|
ÖZET: Başvuran, Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde hemşire olarak çalıştığını belirterek, kendisine %20 artırımlı sabit ek ödeme, taban ve teşvik ödemesi yapılmasını talep etmiştir. Başvurusu, 30 Ocak 2024 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na iletilmiş ve 25 Mart 2024 tarihinde kısmen tavsiye, kısmen ret kararı verilmiştir. İlgili idare, başvuranın Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir sağlık tesisinde çalışmadığını ve dolayısıyla döner sermaye gelirlerinden faydalanamayacağını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın talep ettiği ödemelerin, yalnızca Sağlık Bakanlığı’na bağlı personel için geçerli olduğu belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın ek ödeme talebinin hukuka uygun olduğunu, ancak taban ve teşvik ödemelerinin yapılmasının mümkün olmadığını değerlendirmiştir. Başvuranın, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9. maddesi uyarınca ek ödeme alabileceği, ancak sağlık tesisinde çalışmadığı için taban ve teşvik ödemelerine hak kazanamayacağı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü’ne, başvuranın ek ödeme oranının %20 artırımlı olarak uygulanması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3358-S.24.5295
BAŞVURU NO : 2024/1622
KARAR TARİHİ : 25.03.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAKARYA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, artırımlı sabit ek ödeme, taban ve teşvik ek ödemesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
yapılması talepleri hk.
BAŞVURU TARİHİ : 30.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığında hemşire olarak çalışmakta olduğunu,
6. Dönem Toplu Sözleşmenin Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmesinin 5. maddesi ve 45. maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığının 01/07/2022 tarihli yazısına istinaden üniversitelerde çalışan personele (Rektör, Rektör Yardımcısı, Genel Sekreter ile Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Sağlık
Uygulama Birimleri) ödenmesi gereken % 20 artırımlı sabit ek ödemenin, tarafına %20 artırımlı haliyle ödenmediğini, üniversitenin genel bütçesinden, Sakarya Üniversitesi Diş Fakültesinde çalışan idari ve akademik personele maaşıyla %20 artırımlı sabit ek ödeme, taban ve teşvik ödemesi yapılırken, Sakarya
Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışan hiçbir idari personele söz konusu ödemelerin yapılmadığını iddia ederek, kendisine de her ay %20 artırımlı sabit ek ödeme, taban ve teşvik ek ödemesi yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Sakarya Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen 26/02/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda;
2.1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci Maddesi (c) fıkrasında; “Tıp ve diş hekimliği fakülteleri
ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan
ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) (2) ile aynı
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir.
Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez.(Ek cümle: 11/10/2011- KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz….” hükmünün yer aldığı, bu maddeden anlaşılacağı üzere bir birimde toplanan gelirin, ilgili birimde gelire katkı sağlayan öğretim üyeleri ve görevlileri ile diğer öğretim görevlilerine ve
657 sayılı Kanuna tabi personele yukarıdaki hükümler çerçevesinde katkı payı olarak dağıtılabileceği,
başvuranın doğrudan üniversite tıp fakültesi personeli olduğu ve Sağlık Bakanlığı çalışanı olmadığının görüldüğü,
2.2) Üniversite Tıp Fakültesi sağlık hizmetleri sınıfı hemşire kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın,
Sağlık Bakanlığı Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde afiliasyon ile görevli bulunmadığı, 23 Haziran 2022 tarihli ve 31875 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7411 sayılı Kanun ile daha önce Döner Sermaye Bütçesinden ödenmekte olan Sabit Ek Ödeme tutarının merkezi bütçeye alınması değişikliğine ilişkin Kanun öncesinde de, döner sermayeden yararlanmadığı ve ilgiliyi kapsamadığı gerekçesiyle; başvuranın %20 artırımlı Sabit Ek Ödemesinin bulunmadığı,
2.3) Üniversitenin Tıp Fakültesi kadrosunda 1. derecenin 1. kademesinde hemşire olarak görev yapmakta
olan başvurana, 375 sayılı KHK EKİ 1 Sayılı Ek Ödeme tablosunda belirlenen ek ödeme oranının 125 olarak ödendiği, Üniversite Tıp Fakültesine ait Sağlık Tesisi bulunmamakla birlikte, Üniversite personellerinden Sağlık Bakanlığı Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde afiliasyon ile görevlendirilen personellere hastane döner sermayesi tarafından taban ve teşvik ödemesi yapılmaktayken
23 Haziran 2022 tarih ve 31875 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı
Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca; Sağlık Bakanlığı, Adli Tıp Kurumu ve Üniversitelerde (Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Sağlık
Bilimleri Uygulama Birimleri vb) ödenmekte olan performansa bağlı ek ödeme tavanlarının arttırılması ve yine döner sermaye bütçesinden ödenmekte olan sabit ek ödeme tutarlarının Merkezi Yönetim Bütçesinden ödenmesi hükmünün getirildiği, bu hüküm uyarınca, döner sermaye bütçesinden ödenmekte olan sabit ek ödeme tutarlarının ilgililerin maaşları ile birlikte merkezi bütçeden ödenmesi gerektiğinin Personel
Ödemeleri İle İlgili (2022/12) KBS Duyurusunda da belirtildiği,
2.4) Üniversite Diş Hekimliği Fakültesine ait sağlık tesisi ve gelirinin bulunması sebebiyle Diş Hekimliği
Fakültesinde görev yapan personellere talep edilen Sabit Ek Ödemelerinin yapıldığı,
2.5) Başvuru konusu talebe ilişkin olarak yargı organlarında açılmış herhangi bir dava bulunmadığı,
2.6) Başvuranın sağlık tesisinde çalışan olmaması ve döner sermaye gelirine katkı sağlamaması ve yukarda
belirtilen kanuni düzenlemeler nedeniyle kendisine döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılamadığı için, dostane çözüm önerisi çevresinde işlem tesis edilemediği,
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine
Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun;
5.1) 1 inci maddesinde (Değişik:15/11/2018-7151/12 md.) “Sağlık Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında
döner sermaye işletmesi kurulabilir. Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı için tahsis edilen döner sermaye miktarı on milyar Türk lirasıdır. Bu miktar her bütçe yılı içinde Cumhurbaşkanı tarafından ihtiyaca göre artırılabilir.”,
5.2) 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesinde “Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak
ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkra uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır.”,
6) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin;
6.1) (c) fıkrasında “c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin
hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;…
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) (2) ile aynı
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 305’ini, başhemşireler için yüzde 255’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 260’ını geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…”,
6.2) (f) fıkrasında “f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına
bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır…”,
6.3) (i) fıkrasının üçüncü paragrafında “(Değişik üçüncü paragraf: 16/6/2022-7411/6 md.)
Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca döner
sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır.”,
7) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde (Ek: 11/10/2011-KHK-666/1
md.) “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz…”,
8) 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında
Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul Ve
Esaslara İlişkin Yönetmeliğin, “Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinde, “2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.
a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.
b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.
c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.
9) Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin
Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Birlikte kullanılan sağlık tesislerinin statüsü” başlıklı 6 ncı maddesinde “(1) Birlikte kullanılan sağlık tesisleri, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanesi, üniversiteler için ise üniversite hastanesi olarak kabul edilir.”,
10) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022
ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmesinin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşme” başlıklı 3 üncü Bölümünün;
10.1) “Tabip dışı personelin ek ödemelerinin aylıklarla birlikte ödenmesi” başlıklı 4 üncü maddesinin
birinci cümlesinde “(1) 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi hükmü
uyarınca yapılacak ödemeler, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir.”,
10.2) “Ek ödemelerin aylıklarla birlikte ödenmesi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci cümlesinde “(1)
4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ek ödemeler herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödenir.”,
10.3) “İlave Ek Ödeme Puanı” başlıklı 45 inci maddesinde “(1) 4 üncü ve 5 inci maddelerin birinci
cümlelerinin uygulanmasında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranları
%20 artırımlı uygulanır.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığında hemşire olarak çalışmakta olan başvuran, 6. Dönem
Toplu Sözleşmenin Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmesinin 5. maddesi ve 45. maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığının 01/07/2022 tarihli yazısına istinaden tarafına % 20 artırımlı sabit ek ödeme, taban ve teşvik ek ödemesi yapılmasını talep etmektedir.
13) Sabit ek ödemenin % 20 artırımlı olarak ödenmesi talebi ile ilgili olarak,
13.1) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde; aylıklarını 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa göre almakta olan personel ile anılan maddede sayılan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı husus düzenlenmiştir.
13.2) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022
ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmesinin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşme” başlıklı 3 üncü Bölümünün “İlave Ek Ödeme Puanı” başlıklı 45 inci maddesinden ise ilgili bölümün 4 üncü ve 5 inci maddelerin birinci cümlelerinin uygulanmasında 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranlarının %20 artırımlı uygulanması gerektiği görülmektedir. Söz konusu 4 üncü maddenin birinci cümlesinde; 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi hükmü uyarınca yapılacak ödemelerin, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödeneceği düzenlenmiş olup bahsi geçen düzenlemenin Sağlık Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personele döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı
yapılmaksızın ek ödeme yapılabileceğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Anılan 5 inci maddenin birinci cümlesinde; 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı uyarınca yapılacak ek ödemelerin herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarıyla birlikte ödeneceği düzenlemesine yer verilmiştir. Bu kapsamda; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele ek ödeme matrahının; diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
13.3) Somut olayda, başvuranın Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı bünyesinde Sağlık Hizmetleri
Sınıfında ve hemşire unvanında görev yapmakta olduğu anlaşılmıştır.
13.4) Hazine ve Maliye Bakanlığının 01/07/2022 tarihli, 1335143 sayılı ve ‘KBS DUYURUSU’ konulu
yazısının “2- SABİT EK ÖDEME TUTARLARININ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİNDEN
ÖDENMESİ;” başlıklı kısmında; “Bilindiği üzere, 23 Haziran 2022 tarih ve 31875 sayılı Resmi Gazetede
7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun uyarınca; Sağlık Bakanlığı, Adli Tıp Kurumu ve Üniversitelerde (Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Sağlık Bilimleri Uygulama Birimleri vb) ödenmekte olan performansa bağlı ek ödeme tavanlarının arttırılması ve yine döner sermaye bütçesinden ödenmekte olan sabit ek ödeme tutarlarının Merkezi Yönetim Bütçesinden ödenmesi hükmü getirilmiştir.
Buna göre, maaş işlemlerini (memur, sözleşmeli, kadro karşılığı sözleşmeli personelin) KBS- Kamu
Personel Harcamaları Yönetim Sistemi üzerinden yürüten harcama birimleri aşağıda yapılan açıklamalara göre işlemlerin yürüteceklerdir;…
2.2. Üniversitelerde (Rektör, Rektör Yardımcısı, Genel Sekreter ile Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Sağlık Uygulama Birimleri); Bu kapsamda bulunan personele ödenen sabit ek ödeme tutarının belirlenmesinde, 375 sayılı KHK Eki 1
Sayılı Ek Ödeme Tablosunda belirlenen ek ödeme oranlarının % 20 arttırılarak ödenmesi ve 375 sayılı KHK
Ek 9 uncu maddesine göre ödenmesi gereken ek ödeme tutarından az olmaması gerektiğinden; 2022-Temmuz maaş dönemi için sabit ek ödeme tutarları harcama birimleri tarafından,
TCKN ORAN BRÜT SABİT GELİR VERGİSİ DAMGA VERGİSİ NET SABİT
EK (Vergi İstisnası (Vergi İstisnası EK ÖDEME
ÖDEME Uygulanmamış Tutar) Uygulanmamış Tutar) TUTARI
TUTARI
Formatında hazırlanarak, KPHYS Sisteminde hazırlanan Döner Sermaye İşlemleri Modülünde bulunan
BRÜT SABİT EK ÖDEME GİRİŞ tipinden toplu olarak Sisteme yüklenecektir. Sisteme yüklenilen brüt sabit ek ödeme tutarı, 88-Tazminat koduna alınarak maaş hesaplandıktan sonra ödenecek ve kurum ile personel bordrosunda gösterilecektir.” denilmektedir.
13.5) Buna göre; Sakarya Üniversitesi bünyesinde aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre
almakta olan personel kapsamında olan başvuranın, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde düzenlenen ek ödemeden yararlanacağı, yine 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (i)
fıkrasının üçüncü paragrafında atıfta bulunulan ve anılan düzenlemenin (c) fıkrasının ikinci bendinde belirtilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel kapsamında olduğundan başvuranın, Kamu
Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını
Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 3 üncü Bölümünün 5 inci maddesinin birinci cümlesinin
uygulanmasında, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranının %20 artırımlı uygulanacağına ilişkin düzenlemeden yararlanacağı değerlendirilmiştir.
13.6) Diğer taraftan Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliği tarafından; Üniversite ile Sağlık
Bakanlığı arasında Eğitim ve Araştırma Hastanesinin birlikte kullanımına dair imzalanan protokol gereğince Üniversiteye ait bağımsız bir tıp fakültesi hastanesi bulunmadığından başvuranın “sağlık tesisinde” çalışan bir kimse olarak değerlendirilemeyeceği ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği kapsamına girmediği değerlendirilen başvurana talep edilen sabit ek ödemenin ödenemeyeceği hususu belirtilmişse de 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde düzenlenen ek ödemeden yararlanabilmesi için başvuranın aylığını 657 sayılı Kanun kapsamında almakta olan personel olmasının yeterli olduğu ve ilaveten bir önceki paragrafta açıklandığı üzere, başvuranın % 20 artırımlı ek ödemeden de yararlanabileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile
Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin “Birlikte kullanılan sağlık tesislerinin statüsü” başlıklı 6 ncı maddesinde; birlikte kullanılan sağlık tesislerinin, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanesi, üniversiteler için ise üniversite hastanesi olarak kabul edileceğinin düzenlenmiş olduğu hususunun hatırlatılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
14) Taban ve teşvik ek ödemesi yapılması talebi ile ilgili olarak ise,
14.1) Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında
Uygulanacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, taban ödeme, 2547 sayılı Kanunun
58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması
amacıyla, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar olarak tanımlanmış ve bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağı belirtilmiş, teşvik ek ödemesi ise, personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödeme olarak tanımlanmıştır. Söz konusu hükümde, teşvik ek ödemesi için, personelin hizmete katkısının bulunması açıkça bir kriter olarak öngörülmüş, taban ek ödeme bakımından ise, personelin hizmete katkısı, bir kriter olarak açıkça ifade edilmemiştir. Her ne kadar, taban ödeme bakımından, söz konusu madde hükmünde açıkça “hizmete katkı” ibaresine yer verilmemişse de, madde hükmünde bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağının belirtilmiş olması karşısında, esasen, taban ödeme için de hizmete katkı kriterinin dikkate alındığı anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda, Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı bünyesinde hemşire olarak çalışan, sağlık tesisinde, hizmete katkısının bulunmadığı açık olan başvurana, taban ve teşvik ek ödemesi yapılmasına imkan bulunmadığı değerlendirilmiştir. Nitekim, başvuranın başvurusunda ileri sürmüş olduğu iddiasının aksine, ilgili idare tarafından Diş Hekimliği Fakültesi personeline sadece artırımlı sabit ek ödeme yapıldığı ifade edilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına
Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmesinin
“Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı 3 üncü Bölümünün 45 inci maddesi düzenlemesi kapsamında, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde düzenlenen ek ödemenin % 20 artırımlı uygulanmaması işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, başvurana, taban ve teşvik ek ödemesi yapılmaması işlemlerinin ise, hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından
reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Sakarya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın taban ve teşvik ek ödemesi yapılması taleplerinin REDDİNE,
Başvurana, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin
2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmesinin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşme” başlıklı 3 üncü Bölümünün 45 inci maddesi düzenlemesi kapsamında, 2022 yılı Temmuz ayı maaş döneminden itibaren, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre belirlenen ek ödeme oranının %20 artırımlı uygulanarak ödenmesi yönünde SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SAKARYA
ÜNVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile SAKARYA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi