlanması gerekmektedir.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
17. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında da; “sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
18. Sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir.
Bu kapsamda, başvuruya konu edilen sözlü sınava ilişkin “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” alanında sözlü sınavda kullanılmak üzere öncesinde hazırlanmış soru ve cevapların tutanak altına alındığına ilişkin bir bilgi ve ya belge sunulamadığı; ancak bununla birlikte komisyon üyelerince verilen puanların kayda geçirildiği, başvuranın 69,2 puan alarak başarısız sayıldığı görülmektedir. Sözlü sınavda genel kültür ve bilgi düzeyini ölçmek amacıyla sorulan sorulara verilen yanıtların kamerayla kayıt altına alındığı ancak önceden hazırlanması gereken sözlü sınav sorularının; kapalı zarf yöntemi veya fanustan soru çekme yönetimiyle yapılmadığı, ayrıca adayların çoğuna aynı sorular yöneltildiği anlaşılmıştır.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavının mevzuata uygun yapılmış olduğu ayrıca kamerayla kayıt altına alındığı anlaşıldığından ve başvuranın sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı dikkate alındığında başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir. Ancak sözlü sınavda gözlem ve kanaate dayalı değerlendirmelerde verilen puanlara ilişkin puanlama kriterlerinin gerekçelerinin yazılması ve bu konuda ispat kolaylığının sağlanması, soru ve cevapların önceden hazırlanıp tutanak altına alınmaması, adaylara sorulacak soruların belirlenmesi usulünde kapalı zarftan ve ya fanustan soru çekme yöntemlerinin kullanılmadığı, yukarıda yer verilen yargı kararları doğrultusunda sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını da teminen, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar esnasında ispat kolaylığı amacıyla; Soru ve cevapların önceden hazırlanıp kayıt altına alınması, cevaplara verilen puanların gerekçelendirilmesi, soruların kapalı zarftan veya fanustan çekme yöntemiyle sorulması gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmede, başvuru kapsamında, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvuruya konu sözlü sınav değerlendirmesine ilişkin işlemlerinde gerekçelere yer vermemesi nedeniyle “kararların gerekçeli olması”, “şeffaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkeleri ile şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar esnasında ispat kolaylığı amacıyla; Soru ve cevapların önceden hazırlanıp kayıt altına alınması, cevaplara verilen puanların gerekçelendirilmesi, soruların kapalı zarftan veya fanustan çekme yöntemiyle sorulması yönünde SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi