|
ÖZET: Başvuran, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde hemşire olarak 12 yıldır çalıştığını ve 2023 Ekim ayında hazırlanan hemşire çalışma çizelgesinin hukuka uygun olmadığını öne sürerek, bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın iddialarına yanıt vererek, nöbet çizelgelerinin hizmetin gereklilikleri doğrultusunda hazırlandığını ve personelin talepleri ile izin durumlarının dikkate alındığını belirtmiştir. Ayrıca, nöbet planlamalarının Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’ne uygun olarak gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini inceleyerek, idarenin nöbet işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit etmemiştir. Başvuranın, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında nöbet çizelgelerinde diğer hemşirelerle kıyaslandığında, nöbet günlerinin adil bir şekilde dağıtıldığını göstermektedir. İdarenin, şikayetçi ile ilgili işlemleri makul sürede gerçekleştirdiği, ancak başvuru yollarının belirtilmediği için şeffaflık ilkesine tam olarak uyulmadığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4723-S.24.7471
BAŞVURU NO : 2023/18443
KARAR TARİHİ : 03.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Nöbet işlemlerine ilişkin talepler hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 16.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Servisinde 12 yıldır hemşire olarak çalışmakta olduğunu, 2023 yılı Ekim ayında düzenlenen hemşire çalışma çizelgesinin hukuka ve hakkaniyete uygun hazırlanmadığını belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Erciyes Üniversitesi Rektörlüğünün 21/12/2023 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında; Servisinde 2023 yılı Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında düzenlenen hemşire çalışma çizelgelerinin onaylı birer örneğinin yazı ekinde sunulduğu,
2.1. Hastanelerde 7/24 kesintisiz hizmet verme zorunluluğundan dolayı mesailerin vardiya usulünde gerçekleştiği, personelin çalışma listesi hazırlanırken; personelin talepleri, izin durumu (yıllık izin, istirahat izni, ücretsiz izin v.b.) ve klinik işleyişine göre kıdem esası dikkate alınarak, bulundukları servisin hizmet ihtiyacına göre nöbet planlamasının uygulandığı,
2.2. Yapılan personel mesai planlamalarının tüm aşamalarında icra edilen işlemlerin hizmetin gerekliliği esasına göre Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak tesis edildiği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin;
5.1. Nöbet Esasları başlıklı 41 inci maddesinde; “Genel olarak yataklı tedavi kurumlarında nöbet; normal çalışma saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde dışarıdan gelecek hastalarla, kurum içindeki hastaların acil durumlarında tıbbi ve bununla ilgili idari ve teknik yardımları vaktinde sağlıyabilmek, olması muhtemel idari ve teknik olay ve kasalara zamanında müdahale edebilmek amacını güder.
a) Nöbet Saat 8.00 den ertesi gün 8.00 e kadar devam eder. Nöbetçi olanlar hiçbir surette kurumdan ayrılamazlar.
b) Nöbetçi personel nöbeti teslim alacak personel gelmeden ve nöbetinde geçen önemli olaylar, izlenecek hususlar hakkında gerekli bilgiyi vermeden ayrılamaz.
Nöbeti teslim alacak vaktinde gelmediği takdirde, durum baştabibe bildirilir, gerekli tedbir alındıktan sonra eskisi ayrılabilir.
c) Nöbet günleri ancak baştabiblik müsaadesiyle değiştirilir. Bu takdirde nöbetçinin kabul edilebilir bir mazeretinin bulunması, değişikliğin hastane müdürü tarafından daha önceden nöbet cetvellerine işlenmesi ve ilgililere duyurulması gerekir.
d) Nöbet hizmetleri, yataklı tedavi kurumlarının tiplerine, yatak ve personel kadrosuna, yer ve önemine, faaliyetinin çokluğuna göre ayrı ayrı hükümlere tabidir.
e) Gece nöbeti tutanlara ertesi günü görev verilmez. Geceyi yoğun mesai ile uykusuz geçiren personele, kurumun personel durumu ve imkanları müsait olmak, hizmeti aksatmamak kaydıyle evinde veya kurum içersinde lüzum görüldüğü sürece dinlenmesi için baştabib izin verebilir. Bu takdirde de bunlar acil durumlarda baştabib veya nöbetçi tabibin davetine uymaya mecburdurlar.
Hafta tatillerinde ve resmi tatil günlerinde nöbet tutanlara hizmeti aksatmamak kaydıyle diğer iş günlerinde nöbet süresi kadar izin verilebilir.
f) Kurum nöbet cetvelleri her hizmet bölümü veya meslek grubu için ayrı ayrı düzenlenir. Nöbet listeleri aylık olarak hazırlanır; tabib ve doğrudan baştabibliğe bağlı görevlilerin listelerini baştabiblik, idareye bağlı personelin listesini hastane müdürlüğü, başhemşireliğe bağlı olanların listelerini ise baş hemşirelik düzenler ve bunları baştabib onaylar. Nöbet listelerinin birer örneği baştabib odasına,nöbetçi tabib odalarına ve ayrıca kurumun görülebilen bir yerine asılır. Birer örneği de Sağlık müdürlüğüne gönderilir.
Nöbet listeleri normal günler için ayrı, Cumartesi, Pazar, bayram ve tatil günleri için de ayrı olarak düzenlenir. Nöbet listelerinin düzenlenmesinde yıllık izinler dikkate alınır.
g) Nöbet tutan her meslek grubu için sahifeleri numaralı ve tasdikli bir nöbet defteri tutulur. Nöbetçiler bu deftere nöbetlerinde geçen önemli olayları saat belirleyerek ve bir sonraki nöbetçiye devredilen tıbbi, idari
/
ve teknik işlerle ilgili önerilerini kaydeder. Nöbet defterleri hegün hastane müdürü tarafından tetkik edilerek gerekleri yapılır. Önemli hususlarda baştabibe iletilir.”
5.1.1. 48 inci maddesinde; “Hemşire, ebe ve hemşire yardımcılarının nöbetleri: A) Bünyesinde doğum servisi bulunmayan kurumlarda, hemşire, ebe ve hemşire yardımcısı (başhemşire dahil) toplamı ikiden fazla ise, bunlar arasında nöbet uygulanır. Başhemşire ile beraber dörtten fazla hemşire, ebe ve hemşire yardımcısı bulunan kurumlarda başhemşire nöbete girmez, herhangi bir sebeble sayıları dörtten aşağı inerse başhemşire de nöbete dahil olur.
B) Bünyesinde doğum servisi bulunan kurumlarda ebelik görevi yapanlarla, hemşirelik görevi yapanlar için A Fıkrasındaki ölçüler dahilinde ayrı ayrı nöbet düzenlenir. Kurumun özelliği, hizmetin gereği ebe ve hemşire görevi ifa edenlerin adedine göre baştabiblik bu nöbetleri birleştirip ayırabilir. Ebelik ve hemşirelik hizmeti görenlerin miktarı yeterli olduğu ve hizmetin icapları gerektirdiği takdirde baştabiblik ayrı ayrı yerlerde birden fazla hizmet yeri için hemşirelik nöbeti ihdas edilebilir. (Genel servisler, acil bakım, yoğun bakım v.s. gibi) Servis sorumlu hemşireleri nöbete girmezler.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Servisinde 12 yıldır hemşire olarak çalışmakta olduğunu, 2023 yılı Ekim ayında düzenlenen hemşire çalışma çizelgesinin hukuka ve hakkaniyete uygun hazırlanmadığını belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
8. Şikayet konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 2023 yılı Kasım ayı
Servisi Nöbet İstek çizelgesinde nöbet tutacak hemşirelerden 4 tanesinin nöbete ilişkin tarihlerde talepte bulunduğu, 2023 yılı Ekim ayın Servisi Nöbet İstek çizelgesinde başvuran da dahil 10 hemşirenin nöbet tarihlerine ilişkin talepte bulunduğu, başvuranın 2023 Eylül ayında Servisi
Nöbet İstek çizelgesinde 5-6-7-8-9 Eylül tarihleri arasında nöbet tutmak istemediği, idareden 5 güne tekabül edecek şekilde nöbet listesinin ayarlanmasını talep ettiği ancak hizmetin gereği ve sürekliliği kapsamında talebin kabul görmediği anlaşılmaktadır.
9. Servisi Nöbet İstek çizelgelerinin incelenmesi sonucu;
9.1. 2023 yılı Eylül ayı nöbetinde; başvuranın 7 gün raporlu olduğu ve toplam 13 gün nöbet hizmetini gerçekleştirdiği, söz konusu nöbet çizelgesinden başvurandan daha fazla ve az olmak üzere nöbet tutan kişilerin yer aldığı,
9.2. 2023 yılı Ekim ayı nöbetinde; başvuranın toplam 17 gün nöbet hizmetini gerçekleştirdiği, söz konusu nöbet çizelgesinden başvurandan daha fazla ve az olmak üzere nöbet tutan kişilerin yer aldığı,
9.3. 2023 yılı Kasım ayı nöbetinde; başvuranın toplam 16 gün nöbet hizmetini gerçekleştirdiği, söz konusu nöbet çizelgesinden başvurandan daha fazla ve az olmak üzere nöbet tutan kişilerin yer aldığı tespit edilmiştir.
10. İdarece gerçekleştirilen nöbet işlemlerinin personelin talepleri, izin durumu ve klinik işleyişine göre kıdem esası dikkate alınarak yapıldığı, başvuranın 2023 yılı Eylül, Ekim, Kasım nöbet çizelgelerine bakıldığında Servisinde başvurandan daha fazla nöbet tutan hemşirelerin olduğu, idare tarafından yapılan nöbet işlemlerinin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği kapsamında gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
11. Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın nöbet işlemlerine ilişkin idarece gerçekleştirilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarelerin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak
İdarelerin, şikâyetçiye verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yetkili İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/