Naklen atanma talebinin değerlendirilmesi sürecinde görevde yükselme şartlarının göz önünde bulundurulması (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/4035-S.24.6395

BAŞVURU NO : 2023/20138

KARAR TARİHİ : 19.04.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

Naklen atanma talebi hakkında.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 11.12.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2003 yılında babasının vefat ettiğini, abisinin 2020 yılında askeri personel iken şehit olduğunu, abisinin dört çocuğu bulunduğunu, annesinin de 65 yaşında olduğunu, hep beraber oturduklarını, annesinin fizik tedavi aldığını, ailesine destek olması gerektiğini, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine görevlendirme onayının olduğu kurumlar arası geçiş onayı aldığını belirterek; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 nci maddesi kapsamında mazereti göz önünde bulundurularak Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine kurumlar arası naklen yada Van iline kurum içi yer değişikliği suretiyle atamasının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Aile ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığının 16.01.2024 tarih ve E- – [ – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, görevde yükselme ve ünvan değişikliği sınavı sonucunda Engelli ve Yaşlı Hizmetleri

Genel Müdürlüğüne Memur olarak atandığı, 2.2. Bakanlık Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasında “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personel, atandıkları yerde en az üç yıl görev yapmak zorundadır.” hükmünün yer aldığı, 2.3. Ayrıca, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20.11.2019 tarihli kararında “…kamu görevlilerin eş, sağlık ve can güvenliği durumuna ilişkin özürleri ile hizmetin yeterli personelle aksamadan yürütülmesini dengeli bir şekilde bir arada dikkate almak zorunda olan idarenin, görevde yükselme sınavı sonucunda atanılan yerde belli bir süre ile çalışma zorunluluğu getirmesinde kamu yararına ve hizmet

/

gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin

1 inci fıkrasının birinci cümlesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.” hükmünün bulunduğu,

2.4. Başvuranın talebi değerlendirilmiş olup, Van Gündüz Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi

Müdürlüğünde hizmetli (ş) kadrosunda görev yapmakta iken Bakanlığın görevde yükselme ve ünvan değişikliği sınavı sonucunda 05.09.2023 tarihinde Bakanlık Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel

Müdürlüğünde memur ünvanında görevine başlamış olup; yukarıda belirtilen mevzuat hükmündeki 3 yıl görev yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinin anlaşıldığı, 2.5. Söz konusu durum nedeniyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine görevlendirilmesi veya Van Aile ve

Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne naklen atanması talebinin ilgili hükümler kapsamında uygun görülmediği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 nci

Maddesinde; “Terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir durumda olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların, Devlet memuru olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin; çalıştıkları kurum veya kuruluşların hizmet birimleri olan yerlere münhasır olmak üzere, aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanma talepleri, bu durumlarının ilgili makamlarca belgelendirilmiş olması kaydıyla, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilir.” 6. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 6.1. “Olağanüstü durumlarda atama” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “(3) Terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların, eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin; malul olup da çalışabilir durumda olanların ise kendilerinin yer değiştirme suretiyle atanma talepleri bu durumlarının ilgili makamlarca belgelendirilmiş olması kaydıyla, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilir.” 6.2. “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu atama” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personel, atandıkları yerde en az üç yıl görev yapmak zorundadır. Ancak personelin atandığı yerde göreve başladıktan sonra ortaya çıkacak mazeret durumlarına dayalı olarak yapacağı yer değiştirme talepleri bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

/

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya konu yer değişikliği suretiyle atanma talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 2003 yılında babasının vefat ettiğini, abisinin 2020 yılında askeri personel iken şehit olduğunu, abisinin dört çocuğu bulunduğunu, annesinin de 65 yaşında olduğunu, hep beraber oturduklarını, annesinin fizik tedavi aldığını, ailesine destek olması gerektiğini, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine görevlendirme onayının olduğu kurumlar arası geçiş onayı aldığını belirterek; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 nci maddesi kapsamında mazereti göz önünde bulundurularak Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine kurumlar arası naklen yada Van iline kurum içi yer değişikliği suretiyle atamasının yapılmasını talep etmektedir.

9. Devlet memurlarının bir takım mazeretler çerçevesinde başka yerde görevlendirilme konusunda talep hakları var ise de buna ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması, insan kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.

10. 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde, memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakillerinin mümkün olduğu hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Kanun hükmü uyarınca; kurumlar arası nakil talep eden memurun talebinin nakil için tek başına yeterli olmadığı, kurumların muvafakatinin arandığı, diğer bir ifadeyle ilgilinin geçiş yapılacak kuruma başvurarak kabul almasının ve bu kabul işleminin ardından ayrılacağı kurumdan muvafakat alınmasının gerektiği, ayrıca kurumların atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu açıktır.

11. İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; başvuranın 30.10.2020 tarihinde 3713 sayılı Terörle

Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında şehit yakını olarak Van Aile ve Sosyal Hizmetler İl

Müdürlüğü bünyesinde hizmetli kadrosuna atandığı; görevde yükselme ve ünvan değişikliği sınavı sonucunda 05.09.2023 tarihinde Bakanlık Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünde memur ünvanında görevine başladığı anlaşılmıştır.

12. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 nci maddesinde; şehit yakınlarının, aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanma taleplerinin, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirileceği hükmüne yer verilmiştir. Benzer şekilde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve

Yer Değiştirme Yönetmeliğinin olağanüstü durumlarda atamaya ilişkin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasında da; şehit yakınlarının yer değiştirme suretiyle atanma taleplerinin, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle, bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirileceğine hükmedilmiştir.

13. Bunun yanı sıra, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu atamaya ilişkin 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personelin, atandıkları yerde en az üç yıl görev yapmak zorunda olduğu; ancak personelin atandığı yerde göreve başladıktan sonra ortaya çıkacak mazeret durumlarına dayalı olarak yapacağı yer değiştirme taleplerinin bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirileceği hükmüne yer verilmiştir.

/

14. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada da; başvuranın, söz konusu Yönetmelik hükmündeki 3 yıl görev yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden dolayı Van Yüzüncü Yıl

Üniversitesine görevlendirilmesi veya Van Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne naklen atanması talebinin ilgili hükümler kapsamında uygun görülmediği ifade edilmiştir.

15. Yönetmeliğin söz konusu hükmü kapsamında görevde yükselme sınavı sonucu ataması yapılan başvuranın atandığı yerde en az üç yıl görev yapma zorunluluğu bulunduğu, bu atamadan sonra oluşmuş olan farklı bir mazeret durumunun ortaya konulamadığı, başvuruya konu edilen mazeretinin ataması yapılmadan öncesinde de söz konusu olduğu, mazeretinin atandığı yerde göreve başladıktan sonra ortaya çıkmadığı, başvuranın mevcut mazeretlerini bilerek ve görevde yükselme sınavı sonucunda yer değişikliği hususunu öngörerek tercihte bulunduğu ve görevde yükselme sınavı neticesinde ataması yapıldığı hususları göz önünde bulundurulduğunda başvuranın talebinin reddedilmesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın naklen atanma talebinin reddedilmesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi