|
ÖZET: Başvuruda, Adıyaman Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından verilen disiplin cezasının iptali talep edilmiştir. Başvuran, Besni Devlet Hastanesi’nde Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı olarak görev yapan bir sendika üyesinin, 24-28 Nisan 2023 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediği gerekçesiyle disiplin soruşturmasına tabi tutulduğunu belirtmiştir. Soruşturma sonucunda, “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” cezası verilmiş, başvuran bu karara itiraz etmiştir. İtiraz, çalıştığı dönemdeki toplantılarda belirlenen çalışma düzenine uymadığı ve diğer hekimlerin benzer durumlarda ceza almadığı iddialarıyla desteklenmiştir.
Adıyaman Valiliği, başvuranın disiplin cezasının gerekçelerini açıklamış ve çalışma düzeninin deprem sonrası acil durumlara göre belirlendiğini ifade etmiştir. Başvuranın, çalışma düzenine uymadığı ve bu nedenle hasta mağduriyetine yol açtığı belirtilmiştir. Disiplin Kurulu, başvuranın geçmişteki olumlu sicilini dikkate alarak cezanın hafifletilmesine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine ve disiplin cezasının hukuka uygun olduğuna kanaat getirilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6809-S.24.10678
BAŞVURU NO : 2024/47
KARAR TARİHİ : 01.07.2024
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADIYAMAN VALİLİĞİ
Disiplin cezasının iptali hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 02.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran sendika, başvurusunda özetle; üyesi ’NİN Besni Devlet Hastanesinde
Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı olarak görevini ifa ettiğini, 24-25-26-27-28 Nisan 2023 arasında toplam 5 gün işe mazeretsiz ve izinsiz gelmediğinden bahisle aleyhine disiplin soruşturması açıldığını ve soruşturma neticesinde Adıyaman Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün yazısı ile “Kademe İlerlemesinin
Durdurulması” cezası ile tecziye edildiğini, süresi içerisinde Adıyaman Valiliği İl Disiplin Kurulu’na itiraz edildiğini ve “657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125/D-b maddesi uyarınca “Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün işe gelmemek” fiilini işlediği bugüne değin herhangi bir ceza almaması ve sicilinin temiz olması gerekçesiyle “1/30 oranında aylıktan kesme” cezası ile cezalandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.” denilmek suretiyle disiplin cezasına yönelik itirazın reddedildiğini belirterek, olayın yaşandığı dönemde çalışma düzenine ilişkin gerçekleştirilen toplantı neticesinde, üyesinin 15 gün kesintisiz bir şekilde hizmet edebileceğini kalan 15 gün için başka bir hekimin yine kesintisiz bir şekilde 15 gün boyunca görevini ifa etmesi gerektiğini, 1 ay boyunca kesintisiz hizmet veremeyeceğini belirttiğini ve mart ayını bu çalışma şekliyle devam ettirdiğini sonrasında tekrar düzenlenen toplantıda İdarenin, kurumda tek hekim olanların
4 gün mesai 3 gün dinlenme, birden fazla hekim olanların ise 15 gün çalışma 15 gün dinlenme şeklinde
çalışacağını belirttiğini kişinin branşında tek hekim olarak 4 gün çalışıp 3 gün istirahat etme sistemine dâhil olmak istemediğini böyle olacaksa da bu sistemde doğum yaptıramayacağını, işbu mesai sisteminde sağlık
hizmetine muhtaç hastaların mağduriyete uğrayacağını düşünerek 15 gün mesai 15 gün dinlenme şeklindeki çalışma prensibiyle çalışmaya devam edeceğini, bununla birlikte doğum, poliklinik ve yanı sıra gönüllü olarak icap tutacağını belirttiğini ve Nisan ayında 15 gün çalışma 15 gün istirahat sistemini uygulamaya devam ederken çalışmasının 13-14. gününde tarafına artık 4 gün çalışma 3 gün istirahat şeklinde çalışacağı bilgisinin verildiğini, 12-13 gün aralıksız çalışmış, 15 gün dinlenme hakkına çok az bir süre kalmışken 4 gün çalışma 3 gün istirahat düzenine ani geçiş yapılmasının hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, üyesinden istenen 12-13 gün çalışma üstüne 4 gün çalışma, sonra 3 gün dinlenme ve sonra 4 gün çalışma şeklinde olduğundan hekimden önce bir insan olarak söz konusu şartlarda çalışmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun disiplin cezasının kaldırılması gerektiğini bununla beraber benzer şekilde farklı hekimler de belirli günlerde görevlerine gitmemesine rağmen bu hususta müvekkil sendika üyesinin disiplin cezası ile tecziye edilmesinin ayrımcılık yasağının ihlali olduğunu da iddia ederek, Adıyaman Valiliği İl Disiplin Kurulu’nun 22.09.2023 tarih ve K. sayılı kararı ile müvekkil sendika üyesine tebliğ edilen “Aylıktan Kesme” cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Adıyaman Valiliği tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem afetinden sonra Besni Devlet Hastanesinde mümkün olan şartlarda hemen çalışma düzenine geçildiği, ancak personel özlük biriminin aktif olarak hizmet vermeye başlamasının zaman alması nedeniyle belirtilen dönemin çalışma düzenine ait tutanakların bulunmadığı,
2.2. Depremlerin yıkıcı etkisi devam ederken ilgili Başhekim ve Bakanlık tarafından görevlendirilen Koordinatör
Başhekimler tarafından hızlıca toparlanmaya geçildiği, poliklinik hizmetlerinin kademeli olarak hizmet vermeye başlandığı, yapılan toplantılarda, kendi branşından 2 veya daha fazla olan hekimlerin 15 gün kesintisiz bir şekilde hizmet edebileceği, kalan 15 gün için başka bir hekimin yine kesintisiz bir şekilde görevini ifa etmesi gerektiği, kendi branşında tek olan hekimlerin ise 4 gün çalışıp 3 gün istirahat etme şeklinde görevlerini yapmaları hususunun hekimlere bildirildiği, fakat Uzm. Dr. ’nin bu çalışma düzenine dahil olmak istemediğini ifade ettiği, ayrıca böyle olacaksa da bu sistemde doğum yaptırmayacağını belirttiği, Hastane kayıtlarında yapılan kontrollerde de depremin olduğu tarihten 2 gün sonra 08.02.2023 tarihinde Uzm. Dr. adına doğum kaydı girişine, Uzm. Dr.
‘ye ait ise Şubat ayı içerisinde sadece 11.02.2023 tarihinde 1 (bir) tane doğum kaydı girişine rastlanıldığı, kayıtların devamında ise Uzm.Dr. ‘nin Mart ayı içerisin de 8 (sekiz ) doğum kaydına rastlandığı, ilgilinin 17.03.2023 tarihinden 03.04.2023 tarihinde kadar doğum almadığı, yine başvuranın 13.04.2023 tarihinden sonra da doğum almadığı, 18.04.2023 ve 09.05.2023 tarihindeki 2 (iki) doğum kaydının hastane başhekimi
Uzm. Dr. ‘nin adına kayıtlı olduğunun görüldüğü, Uzm. Dr. ‘ye ilgili tarihteki çalışma düzeninin dönemin Başhekim Yardımcıları Uzm. Dr. ve Uzm. tarafından iletildiği, ancak başvuranın buna rağmen çalışma düzenine uymadığı ve 24-25-2627-28. Nisan 2023 tarihlerinde toplam
5 (beş) iş günü işe gelmediğinin tespit edildiği, Uzm.Dr. dışında diğer hekimlerin ise belirtilen
çalışma düzenine uydukları, aynı tarihlerde işe gelmeyen başka bir hekimin de bulunmadığı,
2.3. Başvuranın yapılan kontrol ve görüşmelerde belirtilen hususlarda değerlendirilerek kişinin doğum sayısındaki düşüşleri ve işe gelmeyerek branşında tek hekim olmasına rağmen kendi çalışma düzenini oluşturma isteği ve bölgenin deprem etkisinden dolayı ağır kayıplar verdiği ve de halkın hekimlere en
ihtiyaç duyduğu bir dönemi de göz önünde bulunduracak olursak başvuranın davranışı neticesinde hasta mağduriyetlerinin oluştuğunun açıkça görüldüğü,
2.4. Başvuru konusunu dostane çözüme kavuşturmak için bu aşamada Valilik tarafından tesis edilebilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, İl Disiplin Kurulunun 22.09.2023 tarihli ve sayılı mezkur
Kararına, kararın tebliğinden itibaren 7 (Yedi) gün içerisinde Yüksek Disiplin Kuruluna ve 60 (Altmış) gün içerisinde de Adıyaman İdare Mahkemesine itiraz edilebileceğinin kişiye bildirildiği,
belirtilmiş ve başvuran hakkında düzenlenen soruşturma raporu yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2. “Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence” başlıklı 129 uncu maddesinde
“Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst
kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. (Değişik üçüncü fıkra:
7/5/2010-5982/13 md.) Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununu “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125’inci maddesinin D bendinde; “Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır. … b) Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek, …
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Adıyaman Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından 22/09/2023 tarihli ve sayılı karar ile verilmiş olan disiplin cezasının iptal edilmesini talep etmektedir.
8. Dosya kapsamında yapılan incelemede;
8.1. Adıyaman İli Besni İlçe Devlet Hastanesinde görevli Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Uzm.Dr.
‘nin 24-25-26-27-28 Nisan 2023 tarihleri arasında toplamda 5 (Beş) iş günü izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediği iddiasıyla ilgili olarak 25.05.2023 tarihli Valilik Makamının onayı ile disiplin soruşturmasının başlatıldığı, disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen 21.07.2023 tarihli disiplin soruşturma raporunda; “Uzm. Dr. ‘ nin 24-25-26-27-28 Nisan 2023 tarihleri arasında toplamda 5 (Beş) iş günü izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediğinin alınan ifadeler neticesinde sübuta erdiği, adı geçenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125. Maddesinin (D) fıkrasının (b)
bendinde yer alan “Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek,” fiilini işlediği, işlenen fiile karşı olarak ilgilinin “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği” görülmüştür.
8.2. Dosyada bulunan disiplin soruşturma raporu ile diğer belgeler ve alınan ifadelerin incelerek değerlendirilmesi sonucunda İl Disiplin Kurulunca; “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Uzm.Dr.
‘nin 24-25-26-27-28 Nisan 2023 tarihleri arasında toplamda 5 (Beş) iş günü izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediği ve bu durumun tutanaklarla kayıt altına alındığı, ilgiliden alınan savunmada belirttiği gerekçelerin görevine gelmemesini gerektirecek geçerli mazeretler olmadığı, dolayısıyla adı geçenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125. Maddesinin (D) fıkrasının (b) bendinde yer alan
“Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek,” fiilini işlediğinin anlaşıldığı ve başvuranın işlediği bu fiile karşılık olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125. Maddesinin (D) fıkrası gereğince “Kademe
İlerlemesinin Durdurulması” cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de; Uzm.Dr. ‘ nin geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmalarının olumlu olduğu, bugüne kadar herhangi bir ceza almadığı ve olumsuz bir sicilinin bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125. Maddesinde yer alan; “…Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir…” hükmü gereğince bir derece hafif ceza olan “1/30 oranında Aylıktan kesme” cezası ile cezalandırılması gerektiği kanaatine oy çokluğu ile varıldığı ve kararın 25.10.2023 tarihinde Vali tarafından onaylanarak kesinleştiği, 03/11/2023 tarihinde başvurana tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
9. Bu kapsamda somut olayda; başvuran savunmasında Mart ayı için çalışma düzeni ile alakalı yapılan toplantılarda bir ayın 2 haftası hastanede kalarak 15 gün kesintisiz bir şekilde hizmet vereceğini diğer 15
gün de başka bir doktor görevlendirilerek bu hizmeti devam ettireceğinin belirlenmiş olduğunu ve Nisan ayında yine aynı şekilde bu çalışma düzeni ile devam ederken tarafına artık 15 gün çalışma 15 gün istirahat yapmayacağı ve 24 Nisan tarihinden itibaren 4 gün çalışma 3 gün istirahat olan çalışma modeline geçileceğinin tarafına bildirildiği ancak kendisinin 15 günlük aralıksız çalışma periyodunu neredeyse bitirmişken ve 15 günlük istirahat safhasına geçmesine çok az kalmışken ve buna göre planlarını yapmışken bu isteği doğru ve hakkaniyetli bulmadığını ve tarafından istenenin yasal bir çalışma değil, gayri insani bir çalışma olduğu için o günlerde işe gelmediğini ifade etmiş olsa da bildirdiği gerekçe Disiplin Kurulunca kabul edilebilir bulunmamış ve başvuranın 5 gün göreve özürsüz ve mazeretsiz gelmediği hem kendisi hem de diğer tanıklarca sübuta ermiştir.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasında, Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır denildikten sonra, göreve devamsızlıkla ilgili bentlerinde özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemenin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiği hükme bağlanmış; maddenin devamında ise geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceği belirtilmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, Nisan ayında geçici görevlendirmeyle gelen doktor sayısının azalması ve başvuranın tek hekim olması nedeniyle, çalışma düzeninin 4 gün çalışma 3 gün dinlenme şekline döndüğünün başvurana bildirildiği, 3-14 Nisan arası çalıştığı için sonrasındaki bir hafta dinlenmesi amacıyla kişiye izin verildiği ancak 24.04.2023 tarihinde görevinin başında olması gerektiğinin belirtildiği, gelmemesi üzerine arandığı ancak kişinin gelmediği bu durumunda tutanak altına alındığı ve ilgili mevzuatta açık olarak, özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemenin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiği, dolayısıyla başvuranın tarafına yapılan çağrıya uyması gerekmekte iken gelmeyeceğini beyan etmesinin mevzuat açısından kabul edilebilir olmadığı,
Diğer taraftan; sağlık ve yaşam hakkının en önemli ve kutsal haklar olduğu ve Anayasa ve çeşitli sözleşmelerle koruma altına alınmış olduğu, Anayasa’da açık olarak Devletin sağlık hizmetleri sağlayarak
“vatandaşlara hayatını sürdürebileceği şartları oluşturma” yükümlülüğünün Devlete verildiği, başvuranın göreve gelmemesinin yapılan bu düzenlemelere aykırılık taşıdığı anlaşılmıştır.
11. Yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat ve İdare’den alınan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; İdare kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır. Bu nedenle, ilgili İdare tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci
Maddesince başvurana verilen disiplin cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adıyaman İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ADIYAMAN VALİLİĞİNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi