|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Bağcılar PTT Dağıtım Merkezinde 21 yıldır dağıtım memuru olarak çalışmakta iken sağlık sorunları nedeniyle 2 yıllık engelli raporu almış ve bu nedenle kadrosu hizmetli pozisyonuna düşürülmüştür. Başvuru, ek gösterge ve maaş kaybı nedeniyle tekrar dağıtım memuru olarak atanma talebini içermektedir. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, başvuranın sağlık durumu nedeniyle hizmetli kadrosuna atanmasının uygun olduğunu belirtmiş ve ilerleyen süreçte sağlık durumunun düzelmesi halinde yeniden dağıtıcı olarak atanabileceğini ifade etmiştir.
İdarenin açıklamaları doğrultusunda, başvuranın sağlık sorunları nedeniyle dağıtım görevini yerine getiremeyeceği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, sağlık durumu uygun olduğunda başvuranın tekrar dağıtım memuru olarak atanması mümkün olabilecektir. Ancak, mevcut durumda idarenin, kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla başvuranı hizmetli kadrosuna atama kararının hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, sağlık durumu ve mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde reddedilmiştir. İdare, başvuranın durumunu göz önünde bulundurarak takdir yetkisini kullanmış ve kamu yararını gözeterek gerekli düzenlemeleri yapma hakkına sahiptir. Başvuru sahibinin karara itiraz hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4993-S.24.7900
BAŞVURU NO : 2024/874
KARAR TARİHİ : 09.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
Dağıtıcı kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İstanbul Bağcılar PTT Dağıtım Merkezinde 21 yıldır dağıtım memuru olarak görev yaptığını, rahatsızlığı sebebiyle tedavi gördüğünü, tarafına 2 senelik engelli raporu verildiğini, söz konusu rapor nedeniyle kadrosunun düşürülerek hizmetli kadrosuna atamasının yapıldığını belirterek, ek gösterge ve maaş kaybı nedeniyle dağıtım memuru olarak çalışmaya devam etmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketi İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 28.02.2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda;
2.1. Başvuranın Bağcılar Posta Dağıtım Müdürlüğü dağıtıcısı olarak görev yapmakta iken, sağlık sorunları nedeniyle tedavisi sonuçlanıncaya kadar sağlık durumuna uygun görevlerde çalıştırılma talebi ve İstanbul
Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince “Uzun süreli ayakta kalacağı ve ağır kaldıracağı işlerde çalışması uygun değildir” şeklindeki 01.11.2022 tarihli sağlık kurulu raporuna istinaden 23.01.2023 tarihli Onay ile hizmetli olarak atamasının yapıldığı,
2.2. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nin 21 inci maddesi ile “Uzun süreli tedavi gerektiren (kanser, kalp, şeker hastalıkları vb) ve “dağıtıma çıkamaz” raporu verilen/alan Dağıtıcı personelin, pozisyonlarının fuzulen işgal edilmemesi, dağıtım hizmetlerinin daha sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesi ve yerlerine atama yapılabilmesi bakımından, pozisyonlarının değiştirilmesini teminen Genel Müdürlüğe teklifte bulunulması”
hususundaki 10.06.2016 tarih ve 10341 sayılı tebliğe istinaden başvuranın hizmetli kadrosuna atamasının yapıldığı, bununla birlikte 27.12.2023 tarihli yazı ile “ilerleyen süreçte ilgili tarafından sağlık durumunun düzeldiğine ve dağıtıcılık görevini yapabileceğine dair sağlık kurulu raporu ibraz etmesi halinde yeniden
Dağıtıcı olarak atanması mümkün olabilecektir.” yönünde başvurana bilgi verildiği,
2.3. Başvuranın hizmetli kadrosuna atanması durumunda ek gösterge ve maaş kaybının bulunduğu ancak
5434 sayılı Kanunun Ek 67 nci maddesindeki; “Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev
veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan emekli keseneği ve kurum karşılığı tutarının tamamının ilgililerin aylıklarından kesilmesi şartıyla emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlandırılmaya devam edeceklerdir.” hüküm gereğince, dağıtıcı olarak görev yapmakta iken Hizmetli kadrosuna atanan başvuranın 2800-600 ek gösterge arasındaki farktan kaynaklanan emekli keseneği ve kurum karşılığı tutarının aylığından kesilmek suretiyle emeklilik açısından yüksek olan 2800 ek göstergeden faydalanmasının mümkün olacağı ve ek gösterge kaybı olmayacağı,
2.4. Açıklanan bilgi ve belgeler ışığında Şirketin kârlılık ve verimlilik esasına göre, kamu yararını ön planda tutarak hizmet kalitesini ve verimliliğini artırıcı önlemler alarak, hizmet kalitesinin yükseltilmesinde objektif kriterler kullanarak mevzuatın öngördüğü ilke ve amaçlara uygun bir şekilde düzenleme yapmakta takdir hakkına sahip olduğu, Teşkilatın da asli görevi olan posta gönderilerinin hızlı, verimli ve aksaklığa meydan verilmeden alıcılarına ulaştırmak olan hizmetlerimizin personelden kaynaklanan çeşitli sebeplerden dolayı durma noktasına geleceği durumlarda üçüncü şahıslardan şikâyet ve sızlanmalara sebebiyet verilebileceğinden, bu durumda kamu yararından söz etme imkânı kalmayacağı,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14.6.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 10.07.2010 tarihli ve 27637 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
5.1. “Görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde, “…
(2) Görevde yükselmeye tabi kadro/pozisyonlar: …
d) İdari Hizmetleri Grubu; …
1) Veznedar, Memur,
2) Koruma ve Güvenlik Görevlisi,
3) Dağıtıcı,
4) Şoför.
e) Yardımcı Hizmetler Grubu;
1) Aşçı, Hizmetli.”
5.2. “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadro/pozisyonlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir. …
ö) Dağıtıcı pozisyonuna atanabilmek için;
1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Aşçı veya Hizmetli olarak en az üç yıl çalışmış olmak.”
5.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 21 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;
a) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme (Mülga ibare: RG-22/2/2014-28921) (…) sınavına tabidir. Kuruluşta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme (Mülga ibare: RG-22/2/2014-28921) (…) sınavına tabi tutulmadan ve hizmet şartı aranmadan atama yapılabilir. …”
Hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran özetle; İstanbul Bağcılar PTT Dağıtım Merkezinde 21 yıldır dağıtım memuru olarak görev yaptığını, rahatsızlığı sebebiyle tedavi gördüğünü, tarafına 2 senelik engelli raporu verildiğini, söz konusu rapor nedeniyle kadrosunun düşürülerek hizmetli kadrosuna atamasının yapıldığını belirterek, ek gösterge ve maaş kaybı nedeniyle dağıtım memuru olarak çalışmaya devam etmeyi talep etmektedir.
8. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın sağlık sorunları nedeniyle tedavisi sonuçlanıncaya kadar sağlık durumuna uygun görevlerde çalıştırılma talebi ile Kurumuna başvuru yaptığı, hakkında İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve
Araştırma Hastanesince “Uzun süreli ayakta kalacağı ve ağır kaldıracağı işlerde çalışması uygun değildir” şeklinde 01.11.2022 tarihli Sağlık Kurulu Raporu tanzim edildiği, söz konusu Sağlık Kurulu Raporuna istinaden 23.01.2023 tarihli Onay ile hizmetli olarak atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
9. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin “Görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde Dağıtıcı kadrosunun İdari
Hizmetleri Grubu başlığı altında düzenlendiği, hizmetli kadrosunun ise Yardımcı Hizmetler Grubu başlığı altında düzenlendiği, Yönetmeliği 21 inci maddesinde ise, Kuruluşta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan ve hizmet şartı aranmadan atama yapılabileceği öngörülmektedir.
10. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 21 inci madde hükmü metninde yer alan “… atama yapılabilir.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, Kurumun Dağıtıcı kadrosunda görev yapan personelleri söz konusu kadronun alt görevi olarak belirlenmiş Hizmetli kadrosuna atama hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır.
11. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
13. Danıştay 2. Dairesinin yürütmeyi durdurma istemli 25/10/2022 ve E.2022/2533 sayılı kararında, “Dava konusu Yönetmelik’in Ek 1. maddesinin incelenmesinde; Dava konusu düzenlemede; “(1) Dağıtıcı veya postacı olarak görev yapan idari hizmet sözleşmeli personelin dağıtım yapamayacağına dair sağlık kurulu raporu alması üzerine altı aylık süre içinde sağlık durumunu gösterir raporun dağıtım yapabilecek şekilde yenilenmemesi durumunda söz konusu personelin hizmetli pozisyonuna ataması yapılır” hükmü yer almaktadır.
İdarelerin, yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin en iyi biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, gerekli önlemleri almaları gerekmektedir. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı
için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla gerekli düzenlemeleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Davacı Sendika tarafından, uzun yıllar dağıtıcı/postacı olarak görev yapmış bir personelin bu hizmetinin dava konusu düzenleme ile yok sayıldığı ileri sürülmüş ise de; idarenin, hizmetin doğru ve kesintisiz şekilde yürütülmesinden sorumlu olduğu, dağıtıcı pozisyonunda görev yapan personelin dağıtım yapamayacağına dair sağlık kurulu raporu alması halinde hizmetin kesintisiz ve doğru şekilde yürütülmesini temin için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu açıktır.
Bu durumda, hizmetin etkin ve verimli yürütülmesini sağlamak amacıyla İdarenin sahip olunan takdir yetkisi uyarınca yapılan düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.” denilmektedir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları uyarınca, somut olay incelendiğinde, başvuranın sağlık sorunları nedeniyle tedavisi sonuçlanıncaya kadar sağlık durumuna uygun görevlerde çalıştırılma talebinde bulunduğu, bu süreçte tedavi gördüğü İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince hakkında “Uzun süreli ayakta kalacağı ve ağır kaldıracağı işlerde çalışması uygun değildir” şeklinde 01.11.2022 tarihli
Sağlık Kurulu Raporu tanzim edildiği, söz konusu rapora istinaden dağıtıcılık yapamayacağı kanaatine varılarak 23.01.2023 tarihli Onay ile hizmetli kadrosuna atamasının yapıldığı, 27.12.2023 tarihli yazı ile başvurana hakem hastaneden dağıtıcılık yapabileceğine dair sağlık kurulu raporu getirmesi durumunda durumunun değerlendirileceğinin bildirildiği, ancak başvuran tarafından sağlık durumunun iyileştiğine ilişkin sağlık kurulu raporu sunulamadığı, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen
11.12.2023 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda ise başvuranın engel oranın % 60,
engel grubunun kronik olarak belirtildiği, yukarda yer verilen mahkeme kararından da anlaşıldığı üzere dağıtıcı pozisyonunda görev yapan personelin görevini icra edemeyeceği durumların ortaya çıkması durumunda hizmetin kesintisiz ve doğru şekilde yürütülmesini temin için İdarenin gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu, İdarenin de bu çerçevede hizmetin kesintisiz ve doğru şekilde yürütülmesini temin etmek için takdir yetkisini kullanarak başvuranı hizmetli kadrosuna atadığı, bu kapsamda idarenin takdir yetkisini kullanımına ilişkin işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuranın dağıtım memuru olarak görev yapma talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi