|
ÖZET: Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nda görevli bir memur, geçici görev yolluğunun yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir. Başvuran, 19.01.2023-18.07.2023 tarihleri arasında Kuşadası ilçesine görevlendirilmiş ve bu süre zarfında yurt içi geçici görev yolluğu talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın görevlendirilmesinin geçici değil, iç işleyişe yönelik bir değişiklik olduğunu belirterek talebi reddetmiştir.
Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü, Nazilli ve Efeler ilçeleri arasındaki yerleşim özelliklerinin farklılık arz ettiğini ifade ederek, bu durumun memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın Kuşadası’na geçici görevlendirilmesinin memuriyet mahalli dışında olduğunu ve dolayısıyla yolluk ödemesi yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilerek Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na geçici görev yolluğu ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulması kararlaştırılmıştır. İdarenin bu karar doğrultusunda 30 gün içinde işlem yapması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7040-S.24.11011
BAŞVURU NO : 2024/424
KARAR TARİHİ : 05.07.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Yurtiçi geçici görev yolluğunun yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Dairesi
Başkanlığı’nda memur olarak görev yapmakta olduğunu, ikametgâh adresinin Mahallesi
Sok. No: Kat: Daire: /AYDIN olduğunu, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler
Dairesi Başkanlığı Gelirler Şube Müdürlüğü /AYDIN şubesinde ilan reklam vergisi ve yoklama ile ilgili işlemleri yapmakla görevlendirildiğini, yapılan görevlendirmeyi tebliğ- tebellüğ belgesine muvafakati olmadığı şerhi düşerek tebellüğ ettiğini, görevlendirme yapıldığı zamanda ve görevlendirmeden sonra adresinin hiç değişmediğini, görevlendirme süresinin dolmasına müteakip 6 (altı) aylık yurt içi geçici görev yolluğu talep ettiğini belirten başvuran; Kuşadası ilçesinin memuriyet mahallinin dışında bulunması nedeniyle 6245 sayılı Harcırah Kanununun 42. Maddesi kapsamında 19.01.2023-18.07.2023 tarihlerine tekabül eden arasında geçici görev yolluğunun (harcırah) yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuza aynı konuda yapılan 21.08.2023 tarihli ve dosya numaralı başvuru
hakkında verilen Gönderme Kararına cevaben Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali
Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nca gönderilen 26.12.2023 tarihli ve sayılı yazı ekinde gönderilen 14.08.2023 tarihli ve sayılı yazıda;
2.1) “5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 21’inci maddesi gereğince Büyükşehir Belediyemiz
Meclis kararı ile İdaremizin teşkilat yapısı oluşturulmuştur. Büyükşehir Belediye teşkilatı daire başkanlıkları ve daire başkanlıklarına bağlı müdürlükler ile müdürlüklere bağlı alt birimler şeklindedir.
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Birimlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında da daire başkanlıklarının çalışma usul ve esasları ile görev tanımları belirlenmiştir.”,
2.2) “Gelirler Şube Müdürlüğü, Mali Hizmetler Daire Başkanlığının teşkilat yapısına bağlı olarak faaliyet
göstermektedir. Gelirler Şube Müdürlüğü’nün alt birimi olarak Kuşadası İlçesinde şubesi mevcuttur.
Tarafınıza yapılan görev yazısı geçici mahiyette değil, sizin görev yapacağınız görev yerini bildirmek, iç işleyişi ve koordinasyonu sağlamaya yönelik görev yeri değişikliğidir. Büyükşehir Belediyemizin teşkilat yapısı incelendiğinde ve yukarıda açıklanan sebeplerle Daire Başkanlığımız tarafından yurt içi geçici görev yolluğu ödeme yapılması mümkün görülmemektedir.”, Açıklamalarına yer verilmiştir.
3) Benzer konuda Kurumumuza yapılan ve 13.11.2023 tarihinde Tavsiye Kararı verilen
numaralı dosya kapsamında istenilen görüş üzerine Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe
Müdürlüğünün 24/07/2023 tarih ve sayılı yazısında; Aydın iline bağlı
Nazilli ve Efeler İlçelerinin birbirleriyle bütünlük arz etmeyen ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunan yerler kapsamında olduğu, farklı memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesinin gerektiği, ancak her iki ilçe arasında kurumlarınca sağlanan servis araçları ve bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşımının sağlanması durumunda ise memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 inci
maddesi; “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.”,
7) Harcırah Kanununun;
7.1) “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin “g” bendi; “… Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin
asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; … “h” bendinde; Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; ifade eder.”,
7.2) “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrası, “1. Bu Kanun kapsamına
giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara; … harcırah verilir.”,
7.3) “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesi; “Aşağıda
gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon,
iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere…”,
7.4) “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 inci maddesinde; “Geçici bir
görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen
gündelikler:
a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez.
İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir.
b. Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir.”,
8) 13/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Harcırah Kanunu Genel Tebliğinin (Seri No:41)
“Kurumlarınca Sağlanan Taşıt Araçları ile Gidilip Gelinebilen Yerler” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler ise memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana geçici görev
yolluğunun ödenmesi konusunda ilgili idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran; Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde
memur olarak Efeler ilçesinde görev yapmakta iken Kuşadası ilçesine görevlendirildiğini belirterek, 19.01.2023-18.07.2023 tarihlerine tekabül eden görevi için geçici görev yolluğunun (harcırah) yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmiştir.
11) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 14 üncü maddesinde bu Kanun kapsamındaki kurumlara ait bir görev
yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol gideri ile yevmiye verileceği ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya görev yeri ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası giderlerinin de ayrıca ödeneceği hükme bağlanmıştır. Harcırah Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde memuriyet mahalli dışındaki yerler ise “başka yer” olarak tanımlanmıştır. Bu hükümlere göre, Kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde memuriyet mahalli dışına gönderilen personele geçici görev yolluğu verilmesi gerekmektedir.
12) 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendinde memuriyet mahallinin memur ve
hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade ettiği belirtilmiştir.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe
Müdürlüğünün yukarda yer verilen yazısından da anlaşıldığı üzere, görevlendirilen yerin memuriyet mahalli olarak nitelendirilmesi için belediye sınırları dışında kalması, yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olması ve kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerler olması gerekmektedir. Aydın iline bağlı Nazilli ve Efeler ilçelerinin birbirleriyle bütünlük arz etmeyen ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunan yerler kapsamında olduğuna emsalen Efeler ve Kuşadası ilçelerinin de aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu kapsamda; başvuranın geçici olarak Kuşadası ilçesine görevlendirilmesinin memuriyet mahalli dışında görevlendirme olduğu anlaşıldığından, idarenin geçici görev yolluğu ödenmesi talebini reddetmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
14) Benzer Kurumumuza yapılan 17.06.2023 tarihli ve 2023/8697 dosya numaralı başvuru hakkında
13.11.2023 tarihinde Tavsiye Kararı verilmiş, karar hakkında tesis edilen bir işlem olup olmadığının
Kurumumuza bildirilmediği anlaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 14. Paragrafta bahsedilen karar üzerine tesis edilecek işlemin 30 gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğu hükmüne uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu hüküm ve ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Aydın İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın geçici olarak Efeler ilçesine görevlendirilmesi nedeniyle geçici görev yolluğu ödenmesi yönünde AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Kararın Başvurana ve AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, AYDIN
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi