|
ÖZET: Başvuru, Ordu Devlet Hastanesi’nde çalışan bir hekimin, 13.06.2023 tarihinde hasta muayene işlemlerinin gerçekleştirilememesi nedeniyle eksik döner sermaye ödemesi talebine ilişkindir. Başvuran, bu durumun hekimlerin dışındaki sebeplerden kaynaklandığını belirterek, eksik ödemelerin yapılmasını istemiştir. İlgili idare, başvuranın o tarihte 4953 puan topladığını ve yapılan ödemenin bu puan üzerinden hesaplandığını ifade etmiştir. Ayrıca, hastane kayıtlarına göre başvuranın 81 hastayı muayene ettiği ve sistem arızasının kısa sürede giderildiği belirtilmiştir.
İdare tarafından yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve ek ödeme hesaplamalarının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği çerçevesinde, ek ödemelerin personelin sağlık tesisine sağladığı fiili katkıya dayandığı vurgulanmıştır. Başvuranın lehine yapılan değerlendirmeler sonucunda, 41.592,13 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiği de kaydedilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, ayrıca iyi yönetim ilkelerine uygun hareket edildiği belirtilmiştir. Başvuran, bu karara karşı Ordu İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4210-S.24.6718
BAŞVURU NO : 2023/17841
KARAR TARİHİ : 24.04.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Eksik ödendiği iddia edilen tutarın ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09.11.2023
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran dilekçesinde özetle; “Ordu Devlet Hastanesinde hekim olarak çalışmakta olduğunu, 13.06.2023 tarihinde hasta muayene girişi hizmetlerinin yapılamamasından dolayı hasta muayenesi yapamadığını ve hastaların da muayene olmadan hastaneden ayrılmak zorunda kaldıklarını bundan dolayı hekimlerin döner sermayeye ödemesine esas teşkil eden puan üretemediklerini iddia ve ifade ederek, tamamen hekimlerin dışından kaynaklanan sorun nedeniyle eksik ödenen döner sermaye ödemesinin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ordu Valiliği Hukuk İşleri Müdürlüğünün 30.01.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. 12 Ağustos 2022 tarih ve 21921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Yönetmeliği 4/1-aa) Sağlık tesisi puan ortalamasından yararlanacaklar tablosu: Personelin net teşvik puanının sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak değerlendirildiği durumlar ile bu durumlara ilişkin süreleri ve hizmet alanı kadro unvan katsayılarını gösteren Ek-5 sayılı tabloda tarif edildiği, 2.4. Başvuranın 13.06.2023 tarihinde yapmış olduğu işlemlerden 4953 puan topladığı, belirtilen tarihteki ek ödemenin bu puanlama üzerinden yapıldığı, hastane ortalamasından yapılmış olması durumunda başvurana daha az ödeme yapılacağı ancak idare olarak başvuranın da çalışmış olduğu genel cerrahi polikliniğinde 219 kişinin bizzat muayene olduğunun tespit edildiği, şikayet konusu edilen tarihle ilgili net
teşvik ödemesinin hastane ortalamasından yapılmasının uygun görülmediği, Konu hakkında yargı organlarına intikal eden bir hususun bulunmadığı, dolayısıyla başvurana 13.06.2023 tarihi için yapılan ödemelerde maddi bir hatanın bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 12.08.2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme
Yönetmeliğinin; 5.1.“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.” 5.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Genel tıbbi işlemler: Bakanlıkça belirlenen genel tıbbi işlemler puanına esas olan işlemleri, ğ) Genel tıbbi işlemler puanı: Bakanlıkça belirlenen o dönem içinde genel tıbbi işlemler yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerinden her biri için ilgili formüllerinde kullanılmak üzere mesai içi ve mesai dışı olmak üzere ayrı ayrı hesaplanan, genel tıbbi işlemler karşılığı elde edecekleri puanların toplamını,” 6.“Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları” başlıklı ikinci bölümün, 6.1. “Temel Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde; “Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri, çalışılmış gün olarak kabul edilir.”
6.2.“ Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “…(3) Personele yapılacak ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. a) Temel ek ödeme, sabit ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.
1) Sabit ödeme; personelden tabip ve diş tabipleri ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar için
209 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesine göre; sağlık tesislerinde görev yapan üniversite personeli ile tabip
dışı personel için aynı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi gereği merkezî yönetim bütçesinden yapılan ek ödeme tutarıdır, 2)Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek
Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz.
b) Teşvik ek ödemesi: Personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, hekim olarak çalıştığı Ordu Devlet Hastanesi bünyesinde 13.06.2023 tarihli mesai günü hasta giriş sisteminde oluşan arıza nedeniyle hasta girişi yapılmadığından bahisle ek ödemelerinin eksik ödendiğini iddia ederek anılan tarih için ek ödeme yapılmasını talep etmektedir.
9. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak” ek ödeme verileceği belirtilmiştir. İlgili maddede özellikle ek ödemeler yapılırken personelin çalışma süresine vurgu yapıldığı anlaşılmaktadır.
10. Mezkur Yönetmeliğin, “Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları” başlıklı ikinci bölümün “Temel Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde, Ek ödemenin, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verileceği, Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya
saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin sürelerinin, çalışılmış gün olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
11. Diğer taraftan, Ek Ödeme Yönetmeliğinin “Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı” başlıklı 6 ncı maddesinde belirtildiği gibi, Taban ödemesinin, personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödeme olduğu, Bu ödemenin, Ek-5A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar kadar olduğu, bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağı, anılan ödemenin disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmayacağı, Teşvik ek ödemesinin ise; Personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliğini sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödeme olarak düzenliği anlaşılmıştır.
12. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler tetkik edildiğinde; başvuranın, 13/06/2023 tarihinde Ordu
Devlet Hastanesinde; 81 hastayı tedavi ettiği, hastane kayıtlarının bilgisayar ortamında tutulduğu, ilgili belgeler tetkik edildiğinde; başvuranın sabah saat 09:05’ten öğleden sonra 15:20 saatleri arasında toplam
81 hastaya baktığı, hastane sisteminin sabah 08:00 civarı arıza yaptığı ancak hastane yönetimince ivedilikle
düzeltildiği, dolayısıyla başvuranın hasta kayıtlarının tutulmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır.
13. Başvuranın eksik ödeme yapıldığı iddiasına yönelik yapılan incelemede; idare tarafından ek ödeme yönetmeliğine istinaden Toplam İşlem Puanının, Sağlık Tesisi Puan Ortalamasının üzerinde olacak şekilde
4953 puan üzerinden hesaplama yapıldığı, kaldı ki Sağlık Tesisi Puan Ortalaması alınmış olsaydı 2889
puan üzerinden hesaplama yapılacağı ve başvurana daha az ek ödeme yapılacağı ancak idarenin başvuranın başvuranın lehine olacak şekilde değerlendirme yaptığı ve haziran ayına ilişkin ek ödeme tutarı olarak 41.592,13 TL. ödeme gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
14. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri, ilgili idarenin açıklamaları ve dosya kapsamında
Kurumumuzca yapılan nihai değerlendirme neticesinde; İdare tarafından başvurana yönelik gerçekleştirilen ek ödeme iş ve işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmış olup; idarenin bundan sonraki işlemlerinde de bahse konu ilkelere uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ordu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi